తెలంగాణా న‌ల్గొండ జిల్లా ఫ్లోరైడ్ స‌మ‌స్య‌కు నిల‌యంగా మారింది. వాస్త‌వానికి ఇది చాలాకాలం నుంచి ఇక్క‌డ ఉన్న స‌మ‌స్య‌. దీనికితోడు ప్రతిపాదిత ఫ్లోరైడ్ నివార‌ణ కేంద్రాన్ని పశ్చిమ బెంగాల్‌కు తరలించినట్లు పుకార్లు షికారు చేస్తున్నాయి, దీని ప‌రిష్కా రం విషయమై ప్రజాప్రతినిధులు పలుమార్లు చేసిన విజ్ఞప్తిపై కేంద్రం సానుకూలంగా స్పందించలేదు. ఇది జిల్లాలోని ఫ్లోరైడ్ బాధి తులలో అశాంతిని సృష్టిస్తుంది. జిల్లాలోని చౌటుప్పల్‌ మండలం దండుమల్కాపురంలో ప్రాంతీయ ఫ్లోరైడ్‌ నివారణ కేంద్రం ఏర్పా టు పై నెలకొన్న ప్రతిష్టంభనకు తెరపడడం లేదు.

అంతకుముందు, ఫ్లోరోసిస్ బాధితులను క‌లిసి వారి స‌మ‌స్య‌లు విన్న‌ కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రి జగత్ ప్రకాష్ నడ్డా మర్రిగూడలో 300 పడకల ఆసుపత్రి , చౌటుప్పల్ సమీపంలో ఫ్లోరైడ్ పరిశోధన, నివారణ కేంద్ర ఏర్పాటు కూడా హామీ ఇచ్చారు. ప్రతిపాదిత ప్రాంతీ య ఫ్లోరైడ్ పరిశోధన కేంద్రం రోగనిర్ధారణ, పరిశోధనతో పాటు స్థానిక ప్రాంతాలపై నిఘా, పర్యవేక్షణ ద్వారా ఫ్లోరైడ్, ఫ్లోరోసిస్ భారాన్ని తగ్గించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. 2012లో కేంద్ర తాగునీరు, పారిశుద్ధ్య మంత్రిత్వ శాఖ హైదరాబాద్‌లోని నేషనల్ ఇన్‌స్టి ట్యూట్ ఆఫ్ న్యూట్రిషన్ (ఎన్ ఐఎన్‌) లో అందుబాటులో ఉన్న సౌకర్యాలను మెరుగుపరచడం, బలోపేతం చేయడం ద్వారా హైదరాబాద్‌లో ప్రాంతీయ ఫ్లోరైడ్ నివారణ కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని ప్రతిపాదించింది. కానీ, స్థల రద్దీని పేర్కొంటూ ఎన్ ఐఎన్ వెలుపల ప్రత్యేక కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని ఎన్ ఐఎన్‌ ప్రతిపాదించింది. దీంతో జిల్లాలోని చౌటుప్పల్ మండలం మల్కాపూర్‌లో కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని అధికారులు నిర్ణయించారు. డిటైల్డ్ ప్రాజెక్ట్ రిపోర్ట్ తయారీతో సహా కేంద్రం  అన్ని పనులను పర్యవేక్షించడానికి ఎన్ ఐఎన్‌ శాస్త్రవేత్త డాక్టర్ అర్జున్ ఎల్‌ ఖండారే నోడల్ అధికారిగా నియమితుల‌య్యారు.

తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, కేరళ, మహారాష్ట్ర, ఒరిస్సా, మధ్యప్రదేశ్ , మ‌ధ్య‌ప్రదేశ్, ఛత్తీస్‌గఢ్, పశ్చిమ బెంగాల్, అస్సాం మొద‌ల యిన ప‌ది రాష్ట్రాల్లో ఫ్లోరైడ్ సమస్యను పరిష్కరించేందుకు రూ.100 కోట్లతో ప్రాంతీయ ఫ్లోరైడ్‌ నివారణ కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేయా లని 2014లో కేంద్రానికి సమర్పించిన డిటైల్డ్‌ ప్రాజెక్ట్‌ రిపోర్టులో ప్రతిపాదించారు.  ప్రాంతీయ ఫ్లోరైడ్‌ నివారణ కేంద్రంలో ఆర్ అండ్ బి యూనిట్‌, 20 పడకల ఆసుపత్రి, మొబైల్‌ హెల్త్‌ వ్యాన్‌, సోషల్‌ సైన్స్‌ యూనిట్‌, ట్రైనింగ్‌ యూనిట్‌ అభివృద్ధి చేయాలని కూడా ప్రతిపాదించారు. ఆర్ అండ్ బి యూనిట్లు రీసర్చ్ సబ్-యూనిట్ , బయో ఇన్ఫర్మేటిక్స్ యూనిట్లను కలిగి ఉంటాయి. 20 పడకల ఆసుపత్రి ఫ్లోరైడ్ రోగుల పునరావాసం కోసం ఉద్దేశించబడింది. అలాగే ఇద్దరు వైద్యులు,  ఆపరేషన్ థియేటర్‌తో సహా 16 మంది సిబ్బందిని నియమించారు. ఫ్లోరైడ్ మ్యాపింగ్, ఓరల్ హెల్త్ కేర్, స్థానిక ఫ్లోరైడ్ ప్రాంతాల్లో ప్రజలకు అవగాహన కల్పించడం కోసం 20 మంది కూర్చునే మొబైల్ హెల్త్ వ్యాన్ కూడా ప్రతిపాదించబడింది.

అంతేగాక‌, 18 మంది సిబ్బందితో ప్రతిపాదిత సాంఘిక శాస్త్ర విభాగం ఫ్లోరైడ్ ప్రభావిత ప్రాంతంలో ప్రస్తుత తరానికి అవగా హన కల్పించడంలో, ప్రేరేపించడంలో మరియు ప్రవర్తనలో మార్పు చేయడంలో క్రియాశీల పాత్ర పోషిస్తుంది. జిల్లా ఫ్లోరైడ్‌ మాని టరింగ్‌ సెంటర్‌ కోఆర్డినేటర్‌ శంకర్‌బాబు తెలంగాణ టుడేతో మాట్లాడుతూ మల్కాపూర్‌లో ఎనిమిది ఎకరాల భూమిని తమకు అప్పగించాలని 2014 అక్టోబర్‌లో జిల్లా యంత్రాంగం ఎన్‌ఐఎన్‌కు లేఖ రాసిందని, అయితే జాతీయ విద్యాసంస్థ స్పందించలేదని అన్నారు.

డీపీఆర్  సమర్పించిన తర్వాత కూడా జాప్యం చేయడంపై అసంతృప్తి వ్యక్తం చేస్తూ జూన్ 2014లో డ్రింకింగ్ వాటర్ అండ్ శానిటే షన్ జాయింట్ సెక్రటరీకి డాక్టర్ అర్జున్ ఎల్ ఖండారే లేఖ కూడా రాశారు. ప్రతిపాదిత కేంద్రంపై తెలంగాణ ప్రజల నుంచి ఒత్తిడి ఎక్కువగా ఉందని ఆయన దృష్టికి తీసుకెళ్లారు. కనీసం హైదరాబాద్‌లో అద్దె భవనంలోనైనా కేంద్రాన్ని ప్రారంభించి ఉండేవారు. ప్రాంతీయ ఫ్లోరైడ్ నివారణ కేంద్రంపై జరుగుతున్న జాప్యం ఈ విషయంలో దాని నిబద్ధతపై సందేహాలకు ఆస్కారం కలిగిస్తోంది. ఫ్లోరోసిస్ బాధితులకు చికిత్స అందించేందుకు జిల్లాలోని మర్రిగూడ మండల కేంద్రంలో 300 పడకల ఆసుపత్రిని ఏర్పాటు చేస్తా మని కేంద్ర ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ శాఖ మంత్రి జగత్ ప్రకాష్ నడ్డా హామీ ఇచ్చారు.

మంగళవారం మర్రిగూడలో భారతీయ జనతా పార్టీ (బిజెపి) రాష్ట్ర విభాగం ఏర్పాటు చేసిన సమావేశంలో బాధితులను ఉద్దేశించి మాట్లాడుతూ, జె.పి.న‌డ్డాను కలిసేందుకు ఇక్కడికి వచ్చిన సుమారు 50 మంది ఫ్లోరోసిస్ బాధితుల బాధలను ఓపికగా విన్న కేంద్ర మంత్రి ఆసుపత్రికి హామీ ఇచ్చారు. 2012లో రాష్ట్ర భాజపా పోరుబాటలో పాల్గొనేందుకు మర్రిగూడ వచ్చిన కేంద్ర మంత్రి మాట్లాడుతూ.. రాష్ట్రాన్ని, కేంద్రాన్ని పాలించిన గత ప్రభుత్వాలు ఈ సమస్యను పరిష్కరించడంలో విఫలమయ్యాయని, ఫ్లోరోసిస్ బాధితుల జీవితాల్లో ఎలాంటి మార్పు రాలేదన్నారు. ప్రధాని నరేంద్ర మోదీతో సమావేశం ఏర్పాటు చేసేందుకు ఫ్లోరోసిస్ బాధితు లను న్యూఢిల్లీకి తీసుకెళ్తానని నడ్డా హామీ ఇచ్చారు.