అక్షరం సమాజ వికాసానికి మూలస్తంభం. అలాంటి కోట్లాది మానవ మస్తిష్కాలను ప్రభావితం చేస్తూ, తరతరాల జ్ఞానాన్ని భద్రపరిచే అక్షర దేవాలయాలే గ్రంథాలయాలు. మానవ నాగరికత పరిణామ క్రమంలో పుస్తకం ఎంతటి ముఖ్య పాత్ర పోషించిందో, ఆ పుస్తకాలను పదిలంగా దాచి సమాజానికి అందించే లైబ్రరీలు కూడా అంతే క్రియాశీలక పాత్రను పోషించాయి. ఒకప్పుడు కేవలం పాత పుస్తకాలు, దినపత్రికలు చదవడానికే పరిమితమైన గ్రంథాలయాలు, నేడు డిజిటల్ యుగంలో ఆధునిక రూపురేఖలు దిద్దుకుని విద్యార్థుల, నిరుద్యోగ యువత భవిష్యత్తును తీర్చిదిద్దే అద్భుత వేదికలుగా మారుతున్నాయి. సమాజంలో చదువు పట్ల ఆసక్తిని పెంపొందించడంలోనూ, జ్ఞాన తృష్ణ ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ ఉచితంగా అక్షర సంపదను ప పంచడంలోనూ లైబ్రరీల పాత్ర అపారమైనది.

తెలంగాణ ప్రాంతంలో గ్రంథాలయ ఉద్యమానికి ఎంతో చారిత్రక ప్రాధాన్యత ఉంది. రాచరికం, నైజాం పాలనకు వ్యతిరేకంగా ప్రజల్లో చైతన్యం నింపడంలో నాటి గ్రంథాలయాలు కీలక భూమిక పోషించాయి. 1901లో స్థాపించబడిన శ్రీకృష్ణదేవరాయ ఆంధ్రభాషా నిలయం మొదలుకొని నేటి వరకు అనేక లైబ్రరీలు అక్షర వెలుగులు పంచుతూనే ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా నేటి పోటీ ప్రపంచంలో ఉద్యోగాలు సాధించాలనుకునే నిరుద్యోగ యువతకు ఈ గ్రంథాలయాలు కొండంత అండగా నిలుస్తున్నాయి. వేలాది రూపాయల ఫీజులు చెల్లించి కార్పొరేట్ కోచింగ్ సెంటర్లకు వెళ్లలేని పేద, మధ్యతరగతి విద్యార్థులకు లైబ్రరీలు కల్పవృక్షంలా మారాయి. ప్రశాంతమైన వాతావరణం, ఉచిత వైఫై సదుపాయం, వేలాది కాంపిటీటివ్ పుస్తకాలు, దినపత్రికలు, ఈ లైబ్రరీ సౌకర్యాలతో గ్రంథాలయాలు పోటీ పరీక్షల అభ్యర్థులకు నిలయంగా మారాయి.

సమాజంలో సాంకేతిక విప్లవం వచ్చినప్పటికీ పుస్తకానికి ఉన్న ప్రాధాన్యత ఏమాత్రం తగ్గలేదు. అయితే మారుతున్న కాలానికి అనుగుణంగా గ్రంథాలయాలు కూడా తమ శైలిని మార్చుకుంటున్నాయి. ప్రతి జిల్లా కేంద్రంలోనూ, మండల స్థాయి లోనూ ఆధునిక వసతులతో డిజిటల్ గ్రంథాలయాలను ప్రభుత్వం అందుబాటులోకి తీసుకువస్తోంది. కంప్యూటర్ సిస్టమ్స్, డిజిటల్ కాపీలు, ఆన్‌లైన్ జర్నల్స్ ద్వారా విద్యార్థులు ప్రపంచంలోని ఏ సమాచారాన్నైనా క్షణాల్లో పొందే వెసులుబాటు కలుగుతోంది. చిన్నారుల్లో బాల్యం నుంచే పుస్తక పఠనాభిలాషను పెంచేందుకు ప్రత్యేకంగా కిడ్స్ సెక్షన్లు, మహిళలు, సీనియర్ సిటిజన్లకు ప్రత్యేక రీడింగ్ రూమ్‌లు ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా ఇవి అన్ని వర్గాల ప్రజలను ఆకట్టుకుంటున్నాయి.

పుస్తకం ఒక మంచి మిత్రుడితో సమానం. ఒక మంచి గ్రంథాలయం వేలాది మంది విజేతలను తయారుచేసే కర్మాగారం. మనసును ఆహ్లాదపరిచే కథలు, విజ్ఞానాన్ని పెంచే నవలలు, చరిత్రను తలపించే గ్రంథాలు, జీవితానికి మార్గదర్శనం చేసే ఆత్మకథలు.. ఇలా ప్రతీ ఒక్కరి అవసరానికి తగ్గ సాహిత్యం లైబ్రరీలలో లభిస్తుంది. సామాజిక మార్పుకు, ఆలోచనా సరళిలో విప్లవాత్మక మార్పులకు గ్రంథాలయాలు పునాది రాళ్లుగా పనిచేస్తాయి. డిజిటల్ యుగంలో స్మార్ట్‌ఫోన్‌లకు బానిసలవుతున్న నేటి తరం, తిరిగి పుస్తక పఠనం వైపు అడుగులు వేయాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. అప్పుడే అక్షర జ్ఞానంతో పాటు ఆలోచనా పరిధి విస్తరిస్తుంది. ప్రతి ఒక్కరూ తమ ప్రాంతంలో ఉన్న గ్రంథాలయాలను సద్వినియోగం చేసుకుంటూ విజ్ఞానవంతులుగా ఎదగడమే అక్షర యజ్ఞానికి ఇచ్చే నిజమైన గౌరవం.

[ Telangana Libraries, Library Movement, Public Libraries, Digital Libraries, Competitive Exams, Students, Unemployed Youth, Sri Krishnadevaraya Andhra Bhasha Nilayam, E-Library, Reading Habit ]