యుక్రెయిన్ ఆకాశంలో నిత్యం మృత్యుఘోష వినిపిస్తున్న రష్యాకు చెందిన 'గెరానియం' (Geran) క్లాస్ డ్రోన్లు, క్రూజ్ క్షిపణుల వెనుక ఒక నమ్మలేని నిజం దాగి ఉంది. రష్యా స్వయంగా తయారుచేస్తున్న ఈ ప్రాణాంతక డ్రోన్ల లోపల, ఐరోపా‌కు చెందిన అత్యాధునిక మైక్రోచిప్స్ నిరంతరాయంగా పనిచేస్తున్నాయి. ఐరోపాకు చెందిన ప్రముఖ సెమీకండక్టర్ల తయారీ సంస్థ 'ఎస్టా మైక్రోఎలక్ట్రానిక్స్' (STMicroelectronics) మరియు జర్మనీకి చెందిన 'ఇన్ఫినియాన్ టెక్నాలజీస్' తయారుచేస్తున్న 'STM32' మోడల్ మైక్రోకంట్రోలర్లు, ట్రాన్సిస్టర్లు ఈ యుద్ధ విమానాలకు గుండెకాయలా మారాయి. పాశ్చాత్య దేశాలు రష్యాపై కఠినమైన ఆంక్షలు విధించినప్పటికీ, ఈ చిప్స్ ఎలా సరఫరా అవుతున్నాయనేది ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెద్ద మిస్టరీగా మారింది. రష్యా ఈ నాణ్యమైన ఐరోపా చిప్స్‌పై ఎంతగా ఆధారపడిందంటే, వీటిని మార్చడం అంటే డ్రోన్ల సాఫ్ట్‌వేర్, ఫ్లైట్ కంట్రోల్ వ్యవస్థలను పూర్తిగా మార్చడమే. అందుకే ఆంక్షలను తుంగలో తొక్కి మరీ ఈ విడిభాగాలను రష్యా రహస్యంగా దిగుమతి చేసుకుంటోంది.

రష్యా ఉక్రెయిన్ సరిహద్దుల్లో కూల్చివేసిన డ్రోన్ల శిథిలాలను పరిశీలించిన ఉక్రెయిన్ సైనిక నిఘా విభాగం (HUR) సంచలన గణాంకాలను వెల్లడించింది. ఉక్రెయిన్ మిలిటరీ డేటాబేస్ ప్రకారం, రష్యా డ్రోన్లు మరియు ఎలక్ట్రానిక్ వార్‌ఫేర్ వ్యవస్థల్లో కేవలం ఎస్టీమైక్రో ఎలక్ట్రానిక్స్ భాగాలే ఏకంగా 270 సార్లు లభ్యమయ్యాయి. ఇది ఏ ఇతర యూరోపియన్ తయారీదారు కంటే రెండు రెట్లు ఎక్కువ. అలాగే, జర్మనీకి చెందిన ఇన్ఫినియాన్ కంపెనీకి చెందిన ట్రాన్సిస్టర్లు మరియు ఇతర విడిభాగాలు దాదాపు 137 వస్తువుల రూపంలో రష్యన్ ఆయుధాలలో గుర్తించబడ్డాయి. గెరానియం-2 వంటి కామికేజ్ డ్రోన్ల కంట్రోల్ సిస్టమ్‌లో ప్రతిదానిలో సగటున 8 నుండి 12 జర్మన్ ట్రాన్సిస్టర్లు వాడుతున్నారు. రష్యా 2025 మరియు 2026 నాటికి నెలకు దాదాపు 3,000 డ్రోన్లను, అలాగే ఏడాదికి 40,000 గెరానియం డ్రోన్లను ఉత్పత్తి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ భారీ స్థాయి ఆయుధ తయారీ కోసం రష్యాకు కేవలం ఒక సంవత్సరంలోనే దాదాపు 5,00,000 జర్మన్ ట్రాన్సిస్టర్లు అవసరమవుతాయని నిపుణుల అంచనా.

ఈ మైక్రోచిప్స్ చట్టవిరుద్ధంగా రష్యాకు ఎలా చేరుతున్నాయనే సరఫరా గొలుసు (Supply Chain) నెట్‌వర్క్ చాలా సంక్లిష్టంగా ఉంది. ఐరోపాలో తయారయ్యే ఈ చిప్స్ అధికారికంగా చైనా, హాంగ్ కాంగ్, యూఏఈ, కిర్గిజిస్తాన్ వంటి దేశాలలోని హోల్‌సేల్ డిస్ట్రిబ్యూటర్లకు విక్రయించబడతాయి. ఒకసారి ఈ చిప్స్ చైనా సరఫరా గొలుసులోకి ప్రవేశించిన తర్వాత, అక్కడ అవి వేరే ఎలక్ట్రానిక్ విడిభాగాలలో అమర్చబడి చట్టపరంగా "రూపాంతరం" చెందుతాయి. దీనివల్ల వాటి మూలాలను కనుగొనడం దాదాపు అసాధ్యం అవుతుంది. ఉదాహరణకు, హాంగ్ కాంగ్‌కు చెందిన ఒక అనుబంధ సంస్థ ఈ చిప్స్‌ను చైనాలోని అతిపెద్ద డ్రోన్ ప్రొపల్షన్ కంపెనీ అయిన 'షెన్‌జెన్ హాబీవింగ్ టెక్నాలజీ'కి విక్రయించింది. అక్కడ నుండి ఈ భాగాలు నేరుగా రష్యా సైనిక ప్లాంట్లకు చేరుకున్నాయి. రష్యా ఇటీవల ప్రవేశపెట్టిన సరికొత్త 'గెరానియం-5' (Geran-5) టర్బోజెట్ డ్రోన్ గంటకు 500 నుండి 600 కిలోమీటర్ల వేగంతో ప్రయాణిస్తుంది, ఇది పాత గెరానియం-2 కంటే 3 రెట్లు వేగవంతమైనది. ఈ అధునాతన మృత్యుశకటంలో కూడా 2024, 2025 నాటి సరికొత్త పాశ్చాత్య మైక్రోచిప్స్ లభించడం ఆంక్షల వైఫల్యాన్ని ఎత్తిచూపుతోంది.

ఈ విషయమై జర్మనీ మరియు యూరప్ కంపెనీలను ప్రశ్నించగా, తాము 2022 లోనే రష్యాకు అన్ని రకాల సరఫరాలను నిలిపివేశామని ప్రకటించాయి. డిస్ట్రిబ్యూషన్ ఒప్పందాలలో 'నో రష్యా' క్లాజులను కూడా చేర్చినట్లు పేర్కొన్నాయి. అయితే, ఇన్ఫినియాన్ వంటి సంస్థలు ఏడాదికి ఏకంగా 30 బిలియన్ల చిప్స్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తాయి. అంత పెద్ద సంఖ్యలో మార్కెట్లోకి వచ్చే గృహోపకరణాలు, స్మార్ట్ పరికరాలలో వాడే సాధారణ చిప్స్ యొక్క రీసేల్ (మళ్లీ విక్రయించడం) ప్రక్రియను నియంత్రించడం ఆచరణాత్మకంగా అసాధ్యమని కంపెనీలు చేతులెత్తేస్తున్నాయి. చైనా మరియు రష్యా మధ్య ఉన్న బలమైన వాణిజ్య సంబంధాల కారణంగా, ఈ ద్వంద్వ-వినియోగ (Dual-use) సాంకేతికతను ఆపడానికి ఎటువంటి స్పష్టమైన మార్గం లేదు. ఉక్రెయిన్ ప్రభుత్వ నిఘా వర్గాల ప్రకారం, ఆయుధాలలో దొరుకుతున్న పాశ్చాత్య చిప్స్‌లో 70% ఒరిజినల్ కాగా, మిగిలిన 30% ఆసియా ఫ్యాక్టరీలలో అక్రమంగా లేదా నకిలీ మార్గాల్లో తయారవుతున్నట్లు అనుమానిస్తున్నారు. అంతర్జాతీయ ఆంక్షలు కాగితాలకే పరిమితమై, క్షేత్రస్థాయిలో రష్యా యుద్ధ యంత్రాంగాన్ని ఆపడంలో పూర్తిగా విఫలమవుతున్నాయని ఈ చిప్స్ కథ నిరూపిస్తోంది.

russia geran drones western microchips,how european chips power russian weapons.