కేరళలోని విశ్వవిఖ్యాత పుణ్యక్షేత్రం శబరిమల అయ్యప్ప స్వామి ఆలయం సరికొత్త సాంకేతిక విప్లవానికి వేదిక కాబోతోంది. ప్రతి ఏటా కోట్లాది మంది భక్తులు తరలివచ్చే ఈ పవిత్ర క్షేత్రంలో భద్రతను పటిష్టం చేయడానికి, రద్దీని సమర్థవంతంగా నియంత్రించడానికి ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) సాంకేతికతను రంగంలోకి దించుతున్నారు. దట్టమైన అడవులు, కొండల మధ్య ఉండే శబరిమల భౌగోళిక పరిస్థితులను తట్టుకుంటూ భక్తులకు సురక్షితమైన, ఇబ్బందులు లేని దర్శన భాగ్యం కల్పించడమే లక్ష్యంగా కేరళ పోలీస్ శాఖ, ఆలయ నిర్వాహక సంస్థ అయిన ట్రావెన్‌కోర్ దేవస్వం బోర్డు సంయుక్తంగా ఈ బృహత్తర ప్రాజెక్టును చేపట్టాయి. ఈ మేరకు శనివారం నాడు పోలీస్ ఉన్నతాధికారులు, దేవస్వం బోర్డు ప్రతినిధులు ఒక ప్రత్యేక నిపుణుల కమిటీతో అత్యంత కీలకమైన సమావేశాన్ని నిర్వహించారు.

పతనంతిట్ట జిల్లాలో కొలువై ఉన్న శబరిమల క్షేత్రానికి ఏటా వచ్చే భక్తుల సంఖ్య రికార్డు స్థాయికి చేరుతోంది. గత ఏడాది వార్షిక యాత్రా కాలంలో రికార్డు స్థాయిలో ఏకంగా 51 లక్షల మంది భక్తులు స్వామివారిని దర్శించుకోవడం విశేషం. ఇంతటి భారీ జనసమూహాన్ని క్రమబద్ధీకరించడం, ఎలాంటి తొక్కిసలాటలు జరగకుండా చూసుకోవడం మానవ మాత్రులకే కాకుండా పోలీసు వ్యవస్థకు కూడా పెద్ద సవాలుగా మారింది. ఈ సవాలును అధిగమించేందుకు ఢిల్లీ, చెన్నై, ముంబైలకు చెందిన మూడు ప్రముఖ ఏఐ సాంకేతిక సంస్థల ప్రతినిధులు ఈ ప్రత్యేక సమావేశంలో పాల్గొని, శబరిమల కోసం తాము రూపొందించిన అధునాతన ప్రణాళికలను అధికారుల ముందు ప్రదర్శించారు.

మహా కుంభమేళా వంటి దేశంలోనే అతిపెద్ద జనసమూహ ఉత్సవాలలో ఇప్పటికే విజయవంతంగా నిరూపితమైన ఏఐ ప్రిడిక్టివ్ అనలిటిక్స్ సాంకేతికతను ఇప్పుడు శబరిమలలో ప్రవేశపెడుతున్నారు. పతనంతిట్ట జిల్లా పోలీస్ సూపరిండెండెంట్ ఆర్. ఆనంద్ ఈ ప్రాజెక్ట్‌పై ప్రత్యేక నివేదికను సిద్ధం చేసే బాధ్యతను పర్యవేక్షిస్తున్నారు. శబరిమల భౌగోళిక సరిహద్దులు విభిన్నంగా ఉండటం వల్ల, ఇక్కడి అవసరాలకు తగినట్లుగా ప్రత్యేకంగా కస్టమైజ్ చేసిన ఏఐ పరిష్కారాలను రాబోయే సీజన్ నుండి దశలవారీగా అమలు చేయనున్నారు. ఈ సరికొత్త వ్యవస్థ ద్వారా ఎక్కడైనా భక్తుల రద్దీ అసాధారణంగా పెరిగితే, ఏఐ కెమెరాలు మరియు డ్రోన్ల సహాయంతో రియల్-టైమ్ వీడియో ఫీడ్‌లను విశ్లేషించి కంట్రోల్ రూమ్‌కు ముందస్తు హెచ్చరికలు పంపుతారు.

ఈ డిజిటల్ నెట్‌వర్క్‌లో అధునాతన ఏఐ కెమెరాలు, నిఘా డ్రోన్‌లు మరియు జీఐఎస్ మ్యాపింగ్ సాంకేతికతలను ఒకదానితో ఒకటి అనుసంధానిస్తున్నారు. క్షేత్రస్థాయిలో భక్తుల సాంద్రతను ఖచ్చితంగా లెక్కించే ఈ వ్యవస్థ, పోలీసులు తమ డిజిటల్ పరికరాల ద్వారా తక్షణమే అలర్ట్ అయ్యేలా చేస్తుంది. దీనివల్ల భక్తులు బేస్ క్యాంపుల వద్ద గంటల తరబడి వేచి ఉండే సమయం గణనీయంగా తగ్గుతుంది. అంతేకాకుండా, రద్దీలో ఎవరైనా చిన్నపిల్లలు లేదా వృద్ధులు తప్పిపోతే ఏఐ ఫేషియల్ రికగ్నిషన్ కెమెరాల సహాయంతో క్షణాల వ్యవధిలో వారిని గుర్తించవచ్చు. అలాగే ఆలయ పరిసరాల్లోని 26 ప్రధాన పార్కింగ్ స్థలాల నుండి యాత్రికుల వాహనాల రాకపోకలను మానవ ప్రమేయం లేకుండా పూర్తిగా డిజిటల్ పద్ధతిలో క్రమబద్ధీకరిస్తారు. దీనివల్ల రాత్రింబవళ్లు విధుల్లో ఉండే పోలీసు సిబ్బందిపై ఉన్న అదనపు పని భారం తగ్గుతుంది. ప్రస్తుతం అమలులో ఉన్న ఆన్‌లైన్ 'వర్చువల్ క్యూ' విధానం ఈ ఏఐ సిస్టమ్‌తో కలిసి మరింత సమర్థవంతంగా పనిచేస్తుందని అధికారులు స్పష్టం చేశారు.