చాలా మంది తమకు వచ్చే ఆదాయం చాలా తక్కువని, తాము ఆదాయపు పన్ను పరిధిలోకి రాలేమని భావిస్తూ ఐటీఆర్ దాఖలు చేయడానికి ఆసక్తి చూపించరు. అయితే, ఇది చాలా పెద్ద పొరపాటని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఆదాయం తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ కొన్ని రకాల లావాదేవీల వల్ల ఆదాయపు పన్ను శాఖ మీకు నోటీసులు పంపే అవకాశం ఉంటుంది. ప్రస్తుతం 2026-27 అసెస్‌మెంట్ సంవత్సరానికి గానూ ఐటీఆర్ ఫైలింగ్ సీజన్ జోరందుకుంది. కొత్త పన్ను విధానం ప్రకారం ప్రాథమిక మినహాయింపు పరిమితి రూ.4 లక్షలుగా నిర్దేశించారు. అయినప్పటికీ, ఆదాయపు పన్ను చట్టంలోని సెక్షన్ 139(1) ప్రకారం ప్రభుత్వం కొన్ని ప్రత్యేక ఆర్థిక మార్గదర్శకాలను విడుదల చేసింది. వీటి ప్రకారం మీ వార్షిక ఆదాయం పరిమితి కంటే తక్కువగా ఉన్నా సరే, కొన్ని లావాదేవీలు గనుక జరిగితే మీరు తప్పనిసరిగా ఐటీఆర్ ఫైల్ చేయాల్సిందే.

మొదటిగా, భారతదేశం వెలుపల ఏవైనా విదేశీ ఆస్తులు కలిగి ఉన్నవారు తప్పనిసరిగా ట్యాక్స్ రిటర్న్స్ సమర్పించాలి. విదేశీ కంపెనీల్లో ఆర్థిక ప్రయోజనాలు లేదా షేర్లు కలిగి ఉన్నా, విదేశీ ఆస్తికి లబ్ధిదారుడిగా ఉన్నా, విదేశీ బ్యాంకు ఖాతాలో సంతకం చేసే అధికారం ఉన్నా మీరు పన్ను పరిధిలోకి వస్తారు. అలాగే విదేశాల్లో స్టాక్స్, ఫారిన్ ఎక్స్ఛేంజ్-ట్రేడెడ్ ఫండ్స్ (ETFs) లాంటి వాటిలో పెట్టుబడులు పెడితే మీ ఆదాయం ఎంత ఉన్నా ఐటీఆర్ వేయాల్సిందే. ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో విదేశీ ప్రయాణాల కోసం రూ. 2 లక్షల కంటే ఎక్కువ ఖర్చు చేసిన వ్యక్తులు కూడా ఖచ్చితంగా ఐటీఆర్ సమర్పించాలి. ఆ ఏడాది మీకు పన్ను చెల్లించే అవసరం రాకపోయినా, ఈ రూ. 2 లక్షల విదేశీ ప్రయాణ ఖర్చుల నిబంధన అందరికీ వర్తిస్తుంది.

బ్యాంకింగ్ లావాదేవీల విషయానికి వస్తే ప్రభుత్వం కఠినమైన నిబంధనలను అమలు చేస్తోంది. ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో మీ వద్ద ఉన్న ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పొదుపు ఖాతాలలో (Savings Accounts) డిపాజిట్ చేసిన మొత్తం రూ. 50 లక్షలు దాటితే మీరు ఐటీఆర్ దాఖలు చేయాల్సి ఉంటుంది. అలాగే వ్యాపారస్తులు ఉపయోగించే కరెంట్ ఖాతాలలో (Current Accounts) జమ చేసిన మొత్తం గనుక ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో రూ. 1 కోటి దాటితే వారు కూడా ఇన్ కమ్ ట్యాక్స్ రిటర్న్స్ ఖచ్చితంగా సమర్పించాలి. వ్యాపారం చేసే వ్యక్తుల మొత్తం వార్షిక టర్నోవర్, అమ్మకాలు లేదా స్థూల రాబడులు రూ. 60 లక్షలు దాటినప్పుడు కూడా రిటర్న్స్ దాఖలు చేయడం చట్టబద్ధంగా తప్పనిసరి.

ఇక వృత్తిపరమైన సేవల ద్వారా రాబడి పొందుతున్న డాక్టర్లు, లాయర్లు, ఆర్కిటెక్టులు, కన్సల్టెంట్లు, ఫ్రీలాన్సర్లు వంటి స్వయం ఉపాధి పొందే వ్యక్తుల వార్షిక రాబడి రూ. 10 లక్షలు దాటినట్లయితే, వారు కూడా ఐటీఆర్ వేయాల్సిందే. అలాగే మన నిత్య జీవితంలో ఉండే విద్యుత్ బిల్లుల ఆధారంగా కూడా పన్ను నిబంధనలు ఉన్నాయి. ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో విద్యుత్ వినియోగం (Electricity Bill) కోసం రూ. 1 లక్ష కంటే ఎక్కువ ఖర్చు చేసిన పన్ను చెల్లింపుదారులు కూడా ఆదాయపు పన్ను రిటర్న్ దాఖలు చేయాల్సి ఉంటుంది. అంతేకాకుండా, మీ వార్షిక ఆదాయంలో మినహాయించిన టీడీఎస్ (TDS) లేదా టీసీఎస్ (TCS) నిర్దేశించిన పరిమితిని దాటితే కూడా ఐటీఆర్ వేయడం అవసరం.

ఈ లెక్కింపులన్నీ సెక్షన్లు 80C నుంచి 80U వరకు ఉన్న సాధారణ పన్ను మినహాయింపులు, మూలధన లాభాల మినహాయింపులను క్లెయిమ్ చేయడానికి ముందు ఉన్న స్థూల ఆదాయం ఆధారంగానే జరుగుతాయని గుర్తుంచుకోవాలి. ఆదాయపు పన్ను శాఖ మీ ప్రతి ఆర్థిక లావాదేవీని ఎప్పటికప్పుడు నిశితంగా పరిశీలిస్తూనే ఉంటుంది. కాబట్టి పైన పేర్కొన్న పరిమితుల్లో ఏ ఒక్కటి దాటినా, నిర్లక్ష్యం చేయకుండా నిర్ణీత గడువులోగా మీ ఐటీఆర్ దాఖలు చేయడం ద్వారా భవిష్యత్తులో వచ్చే ఐటీ నోటీసుల భయం లేకుండా ప్రశాంతంగా ఉండవచ్చు.