మనం కష్టపడి దాచుకున్న డబ్బుపై వచ్చే వడ్డీని చూసుకుని మురిసిపోయేలోపే, బ్యాంకులు ట్యాక్స్ డిడక్టెడ్ ఎట్ సోర్స్ (TDS) రూపంలో కొంత మొత్తాన్ని కట్ చేస్తుంటాయి. మన వార్షిక ఆదాయం పన్ను పరిధిలోకి రాకపోయినా, ఇలా అకౌంట్ నుండి డబ్బు కట్ అవ్వడం ఎవరికైనా బాధాకరమే. అయితే, ఈ అనవసరపు టిడిఎస్ తగ్గింపులను అడ్డుకోవడానికి ఆదాయపు పన్ను శాఖ మనకు ఒక అద్భుతమైన అవకాశాన్ని కల్పించింది. అదే సెల్ఫ్-డిక్లరేషన్ ఫారాలు సమర్పించడం. సాధారణంగా బ్యాంకులు, ఇతర ఆర్థిక సంస్థల్లో వడ్డీ ఆదాయంపై టిడిఎస్ పడకుండా ఉండటానికి ఫామ్ 15G, ఫామ్ 15H అనే రెండు రకాల ఫారాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. వీటిని సరైన సమయంలో సమర్పిస్తే ఒక్క రూపాయి కూడా టిడిఎస్ కట్ అవ్వకుండా మన పూర్తి వడ్డీ ఆదాయాన్ని మన అకౌంట్‌కు జమ చేసుకోవచ్చు. అయితే ఈ రెండింటిలో ఏ ఫామ్ ఎవరికి వర్తిస్తుంది, ఏ వయసు వారు ఏది సబ్మిట్ చేయాలో స్పష్టంగా తెలుసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.

మొదటగా ఫామ్ 15G గురించి మాట్లాడుకుంటే, ఇది 60 సంవత్సరాల లోపు వయసు ఉన్న భారతీయ పౌరులకు మరియు హిందూ అవిభక్త కుటుంబాలకు (HUFs) ప్రత్యేకించబడింది. ఈ ఆర్థిక సంవత్సరంలో తమ మొత్తం ఆదాయం పన్ను మినహాయింపు పరిమితి కంటే తక్కువగా ఉంటుందని, అలాగే తాము చెల్లించాల్సిన నికర పన్ను సున్నా అని భావించే వారు ఈ ఫామ్ 15Gని ఉపయోగించవచ్చు. ముఖ్యంగా మీ వయసు 60 ఏళ్ల లోపు ఉండి, మీ మొత్తం వార్షిక ఆదాయం ప్రాథమిక పన్ను మినహాయింపు పరిమితిని దాటకపోతే మాత్రమే ఈ ఫామ్‌ను సబ్మిట్ చేయడానికి అర్హత ఉంటుంది. దీని ద్వారా బ్యాంకులు మీ ఫిక్స్‌డ్ డిపాజిట్లు లేదా రికరింగ్ డిపాజిట్లపై వచ్చే వడ్డీ నుండి టిడిఎస్ కట్ చేయకుండా నేరుగా పూర్తి మొత్తాన్ని మీకు అందిస్తాయి.

ఇక రెండవదైన ఫామ్ 15H విషయానికి వస్తే, ఇది పూర్తిగా సీనియర్ సిటిజన్ల కోసం ఉద్దేశించబడింది. 60 సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వయసు ఉన్న నివాస పౌరులు ఈ ఫామ్ 15Hను సమర్పించాల్సి ఉంటుంది. పదవీ విరమణ తర్వాత చాలా మంది వృద్ధులు తమ జీవనోపాధి కోసం బ్యాంక్ ఫిక్స్‌డ్ డిపాజిట్లపై వచ్చే వడ్డీ ఆదాయం పైనే ఎక్కువగా ఆధారపడుతుంటారు. అలాంటి వారి వడ్డీ ఆదాయంపై అనవసరంగా టిడిఎస్ కట్ కాకుండా ఉండటానికి ఈ ఫామ్ ఎంతో సహాయపడుతుంది. సీనియర్ సిటిజన్లకు ఉన్న ఒక పెద్ద వెసులుబాటు ఏంటంటే, వారి అంచనా వేసిన పన్ను బాధ్యత సున్నాగా ఉన్నప్పుడు, వారి మొత్తం ఆదాయం ప్రాథమిక పరిమితితో సంబంధం లేకుండా ఈ ఫామ్ సబ్మిట్ చేయవచ్చు.

ఈ ఫారాలను డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవడం మరియు సబ్మిట్ చేయడం చాలా సులభం. మీరు మీ బ్యాంక్ యొక్క ఆన్‌లైన్ ఇంటర్నెట్ బ్యాంకింగ్ పోర్టల్ ద్వారా గానీ, ఈపీఎఫ్ఓ (EPFO) ప్లాట్‌ఫారమ్ ద్వారా గానీ లేదా ఆదాయపు పన్ను శాఖ అధికారిక ఈ-ఫైలింగ్ పోర్టల్ నుండి వీటిని సులభంగా ఉచితంగా డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవచ్చు. ఈ ఫారాలను కేవలం బ్యాంకులకే కాకుండా, పోస్టాఫీసులు, ఎంప్లాయీస్ ప్రావిడెంట్ ఫండ్ ఆర్గనైజేషన్, ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీలు, డివిడెండ్లు చెల్లించే కార్పొరేట్ కంపెనీలు మరియు మ్యూచువల్ ఫండ్ హౌస్‌లకు కూడా సమర్పించవచ్చు. అయితే ఇక్కడ గుర్తుంచుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, ఈ ఫారాలను ప్రతి ఆర్థిక సంవత్సరం ప్రారంభంలోనే కొత్తగా సమర్పించాల్సి ఉంటుంది. ఒకవేళ మీరు వేర్వేరు బ్యాంకుల్లో డిపాజిట్లు కలిగి ఉంటే, ప్రతి బ్యాంకుకు విడివిడిగా ఈ ఫారాలను అందించాల్సి ఉంటుంది. పొరపాటున తప్పుడు సమాచారం ఇస్తే పన్ను చట్టాల ప్రకారం జరిమానాలు ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది, కాబట్టి మీ పాన్ (PAN) నంబర్ మరియు ఆదాయ వివరాలను జాగ్రత్తగా చూసుకోవాలి.