రాధాకృష్ణన్ ఈరోజు మనకు గురువుగా ఉంటే..

ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 5 వస్తుంది.

ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం.

మనకు చదువు చెప్పిన గురువులను గుర్తు చేసుకుంటాం.
వాళ్లతో దిగిన ఫొటోలు పెడతాం.
శుభాకాంక్షలు చెబుతాం.
ఒకరోజు గురువులను ప్రత్యేకంగా గౌరవిస్తాం.

కానీ..

డా. సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్‌ను గుర్తు చేసుకోవడానికి ఇంతకంటే గొప్ప మార్గం ఇంకేదైనా ఉందా?

ఈసారి ఆయన ఎవరు?
ఆయన ఎక్కడ పుట్టారు?
ఎక్కడ చదువుకున్నారు?
ఎలాంటి పదవులు నిర్వహించారు?

అనే విషయాలకంటే..

“రాధాకృష్ణన్ ఈరోజు మన తరగతి గదిలోకి వచ్చి మనకు గురువుగా నిలబడితే… మనతో ఏం మాట్లాడేవారు?”

అనే ప్రశ్నను మనం వేసుకుందాం.

ఆ ప్రశ్నకు సమాధానం వెతికితే..

అది ఒక మనిషి గురించి తెలుసుకోవడం కాదు.

మన విద్య గురించి..
మన పిల్లల గురించి..
మన సమాజం గురించి..
మన భారతదేశం గురించి ఆలోచించడం అవుతుంది.

ఆయన మొదట ఏం అడిగేవారు?

ఒక తరగతి గదిని ఊహించుకోండి.

వందల మంది పిల్లలు.

ఎవరి చేతిలో వాళ్ల పుస్తకాలు.
ఎవరి మనసులో వాళ్ల కలలు.

ఒకరు డాక్టర్ కావాలనుకుంటున్నారు.
మరొకరు ఇంజనీర్.
ఇంకొకరు శాస్త్రవేత్త.
మరొకరు వ్యాపారవేత్త.
ఇంకొకరు ప్రభుత్వ అధికారి.

అందరూ తమ భవిష్యత్తు కోసం పరుగులు తీస్తున్నారు.

అప్పుడు రాధాకృష్ణన్ ఆ పిల్లల ముందు నిలబడి ఒక ప్రశ్న అడిగితే?

“ఎన్ని మార్కులు వచ్చాయి?”

కాదేమో.

బహుశా ఆయన అడిగేది -

“మీరు చదువుతున్న చదువు.. మిమ్మల్ని ఎలాంటి మనిషిగా మారుస్తోంది?”

అదే అసలు ప్రశ్న.

ఎందుకంటే..

మార్కులు మన ప్రతిభను కొంతవరకు చూపించగలవు.

డిగ్రీ మన అర్హతను చూపించగలదు.

ఉద్యోగం మన సామర్థ్యాన్ని చూపించగలదు.

కానీ..

మనిషిగా మన విలువను ఇవేవీ పూర్తిగా కొలవలేవు.

మనకు సమాచారం పెరిగింది.. కానీ జ్ఞానం పెరిగిందా?

రాధాకృష్ణన్ జీవించిన కాలంతో పోలిస్తే ఈరోజు ప్రపంచం పూర్తిగా మారిపోయింది.

అప్పుడు ఒక మంచి పుస్తకం కోసం వెతకాలి.

ఈరోజు మన చేతిలోనే ప్రపంచంలోని కోట్ల పుస్తకాల సమాచారం ఉంది.

అప్పుడు ఒక విషయం తెలుసుకోవడానికి గురువును, గ్రంథాలయాన్ని ఆశ్రయించాలి.

ఈరోజు ఒక ప్రశ్న అడిగితే క్షణాల్లో సమాధానం వస్తుంది.

ఇప్పుడు Artificial Intelligence మనతో మాట్లాడుతోంది.

ప్రపంచంలోని జ్ఞానం మన మొబైల్ స్క్రీన్‌లోకి వచ్చేసింది.

కానీ..

సమాచారం పెరగడం అంటే జ్ఞానం పెరగడం కాదు.

జ్ఞానం పెరగడం అంటే వివేకం పెరగాలి.

వివేకం పెరగడం అంటే సరైనది - తప్పు గుర్తించే శక్తి పెరగాలి.

అది పెరగడం అంటే మనిషిలో బాధ్యత పెరగాలి.

అందుకే రాధాకృష్ణన్ ఈరోజు మనకు ఒక విషయం గుర్తుచేసేవారేమో -

“చదువు మీ జీవితాన్ని మాత్రమే మార్చకూడదు… మీ ఆలోచనా విధానాన్ని మార్చాలి.”

ఆయన ఈరోజు మన టెక్నాలజీని చూస్తే?

బహుశా..

“టెక్నాలజీని వదిలేయండి” అని చెప్పరు.

“AI ఉపయోగించకండి” అని కూడా చెప్పరు.

అసలు ఆయన చెప్పేది దానికి పూర్తి విరుద్ధంగా ఉండొచ్చు.

“టెక్నాలజీని ఉపయోగించండి.
కానీ మీ ఆలోచించే శక్తిని దానికి అప్పగించకండి.”

AI సమాధానం ఇవ్వగలదు.

కానీ ఆ సమాధానం సరైనదా కాదా అని నిర్ణయించేది మనిషే.

ఇంటర్నెట్ మనకు ప్రపంచాన్ని చూపించగలదు.

కానీ ఆ ప్రపంచంలో మనం ఎలా జీవించాలో నేర్పించేది విలువలు.

టెక్నాలజీ మన వేగాన్ని పెంచగలదు.

కానీ..

మన దిశను నిర్ణయించేది మన ఆలోచన.

ఇది రాబోయే తరానికి అత్యంత ముఖ్యమైన విద్య కావచ్చు.

ఆయన ఈరోజు తల్లిదండ్రులను చూస్తే?

మన పిల్లలు బాగా చదవాలి.

మంచి మార్కులు తెచ్చుకోవాలి.

మంచి కాలేజీలో చేరాలి.

మంచి ఉద్యోగం సంపాదించాలి.

మంచి స్థాయికి ఎదగాలి.

ఇవన్నీ తల్లిదండ్రుల సహజమైన కలలు.

కానీ ఒకసారి మనం మనల్ని మనమే అడగాలి.

“మన పిల్లలు ఎంత విజయవంతం కావాలి?”

అన్న ప్రశ్నతో పాటు..

“వాళ్లు ఎంత మంచి మనుషులుగా ఎదగాలి?”

అనే ప్రశ్న కూడా మనకు ఉందా?

ఒక పిల్లవాడు కోట్లు సంపాదించవచ్చు.

కానీ పక్కనే ఆకలితో ఉన్న మనిషిని పట్టించుకోకపోతే?

ఒక పిల్లవాడు ప్రపంచంలోనే గొప్ప ఉద్యోగం పొందవచ్చు.

కానీ తన తల్లిదండ్రులను గౌరవించడం నేర్చుకోకపోతే?

ఒక పిల్లవాడు ప్రతి పోటీలో గెలవవచ్చు.

కానీ ఓటమిని తట్టుకోవడం నేర్చుకోకపోతే?

అది పూర్తి విద్యేనా?

ఆయన ఈరోజు ఒక గురువు ముందు నిలబడితే?

బహుశా ఒక గురువుతో ఇలా చెప్పేవారు-

మీరు ఒక సిలబస్‌ను మాత్రమే బోధించడం లేదు.

మీరు ఒక తరాన్ని తయారు చేస్తున్నారు.

ఒక పిల్లవాడిలో ఎవరికీ కనిపించని ప్రతిభను మీరు చూడవచ్చు.

ఎవరూ నమ్మని ఒక విద్యార్థిని మీరు నమ్మవచ్చు.

ఒక చిన్న ప్రోత్సాహం అతని జీవితాన్ని మార్చవచ్చు.

“నువ్వు చేయగలవు” అని ఒక గురువు చెప్పిన మాట..

కొన్నిసార్లు ఒక విద్యార్థి జీవితంలో అతిపెద్ద మలుపు కావచ్చు.

అందుకే గురువు ఉద్యోగం కాదు.

గురువు ప్రభావం.

ఆ ప్రభావం ఒక విద్యార్థి మీద మాత్రమే ఉండదు.

ఆ విద్యార్థి కుటుంబంపై ఉంటుంది.

ఆ కుటుంబం ద్వారా సమాజంపై ఉంటుంది.

చివరికి..

ఒక దేశం మీద ఉంటుంది.

మరి ఆయన భారతదేశాన్ని చూస్తే?

ఇక్కడే రాధాకృష్ణన్ ఆలోచన మనకు మరింత అవసరం.

మనం అభివృద్ధి చెందిన భారతదేశం కావాలని కోరుకుంటున్నాం.

ప్రపంచ స్థాయి రహదారులు కావాలి.

అత్యాధునిక నగరాలు కావాలి.

అద్భుతమైన మౌలిక సదుపాయాలు కావాలి.

అత్యున్నత సాంకేతికత కావాలి.

ఆర్థికంగా ప్రపంచంలో అగ్రస్థానంలో ఉండాలి.

భారతదేశం ప్రపంచానికి నాయకత్వం వహించాలి.

ఇవన్నీ కావాలి. ఖచ్చితంగా కావాలి.

కానీ..

ఒక దేశాన్ని కేవలం భవనాలతో అభివృద్ధి చేయలేం.

రోడ్లతో మాత్రమే అభివృద్ధి చేయలేం.

టెక్నాలజీతో మాత్రమే అభివృద్ధి చేయలేం.

అభివృద్ధి చెందిన దేశానికి అభివృద్ధి చెందిన పౌరులు కావాలి.

ఎవరూ చూడకపోయినా చెత్తను రోడ్డుపై వేయని పౌరుడు.

ట్రాఫిక్ సిగ్నల్ దగ్గర పోలీసులు లేకపోయినా నిబంధన పాటించే పౌరుడు.

ఇతరుల హక్కులను గౌరవించే పౌరుడు.

తనకు భిన్నంగా ఆలోచించే వ్యక్తిని ద్వేషించకుండా వినగలిగే పౌరుడు.

ప్రశ్నించగలిగే పౌరుడు.

బాధ్యత తీసుకోగలిగే పౌరుడు.

దేశం గురించి మాట్లాడటమే కాకుండా..

దేశం కోసం తన వంతు చేయగలిగే పౌరుడు.

అలాంటి పౌరులను తయారు చేయడమే నిజమైన విద్య అయితే?

మన విద్యా వ్యవస్థ లక్ష్యం గురించి మనం మరోసారి ఆలోచించాల్సిన అవసరం లేదా?

మనం ఎలాంటి భారతదేశాన్ని నిర్మించాలనుకుంటున్నాం?

ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం చెప్పే ముందు..

మనం ఇంకో ప్రశ్న అడగాలి.

“మనం ఎలాంటి భారతీయుడిని తయారు చేస్తున్నాం?”

ఎందుకంటే..

మంచి నగరం కావాలంటే మంచి పౌరుడు కావాలి.

నిజాయితీగల వ్యవస్థ కావాలంటే నిజాయితీని విలువగా భావించే మనిషి కావాలి.

ప్రపంచ స్థాయి ఆవిష్కరణలు కావాలంటే ప్రశ్నించే పిల్లలు కావాలి.

సురక్షితమైన సమాజం కావాలంటే ఇతరులను గౌరవించే మనుషులు కావాలి.

బలమైన నాయకత్వం కావాలంటే స్వతంత్రంగా ఆలోచించే పౌరులు కావాలి.

అంటే..

భారతదేశం మార్పు పార్లమెంట్‌లో మొదలవ్వకపోవచ్చు.
ప్రభుత్వ కార్యాలయంలో మొదలవ్వకపోవచ్చు.
ఒక పెద్ద కంపెనీలో కూడా మొదలవ్వకపోవచ్చు.

అది..

ఒక చిన్న తరగతి గదిలో మొదలవుతుంది.

ఒక గురువు మాటలో.

ఒక విద్యార్థి ఆలోచనలో.

ఒక తల్లిదండ్రి ఇచ్చే విలువలో.

అదే రాధాకృష్ణన్‌కు నిజమైన నివాళి!

సెప్టెంబర్ 5న ఆయనకు పూలు వేయడం మంచిదే.

ఆయన ఫొటోకు నమస్కరించడం మంచిదే.

ఆయనను గుర్తు చేసుకోవడం మంచిదే.

కానీ..

ఆయన ఆలోచనలను మన జీవితంలోకి తీసుకురావడం ఇంకా గొప్ప నివాళి.

చదువుకోవడం.

ప్రశ్నించడం.

ఆలోచించడం.

భిన్నమైన అభిప్రాయాలను గౌరవించడం.

జ్ఞానాన్ని బాధ్యతగా ఉపయోగించడం.

తనకంటే పెద్ద సమాజం గురించి ఆలోచించడం.

ఇవే విద్య మనలో పెంచాల్సిన లక్షణాలు.

రాధాకృష్ణన్ ఒక ఉపాధ్యాయుడిగా ప్రారంభమై..

దేశ అత్యున్నత రాజ్యాంగ పదవుల్లో ఒకదానికి చేరుకున్నారు.

కానీ ఆయన పేరును గుర్తు చేసుకున్నప్పుడు ముందుగా గుర్తుకు వచ్చేది ఒక పదమే -

“గురువు.”

అందులోనే ఒక గొప్ప సందేశం ఉంది.

పదవి మనకు అధికారాన్ని ఇవ్వవచ్చు.

డబ్బు మనకు సౌకర్యాన్ని ఇవ్వవచ్చు.

పేరు మనకు గుర్తింపును ఇవ్వవచ్చు.

కానీ..

జ్ఞానం మనకు దిశను ఇస్తుంది.
విలువలు మనకు వ్యక్తిత్వాన్ని ఇస్తాయి.
విద్య మన ద్వారా సమాజాన్ని మార్చగలదు.

ఈరోజు మనం ఆయనను గుర్తు చేసుకోవాల్సిన అసలు కారణం..

అందుకే ఈరోజు నేను ఒక చిన్న ప్రశ్నతో ముగించాలనుకుంటున్నాను.

“మన గురువులు మనలో చూసిన మనిషిగా మనం మారుతున్నామా?”

మన చదువు మనల్ని మంచివారిగా మార్చుతోందా?

మన జ్ఞానం మనల్ని వినయంగా మార్చుతోందా?

మన విజయం మనలో బాధ్యత పెంచుతోందా?

మన పిల్లలకు మనం కేవలం భవిష్యత్తు ఉద్యోగాలను చూపిస్తున్నామా?

లేక..

భవిష్యత్తు భారతదేశాన్ని నిర్మించే బాధ్యతను కూడా నేర్పిస్తున్నామా?

ఎందుకంటే..

దేశ భవిష్యత్తు కేవలం మనం పిల్లలకు ఏం నేర్పుతున్నామన్నదానిపై ఆధారపడదు.
మనం నేర్పిన దాని వల్ల వాళ్లు ఎలాంటి మనుషులుగా మారుతున్నారన్నదానిపై ఆధారపడుతుంది.

అదే బహుశా రాధాకృష్ణన్ మనకు ఈరోజు గురువుగా ఉంటే చెప్పే అతిపెద్ద పాఠం.

*విద్యతో జీవితాన్ని మార్చడం గొప్ప విషయం.

విద్యతో మనిషిని మార్చడం ఇంకా గొప్ప విషయం.
విద్యతో ఒక దేశాన్ని మార్చడం.. అదే అసలు లక్ష్యం.*

— Sreekanth Damacharla
ఆలోచనలు • సమాజం • దేశ నిర్మాణం