పక్క రాష్ట్రం కర్ణాటకకు తరచూ బస్సుల్లో ప్రయాణించే వారికి, అక్కడ నివసిస్తున్న సామాన్యులకు త్వరలోనే కోలుకోలేని షాక్ తగలనుంది. కర్ణాటకలో ప్రభుత్వ బస్సు ప్రయాణం భారీగా ఖరీదు కాబోతోంది. అవును, మీరు విన్నది నిజమే. కర్ణాటక రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ (KSRTC), బెంగళూరు మహానగర రవాణా సంస్థ (BMTC)తో సహా మొత్తం నాలుగు ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థలు బస్సు టికెట్ల ధరలను పెంచేందుకు సిద్ధమయ్యాయి. ఈ సంస్థలు ఆర్టీసీ బస్సు ఛార్జీలను ఏకంగా 10 శాతం నుండి 12 శాతం వరకు పెంచాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి అధికారికంగా ప్రతిపాదనలు పంపాయి. ఇప్పటికే నిత్యావసరాల ధరలతో సతమతమవుతున్న సామాన్య ప్రయాణికుడిపై ఈ నిర్ణయం అదనపు భారాన్ని మోపనుంది. అయితే, ఈ ఏడాది ప్రారంభంలోనే, అంటే 2025 మొదట్లోనే రవాణా సంస్థలు ఇప్పటికే ఒకసారి 15 శాతం మేర ఛార్జీలను సవరించాయి. ఆ చేదు జ్ఞాపకం నుంచి ప్రయాణికులు తేరుకోకముందే, ఇప్పుడు కేవలం కొద్ది నెలల వ్యవధిలోనే మళ్లీ ధరల పెంపునకు సిద్ధమవడం ప్రజల్లో తీవ్ర ఆందోళన కలిగిస్తోంది.

ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థలు ఈ స్థాయిలో ధరల పెంపునకు మొగ్గు చూపడం వెనుక బలమైన ఆర్థిక సంక్షోభం దాగి ఉంది. ప్రస్తుతం కర్ణాటక ఆర్టీసీ సంస్థలు దాదాపు 6,000 కోట్ల రూపాయల భారీ అప్పులు, ఆర్థిక బాధ్యతల ఊబిలో కూరుకుపోయాయి. రోజువారీ నిర్వహణ ఖర్చులు ఆకాశాన్ని తాకుతుండటంతో సంస్థలను నడపడం అధికారులకు తలకు మించిన భారంగా మారింది. దీనికి తోడు ఇంధన ధరల పెరుగుదల కూడా తోడైంది. డీజిల్ ధరలు లీటరుకు ఏకంగా 7 రూపాయల నుండి 8 రూపాయల వరకు పెరగడం రవాణా సంస్థల బడ్జెట్‌ను పూర్తిగా దెబ్బతీసింది. అలాగే, సంస్థలో పనిచేస్తున్న లక్ష మందికి పైగా ఉద్యోగుల జీతభత్యాలను ఇటీవలే 12.5 శాతం మేర పెంచారు. ఈ వేతనాల పెంపు వల్ల ప్రతి ఏటా రవాణా సంస్థలపై అదనంగా 873.64 కోట్ల రూపాయల భారీ ఆర్థిక భారం పడుతోంది. ఒకవైపు అప్పులు, మరోవైపు పెరుగుతున్న నిర్వహణ ఖర్చులతో సంస్థలు ఊపిరాడని స్థితికి చేరుకున్నాయి.

ఈ తీవ్ర ఆర్థిక సంక్షోభానికి కర్ణాటక ప్రభుత్వం ప్రతిష్టాత్మకంగా తీసుకొచ్చిన 'శక్తి పథకం' కూడా ఒక ముఖ్య కారణమని అధికారులు అంతర్గతంగా విశ్లేషిస్తున్నారు. మహిళలకు ఉచిత బస్సు ప్రయాణాన్ని కల్పించే ఈ శక్తి పథకం వల్ల బస్సుల్లో ప్రయాణించే వారి సంఖ్య భారీగా పెరిగినప్పటికీ, టికెట్ కొని ప్రయాణించే పురుషుల సంఖ్య గణనీయంగా తగ్గిపోయింది. గతంలో టికెట్ కొని ప్రయాణించే పురుషుల శాతం 48 శాతంగా ఉండగా, ఈ పథకం అమలులోకి వచ్చిన తర్వాత అది ఏకంగా 36 శాతానికి పడిపోయింది. అంటే ఆదాయం వచ్చే మార్గాలు తగ్గిపోయి, కేవలం ప్రభుత్వం ఇచ్చే రీఇంబర్స్‌మెంట్లపైనే రవాణా సంస్థలు ఆధారపడవలసి వస్తోంది. ఇక్కడే అసలు సమస్య వచ్చి పడింది. ప్రభుత్వం నుంచి సకాలంలో రావాల్సిన సబ్సిడీ నిధులు సకాలంలో విడుదల కావడం లేదు.

ప్రస్తుతం శక్తి పథకానికి సంబంధించి ప్రభుత్వం నుండి రవాణా సంస్థలకు రావాల్సిన బకాయిలు ఏకంగా 821 కోట్ల రూపాయలు దాటాయి. ఈ నిధుల విడుదల ఆలస్యం కావడం వల్ల సంస్థల రోజువారీ నగదు ప్రవాహం పూర్తిగా నిలిచిపోయింది. దీనివల్ల ఆర్టీసీ డ్రైవర్లు, కండక్టర్లు, ఇతర సిబ్బందికి సకాలంలో జీతాలు చెల్లించడం కూడా కష్టతరంగా మారింది. ఈ గండం నుంచి గట్టెక్కాలంటే ఛార్జీల పెంపు ఒక్కటే మార్గమని రవాణా సంస్థలు భావిస్తున్నాయి. ప్రస్తుతం ఈ ప్రతిపాదనను కర్ణాటక ఉప ముఖ్యమంత్రి డి.కె. శివకుమార్ నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వం తీవ్రంగా పరిశీలిస్తోంది. ప్రజలపై భారం పడకుండా చూస్తూనే, రవాణా సంస్థల ఆర్థిక మనుగడను ఎలా కాపాడాలనే విషయమై ప్రభుత్వం త్వరలోనే తుది నిర్ణయం తీసుకోనుంది. ఏదేమైనా రాబోయే రోజుల్లో కర్ణాటకలో ప్రయాణం మరింత భారం కాబోతుందనేది మాత్రం స్పష్టమవుతోంది.