అంతర్జాతీయ ఇంధన మార్కెట్లో ఒక పెను సంచలనం చోటుచేసుకుంది. ప్రపంచాన్ని శాసిస్తున్న అమెరికన్ డాలర్ ఆధిపత్యానికి గట్టి దెబ్బ కొడుతూ ఇరాన్ ఒక కీలక నిర్ణయాన్ని ప్రకటించింది. అమెరికా ఆంక్షల సడలింపు, స్తంభింపజేసిన ఆస్తుల విడుదల మరియు చమురు సరఫరాల పునరుద్ధరణపై చర్చలు జరుగుతున్న కీలక తరుణంలో ఇరాన్ సెంట్రల్ బ్యాంక్ గవర్నర్ అబ్దుల్నాసర్ హెమ్మతి చేసిన వ్యాఖ్యలు అంతర్జాతీయంగా తీవ్ర చర్చకు దారితీశాయి. ఇకపై తమ ముడి చమురు వ్యాపారంలో డాలర్ ప్రాధాన్యతకు స్వస్తి పలుకుతామని, తమకు నచ్చిన ఏ కరెన్సీలోనైనా చమురు చెల్లింపులను స్వీకరించే పూర్తి స్వేచ్ఛ ఇరాన్‌కు ఉంటుందని ఆయన అత్యంత స్పష్టంగా ప్రకటించారు. కేవలం అమెరికన్ డాలర్లకే పరిమితం కాకుండా, తమ జాతీయ ప్రయోజనాలు, ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య ఒప్పందాల ఆధారంగా ప్రత్యామ్నాయ కరెన్సీలను ఎంచుకుంటామని, రవాణా మరియు చెల్లింపుల విషయంలో తమ దేశానికి పూర్తి వెసులుబాటు ఉంటుందని ఆయన సూచించారు. సుమారు 12 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన ఇరాన్ ఆస్తుల విడుదల, ఆంక్షల ఉపశమనం వంటి అంశాలపై అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య స్విస్ వేదికగా 60 రోజుల రోడ్‌మ్యాప్‌తో చర్చలు జరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఈ సరికొత్త పరిణామం భౌగోళిక రాజకీయాల్లో అత్యంత ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంది.

ఇరాన్ చమురుపై అంతర్జాతీయ ఆంక్షలు పూర్తిగా సడలిస్తే, ఒకప్పుడు టెహ్రాన్ నుండి భారీగా ముడి చమురును దిగుమతి చేసుకున్న భారతదేశానికి తిరిగి ఊహించని భారీ లబ్ధి చేకూరే అవకాశాలు మెండుగా ఉన్నాయి. భౌగోళికంగా ఇరు దేశాల మధ్య రవాణా దూరం చాలా తక్కువగా ఉండటం మరియు చారిత్రాత్మకంగా ఇరాన్ అందించే అనుకూలమైన ఆర్థిక నిబంధనలు భారతదేశానికి ఎప్పుడూ భారీగా కలిసివచ్చే అంశాలు. ఉదాహరణకు, గతంలో ఇతర ప్రపంచ చమురు సరఫరాదారులు కేవలం 30 రోజుల రుణ కాలపరిమితిని మాత్రమే ఇస్తే, ఇరాన్ ఏకంగా 60 నుండి 90 రోజుల వరకు సుదీర్ఘ సమయం ఇచ్చేది. 2019వ సంవత్సరంలో అమెరికా ఆంక్షలు విధించడానికంటే ముందు, భారతదేశ మొత్తం ముడి చమురు దిగుమతులలో ఇరాన్ వాటా సుమారు 11.5 శాతంగా ఉండేదంటే భారత్‌కు ఇరాన్ చమురు ఎంత కీలకమో అర్థం చేసుకోవచ్చు. అయితే ప్రపంచంలోనే మూడవ అతిపెద్ద చమురు వినియోగదారు మరియు దిగుమతిదారు అయిన భారతదేశం, అప్పట్లో అమెరికా తీవ్ర ఒత్తిడి కారణంగా ఇరాన్ నుండి కొనుగోళ్లను పూర్తిగా నిలిపివేయాల్సి వచ్చింది. ఒకవేళ ఇప్పుడు ఆంక్షలు తొలగినా, భారతీయ రిఫైనరీలకు ఇరాన్ బ్యారెళ్లు వెంటనే వచ్చే అవకాశం లేదని ప్రసిద్ధ డేటా ఇంటెలిజెన్స్ సంస్థ క్ప్లర్ (Kpler) ప్రధాన విశ్లేషకుడు సుమిత్ రిటోలియా అభిప్రాయపడ్డారు. ఇరాన్ చమురును కొనుగోలు చేయాలనుకునే రిఫైనరీలు ప్రధానంగా ఆంక్షల ఉపశమనం ఎంతకాలం మన్నుతుంది, ధర మరియు డిస్కౌంట్లు ఎంతవరకు లభిస్తాయి, అలాగే బీమా, రవాణా, లాజిస్టిక్స్ మరియు చెల్లింపుల యంత్రాంగం ఎలా ఉందనే మూడు ప్రధాన అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటాయని, వీటిలో అన్నింటికంటే పెద్ద అడ్డంకి చెల్లింపుల విధానమేనని ఆయన విశ్లేషించారు. వాణిజ్య, రవాణాపరమైన అనేక పరిమితుల కారణంగా చైనా మినహా ఇతర దేశాలు సమీప భవిష్యత్తులో ఇరాన్ కొనుగోళ్లను పెద్దగా పెంచకపోవచ్చని, ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో చైనానే అత్యంత సంభావ్య లబ్ధిదారుగా మారే అవకాశం ఉందనే అంచనాలు కూడా ఉన్నాయి.

డాలర్ రహిత లావాదేవీలకు ఇరాన్ ఇస్తున్న విపరీతమైన ప్రాధాన్యత.. ప్రపంచ ఇంధన వాణిజ్యంలో ఇప్పటికే మొదలైన విస్తృత మార్పులను ప్రతిబింబిస్తోంది. భారతదేశం ఇప్పటికే ఈ తరహా బహుళ కరెన్సీ వ్యూహాన్ని అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో విజయవంతంగా అమలు చేస్తూ అందరినీ ఆశ్చర్యపరుస్తోంది. రష్యా నుండి చమురును భారీగా దిగుమతి చేసుకునే సమయంలో అంతర్జాతీయ ఆంక్షలు, భౌగోళిక రాజకీయ అవాంతరాలను సమర్థవంతంగా అధిగమించడానికి భారతీయ రిఫైనరీలు భారతీయ రూపాయలు, అమెరికన్ డాలర్లు, యూఏఈ దిర్హమ్‌లు, చైనా యువాన్‌లు, మరియు కొన్ని ప్రత్యేక సందర్భాల్లో రష్యన్ రూబుల్స్‌తో కూడిన బహుళ కరెన్సీ విధానాన్ని ఉపయోగించాయి. దేశీయ దిగ్గజ సంస్థ రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ కూడా ఒక దీర్ఘకాలిక ఒప్పందం కింద రూబుల్ ఆధారిత ఏర్పాట్లను ఉపయోగించి రోస్నెఫ్ట్ నుండి రష్యన్ చమురును కొనుగోలు చేయడానికి అంగీకరించింది. ఈ గొప్ప అనుభవాల ద్వారా చమురు వాణిజ్యం కేవలం అమెరికా డాలర్‌పై మాత్రమే ఆధారపడకుండా, అంతర్జాతీయ బ్యాంకింగ్ పరిమితులకు అనుగుణంగా బహుళ కరెన్సీ నమూనాల ద్వారా సర్దుబాటు చేసుకుంటోందని స్పష్టమవుతోంది. సాంప్రదాయ చెల్లింపు మార్గాలు మూసుకుపోయినప్పుడు భారతదేశానికి రూపాయలలో వాణిజ్యాన్ని పరిష్కరించడం ద్వారా దిగుమతుల నిరంతరాయ కొనసాగింపు సాధ్యమైంది.