చాలా మంది పన్ను చెల్లింపుదారులు తమ వార్షిక ఆదాయం ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన ప్రాథమిక మినహాయింపు పరిమితి కంటే తక్కువగా ఉంటే, తాము ఇన్‌కమ్ టాక్స్ రిటర్న్స్ (ITR) దాఖలు చేయాల్సిన అవసరం లేదని భావిస్తుంటారు. అయితే, ఆదాయపు పన్ను చట్టం కేవలం మీ సంపాదన ఆధారంగానే కాకుండా, మీ ఆర్థిక లావాదేవీలు మరియు ఆస్తుల ఆధారంగా కూడా ఐటీఆర్ ఫైలింగ్‌ను తప్పనిసరి చేస్తుంది. అసెస్‌మెంట్ ఇయర్ (AY) 2026-27 ఐటీఆర్ దాఖలు సీజన్ వేగంగా పుంజుకుంటున్న తరుణంలో, ఆదాయంతో సంబంధం లేకుండా ప్రతి ఒక్కరూ తెలుసుకోవాల్సిన కొన్ని కీలకమైన నిబంధనలను ప్రభుత్వం నిర్దేశించింది. ఆదాయపు పన్ను చట్టంలోని సెక్షన్ 139(1) ప్రకారం, మీ ఆదాయం పన్ను పరిమితి లోపు ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని నిర్దిష్ట పరిస్థితులలో ఐటీఆర్ దాఖలు చేయడం చట్టరీత్యా తప్పనిసరి అవుతుంది. వీటిని గమనించకుండా వదిలేస్తే భవిష్యత్తులో ఐటీ శాఖ నుండి నోటీసులు వచ్చే ప్రమాదం ఉంది.

మొదటిగా, మీరు భారతదేశ నివాసి అయి ఉండి, విదేశాలలో ఏదైనా ఆస్తిని కలిగి ఉన్నా లేదా విదేశీ సంస్థలలో ఆర్థిక ప్రయోజనాలను పొందుతున్నా ఐటీఆర్ ఫైల్ చేయాల్సిందే. అమెరికా స్టాక్స్, అంతర్జాతీయ ఈటీఎఫ్‌లు లేదా విదేశీ బ్యాంక్ ఖాతాలలో సైనింగ్ అథారిటీ ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ ఈ నిబంధన వర్తిస్తుంది. అలాగే, ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో మీ సొంత విదేశీ ప్రయాణాల కోసం లేదా ఇతరుల విదేశీ టూర్ల కోసం ₹2 లక్షల కంటే ఎక్కువ ఖర్చు చేసినా రిటర్న్స్ సమర్పించడం తప్పనిసరి. ఇక చాలా మంది ఉద్యోగులు, ఫ్రీలాన్సర్లు గమనించని మరో ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, ఏడాది పొడవునా జరిగిన టీడీఎస్ (TDS) లేదా టీసీఎస్ (TCS) పరిమితి. సాధారణ పౌరులకు మొత్తం టీడీఎస్ లేదా టీసీఎస్ విలువ ₹25,000 దాటినా, లేదా సీనియర్ సిటిజన్లకు ₹50,000 దాటినా ఖచ్చితంగా ఐటీఆర్ దాఖలు చేయాలి.

బ్యాంకింగ్ లావాదేవీల విషయానికి వస్తే, ప్రభుత్వం అధిక విలువ గల లావాదేవీలపై గట్టి నిఘా ఉంచింది. ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో మీ ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సేవింగ్స్ బ్యాంక్ ఖాతాలలో మొత్తం డిపాజిట్లు ₹50 లక్షలు దాటితే ఐటీఆర్ ఫైలింగ్ నిబంధనలు వర్తిస్తాయి. అదేవిధంగా, వ్యాపారస్తులు తమ కరెంట్ ఖాతాలలో ₹1 కోటి కంటే ఎక్కువ నగదు డిపాజిట్ చేసినప్పుడు, వారికి ఎలాంటి పన్ను బాధ్యత లేకపోయినా రిటర్న్స్ దాఖలు చేయడం చట్టబద్ధమైన నియమం. కేవలం డిపాజిట్లే కాకుండా, వ్యాపార మరియు వృత్తిపరమైన టర్నోవర్ కూడా ఇక్కడ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో మీ వ్యాపార మొత్తం అమ్మకాలు లేదా టర్నోవర్ ₹60 లక్షలు దాటితే, మీకు లాభం వచ్చినా రాకపోయినా ఐటీఆర్ దాఖలు చేయాలి. అలాగే డాక్టర్లు, న్యాయవాదులు, ఇంజనీర్లు, కన్సల్టెంట్లు మరియు ఫ్రీలాన్సర్ల వంటి నిపుణుల వృత్తిపరమైన స్థూల ఆదాయం (Gross Receipts) ₹10 లక్షలు దాటితే రిటర్న్స్ దాఖలు చేయడం మరువకూడదు.

సమాజంలో చాలా తక్కువగా చర్చించుకునే మరో నిబంధన విద్యుత్ బిల్లుల ఖర్చు. ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో మీ ఇంటి లేదా వ్యాపార స్థలానికి సంబంధించిన కరెంట్ బిల్లుల మొత్తం ₹1 లక్ష దాటితే, మీరు తప్పనిసరిగా ఐటీఆర్ దాఖలు చేయాల్సి ఉంటుంది. చివరగా, ప్రాథమిక మినహాయింపు పరిమితిని లెక్కించేటప్పుడు చాలా మంది చేసే పొరపాటు ఏమిటంటే, సెక్షన్ 80C నుండి 80U వరకు ఉండే డిడక్షన్స్ మరియు క్యాపిటల్ గెయిన్స్ మినహాయింపులను ముందే తీసివేయడం. కానీ, ఈ మినహాయింపులు ఏవీ అప్లై చేయకముందు మీ స్థూల ఆదాయం పన్ను పరిమితి కంటే ఎక్కువగా ఉంటే ఐటీఆర్ ఫైల్ చేయాల్సిందే. ప్రస్తుత అసెస్‌మెంట్ ఇయర్ 2026-27 కోసం కొత్త పన్ను విధానం (New Tax Regime) కింద ప్రాథమిక మినహాయింపు పరిమితి ₹4 లక్షలుగా ఉంది. పాత పన్ను విధానం (Old Tax Regime) కింద 60 ఏళ్ల లోపు వారికి ₹2.5 లక్షలు, సీనియర్ సిటిజన్లకు ₹3 లక్షలు, మరియు 80 ఏళ్లు పైబడిన వారికి ₹5 లక్షల పరిమితి అమలులో ఉంది. కాబట్టి, మీ వార్షిక ఆదాయం తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, పైన పేర్కొన్న 9 నిబంధనలలో మీరు ఏ ఒక్క దానికి లోబడి ఉన్నా, గడువు ముగిసేలోపు మీ ఐటీఆర్ దాఖలు చేసి సురక్షితంగా ఉండండి.