హార్ట్ అటాక్ లేదా గుండెపోటు అనేది ఏ క్షణంలోనైనా ముందస్తు హెచ్చరికలు లేకుండా రావచ్చు. అయితే హార్ట్ అటాక్ వచ్చిన మొదటి కొన్ని నిమిషాలు అత్యంత కీలకమైనవి. దీనినే వైద్య పరిభాషలో "గోల్డెన్ అవర్" అని పిలుస్తారు. సమయానికి స్పందించి సరైన ప్రాథమిక చికిత్స అందిస్తే బాధితుడి ప్రాణాలను కాపాడే అవకాశాలు 90 శాతం వరకు పెరుగుతాయి. కానీ చాలామందికి ఈ అత్యవసర సమయంలో ఏం చేయాలో, ఎలాంటి ముందస్తు లక్షణాలను గుర్తించాలో తెలియక ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా నమోదవుతున్న గుండెపోటు మరణాలలో దాదాపు 50 శాతానికి పైగా ఆసుపత్రికి చేరుకునేలోపే జరుగుతున్నాయని అధ్యయనాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. అందుకే ప్రతి ఒక్కరూ హార్ట్ అటాక్ సంకేతాలను గుర్తించడం మరియు ఆ మొదటి ఐదు నిమిషాల్లో ఎలా స్పందించాలో తెలుసుకోవడం అత్యంత ఆవశ్యకం.

గుండెపోటు వచ్చే ముందు శరీరం కొన్ని స్పష్టమైన హెచ్చరిక సంకేతాలను పంపుతుంది. ఛాతీ మధ్యలో లేదా ఎడమ వైపు తీవ్రమైన నొప్పి, భరించలేని ఒత్తిడి లేదా విపరీతమైన మంట అనిపించడం అత్యంత ప్రధానమైన లక్షణం. ఈ నొప్పి కేవలం ఛాతీకే పరిమితం కాకుండా ఎడమ చేయి, భుజాలు, మెడ, దవడ లేదా వెన్నుభాగానికి పాకే అవకాశం ఉంది. దీనితో పాటు కారణం లేకుండా విపరీతంగా చెమటలు పట్టడం, చిన్న పని చేసినా ఊపిరాడకపోవడం, తలతిరగడం మరియు తీవ్రమైన కడుపులో అసౌకర్యం లేదా వాంతులు వచ్చే భావన కలగడం వంటివి ప్రధాన లక్షణాలు. ముఖ్యంగా మహిళల్లో ఛాతీ నొప్పికంటే కూడా తీవ్రమైన అలసట, మైకం మరియు శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది వంటి లక్షణాలు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. ఈ లక్షణాలు కనిపించిన వెంటనే నిర్లక్ష్యం చేయకుండా తక్షణమే అప్రమత్తమవ్వాలి.

ఒకవేళ మీ ఎదుట ఎవరికైనా లేదా మీకు స్వయంగా హార్ట్ అటాక్ వస్తే మొదటి 1,2 నిమిషాల్లో చేయాల్సిన అతి ముఖ్యమైన పని వెంటనే అత్యవసర వైద్య సహాయం (ఆంబులెన్స్   108) కోసం ఫోన్ చేయడం. ఆ తర్వాత బాధితుడిని ఏమాత్రం నడవనివ్వకూడదు, ఎలాంటి శ్రమకు గురిచేయకూడదు. బాధితుడిని ప్రశాంతంగా ఒక చోట కూర్చోబెట్టాలి. వెల్లకిలా పడుకోబెట్టడం కంటే గోడకు ఆనుకుని అర్ధచంద్రాకారంలో కూర్చోబెడితే గుండెపై ఒత్తిడి తగ్గుతుంది. చొక్కా బొత్తాళ్లు, బెల్టు లేదా గట్టిగా ఉన్న దుస్తులను వదులు చేయాలి. దీనివల్ల శ్వాసక్రియ సులువవుతుంది. బాధితుడు స్పృహలో ఉంటే, ఎలాంటి అలెర్జీలు లేకపోతే, వెంటనే 300 మిల్లీగ్రాముల ఆస్పిరిన్ (Aspirin) మాత్రను నమిలి మింగమని చెప్పాలి. ఆస్పిరిన్ నమలడం వల్ల రక్తం గడ్డకట్టడం వేగంగా తగ్గి, గుండెకు రక్తప్రసరణ పునరుద్ధరణకు తోడ్పడుతుంది.

బాధితుడు ఒకవేళ స్పృహ కోల్పోయి, శ్వాస లేదా నాడి స్పందన ఆగిపోతే ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా సిపిఆర్ (CPR   Cardiopulmonary Resuscitation) ప్రారంభించాలి. ప్రతి నిమిషానికి 100 నుండి 120 సార్లు వేగంగా, ఛాతీ మధ్య భాగంలో 2 అంగుళాల లోతుకు గట్టిగా ఒత్తుతూ సిపిఆర్ ఇవ్వాలి. ఆసుపత్రికి చేరేవరకు లేదా వైద్య సహాయం అందేవరకు ఈ ప్రక్రియను కొనసాగించాలి. ప్రతి నిమిషం ఆలస్యమయ్యే కొద్దీ బాధితుడి బ్రతికే అవకాశాలు 7 నుండి 10 శాతం వరకు తగ్గిపోతాయి. కాబట్టి ఆందోళన చెందకుండా, సమయస్ఫూర్తితో వ్యవహరించి సరైన ప్రాథమిక చికిత్స అందించడం ద్వారా మన ప్రియమైన వారి ప్రాణాలను కాపాడుకోవచ్చు.

[ Heart Attack, Heart Attack Symptoms, Golden Hour, Emergency Medical Care, Chest Pain, CPR, Aspirin, Ambulance 108, Heart Health, Cardiac Emergency ]