ఢిల్లీ తీహార్ జైలులో జీవిత ఖైదు అనుభవిస్తున్న జమ్మూ కాశ్మీర్ లిబరేషన్ ఫ్రంట్ (జేకేఎల్ఎఫ్) మాజీ నాయకుడు యాసిన్ మాలిక్..  తన పాకిస్తానీ భార్య ముషాల్ హుస్సేన్ మాలిక్ కు విడాకులు ఇవ్వాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. ఈ విషయాన్ని 25 పేజీల అఫిడవిట్లో ప్రకటించాడు. తన భార్య వితంతువులా బతకకూడదనీ.. కొత్త జీవితం ప్రారంభించాలనే కోరికతో రాసిన ఈ అఫిడవిట్, 1990లో ఆయన చేసిన హత్యల బాధితుల కుటుంబాల్లో తీవ్ర కలకలం రేపింది.  నువ్వు వితంతువును చేసిన వారికి ఇప్పుడు నీ భార్య బాధ తెలియాలి అన్న భావనతో బాధితులు, ప్రజల్లో పలు ప్రశ్నలు తలెత్తాయి. అయితే, సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న ఈ ప్రచారంలో కొన్ని వాస్తవాలు, కొన్ని అబద్ధాలు కూడా ఉన్నాయి. వాటిని వేరుచేసి చూడటమే ఈ వ్యాసం ఉద్దేశం.

చారిత్రక నేపథ్యం

కాశ్మీర్ తిరుగుబాటు చరిత్రలో యాసిన్ మాలిక్ పేరు అత్యంత వివాదాస్పదమైనది. 1980ల చివర్లో జేకేఎల్ఎఫ్ నాయకుడిగా ఆయన తెరపైకి వచ్చాడు. 1989లో రుబయ్యా సయీద్ అపహరణకు, 1990లో భారత వైమానిక దళ (ఐఏఎఫ్) అధికారుల హత్యకు ఈ సంస్థ కారణమన్న ఆరోపణలు ఉన్నాయి. 1994లో జేకేఎల్ఎఫ్ ఏకపక్ష కాల్పుల విరమణ ప్రకటించింది. మాలిక్ హింసను విడిచిపెట్టి, గాంధేయ మార్గాన్ని అనుసరిస్తున్నట్లు ప్రకటించాడు. అప్పటి నుంచి 2019లో అరెస్ట్ అయ్యే వరకు, ఆయనకు భారత రాజకీయ నాయకత్వంతో విస్తృత పరిచయాలు ఉన్నాయి. వి.పి. సింగ్ నుంచి మన్మోహన్ సింగ్ వరకు వరుసగా ఆరు ప్రభుత్వాలు ఆయనతో చర్చలు జరిపాయి. ఈ చర్చలు శాంతి ప్రక్రియలో భాగమా, లేక నిందితుడికి దక్కిన రాజకీయ సదుపాయా అన్న ప్రశ్న ఇప్పటికీ అలాగే ఉంది. 

1990లో కాశ్మీరీ పండిట్ల సామూహిక వలసల కాలంలో మాలిక్ జేకేఎల్ఎఫ్ చీఫ్ కమాండర్ గా వ్యవహరించాడు. ఆ సమయంలో జరిగిన అనేక దారుణ హత్యలకు ఆయన ప్రధాన నిందితుడిగా ఆరోపణలు ఎదుర్కొన్నాడు. కానీ 1994 తర్వాత ఆయన  అహింసా ఉద్యమం పేరుతో రాజకీయ పర్యటనలు, సంతకాల సేకరణలు నిర్వహించాడు. ఢిల్లీలో ప్రధాన మంత్రులతో చర్చలు జరిపాడు. టీవీ షోల్లో పాల్గొన్నాడు. ఈ ద్వంద్వ జీవితం..  ఒకవైపు హత్యల ఆరోపణలు, మరోవైపు  గాంధేయవాది ముసుగు..  ఆయన చుట్టూ ఒక సందిగ్ధాన్ని సృష్టించింది.

సంఘటనల కాలక్రమం: మూడు దశాబ్దాల నేర పరంపర

జనవరి 25, 1990:  శ్రీనగర్ శివారులోని రావల్పోరా బస్ స్టాప్ వద్ద ఉదయం డ్యూటీకి వెళ్లడానికి బస్సు కోసం ఎదురుచూస్తున్న భారత వైమానిక దళ (ఐఏఎఫ్) సిబ్బందిపై దాడి జరిగింది. స్క్వాడ్రన్ లీడర్ రవి ఖన్నాతో సహా నలుగురు అధికారులు వీరమరణం పొందారు. 40 మంది గాయపడ్డారు. సీబీఐ ప్రకారం..  యాసిన్ మాలిక్, జావేద్ అహ్మద్ మీర్ అలియాస్ నల్కా ఇద్దరూ ఏకే 47 రైఫిల్స్ తో  బండిలో వచ్చి కాల్పులు జరిపారు.  ఆ సమయంలో ఆ అధికారుల చేతుల్లో ఎలాంటి ఆయుధాలూ లేవు. వారు కేవలం బస్సు కోసం ఎదురుచూస్తున్నారు.

ఏప్రిల్ 18, 1990.. శ్రీనగర్లోని షేర్-ఇ-కాశ్మీర్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్   వద్ద నర్సుగా పనిచేస్తున్న 27 ఏళ్ల కాశ్మీరీ పండిట్ మహిళ సరళా భట్ ను కిడ్నాప్ చేశారు. అనంతనాగ్ ఖాజీబాగ్ నివాసి అయిన ఆమె, ఇతరులు లోయను విడిచిపెట్టి వెళ్తున్నా సేవను కొనసాగించింది. బుచ్పోరా క్రాసింగ్ సమీపంలో ఆమెను చిత్రహింసలకు గురిచేసి, ఆ తర్వాత ఓమర్ కాలనీ, మల్బాగ్ వద్ద ఆటోమేటిక్ రైఫిల్ తో కాల్చి చంపారు. ఆమె మృతదేహం మరుసటి రోజు దొరికింది. దానితో పాటు జేకేఎల్ఎఫ్ పేరుతో ఒక నోట్ కూడా ఉంది.  అందులో ఆమెను  ముఖ్బీర్  (గూఢచారి) అని పేర్కొన్నారు. 

ఆగస్టు 31, 1990: సీబీఐ రావల్పోరా కేసులో మాలిక్ తో  సహా ఆరుగురిపై ఛార్జ్ షీట్ దాఖలు చేసింది.  అయితే, అప్పటి నుంచి ఈ కేసు మూడు దశాబ్దాలుగా నిలిచిపోయింది. జేకేఎల్ఎఫ్ 1994లో కాల్పుల విరమణ ప్రకటించిన తర్వాత..  అప్పటి ప్రభుత్వాలు ఈ కేసులను చర్చల కోసం వాయిదా వేశాయి. 

ఫిబ్రవరి 17, 2006:  అప్పటి ప్రధానమంత్రి మన్మోహన్ సింగ్, యాసిన్ మాలిక్ కు ఢిల్లీలోని 7 రేస్ కోర్స్ రోడ్ అధికారిక నివాసానికి పిలిపించి చర్చలు జరిపారు. ఇది కాశ్మీర్ శాంతి ప్రక్రియలో భాగంగా జరిగిన చర్చ. తర్వాత మాలిక్ తన అఫిడవిట్లో, ఈ కాలంలో ఇంటెలిజెన్స్ బ్యూరో అధికారుల కోరిక మేరకు పాకిస్తాన్ లో హఫీజ్ సయీద్ ను కలిశానని, దానికి మన్మోహన్ సింగ్ కృతజ్ఞతలు తెలిపారని పేర్కొన్నాడు. ఇది మాలిక్ వాదన మాత్రమే, స్వతంత్రంగా ధృవీకరించబడలేదు.

మార్చి 15, 2008: ఇండియా టుడే కాన్ క్లేవ్ లో యూత్ ఫోరమ్..  ఇఫ్ ఐ కుడ్ ఛేంజ్ ద వరల్డ్  అనే సెషన్ లో మాలిక్ పాల్గొన్నాడు. ఆనంద్ మహీంద్రా నేతృత్వం వహించిన ఈ ప్యానెల్లో సచిన్ పైలట్, కనిమోళి, ప్రీతీ జింటా కూడా ఉన్నారు. ఈ వేదిక కారణంగా మాలిక్ ను కొందరు  యూత్ ఐకాన్ అని పేర్కొన్నారు, అయితే అది అధికారిక బిరుదు కాదు.

ఫిబ్రవరి 2009: మాలిక్ పాకిస్థాన్ లోని  రావల్పిండిలో ముషాల్ హుస్సేన్ మాలిక్ ను వివాహం చేసుకున్నాడు. 2005లో పాకిస్థాన్ పర్యటనలో వారికి పరిచయం ఏర్పడింది. ముషాల్ లండన్ స్కూల్ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్ నుంచి పట్టా పుచ్చుకున్న చిత్రకారిణి.

ఫిబ్రవరి 2019: పుల్వామా దాడి తర్వాత హోం మంత్రి రాజ్ నాథ్  సింగ్ సూచన మేరకు జమ్మూ కాశ్మీర్ ప్రభుత్వం 18 మంది వేర్పాటువాద నాయకుల భద్రతా ఏర్పాట్లను ఉపసంహరించింది. అయితే, యాసిన్ మాలిక్, సయ్యద్ అలీ షా గీలానీలకు ఎప్పుడూ ప్రభుత్వ భద్రత లేదని పలు వార్తా వనరులు ధృవీకరించాయి. మాలిక్ స్వయంగా,  నాకు 30 ఏళ్లుగా ఎలాంటి భద్రత లేదు అని ప్రకటించాడు. అందువల్ల, మాలిక్కు Zప్లస్  భద్రత ఉండేదన్న సోషల్ మీడియా ప్రచారం వాస్తవానికి అబద్ధం.

మార్చి 2020: టాడా కోర్టు రావల్పోరా కేసులో మాలిక్తో సహా ఏడుగురిపై అభియోగాలు నమోదు చేసింది. 30 ఏళ్ల తర్వాత ఈ కేసులో పురోగతి సాధ్యపడింది.

మే 2022: ఎన్ఐఏ ప్రత్యేక కోర్టు ఉగ్రవాద నిధుల సరఫరా కేసులో మాలిక్ కు జీవిత ఖైదు విధించింది.

జనవరి 18, 2024: రావల్పోరా దాడి నుంచి ప్రాణాలతో బయటపడిన మాజీ ఐఏఎఫ్ అధికారి కార్పోరల్ రాజ్వార్ ఉమేశ్వర్ సింగ్, జమ్మూ టాడా కోర్టులో సాక్ష్యమిచ్చాడు. తీహార్ జైలు నుంచి వీడియో లింక్ ద్వారా హాజరైన మాలిక్ ను వేలెత్తి చూపిస్తూ,  కాల్పులు జరిపిన హంతకుడు వీడే  అని గుర్తించాడు. సీబీఐ ప్రత్యేక ప్రాసిక్యూటర్ మోనికా కోహ్లీ దీనిని  కేసులో ముఖ్యమైన పురోగతి  అని అభివర్ణించారు. 2025 నవంబర్లో మరో సాక్షి కూడా మాలిక్ ను  గుర్తించింది.  

జూన్ 29, 2026: జమ్మూ కాశ్మీర్ స్టేట్ ఇన్వెస్టిగేషన్ ఏజెన్సీ (ఎస్ఐఏ) సరళా భట్ హత్య కేసులో 737 పేజీల ఛార్జ్షీట్ దాఖలు చేసింది. మాలిక్ ను ప్రధాన మాస్టర్ మైండ్ గాపేర్కొంది. ఈ హత్య  ప్రత్యేకమైన దాడి కాదు, జేకేఎల్ఎఫ్  వ్యవస్థాగత ఉగ్రవాద ప్రచారంలో భాగం" అని పేర్కొంది. 

సెప్టెంబర్ 2026: తీహార్ జైలు గది నుంచి మాలిక్ 25 పేజీల అఫిడవిట్ దాఖలు చేశాడు. తన భార్యకు విడాకులు ఇస్తున్నట్లు ప్రకటించాడు. సరళా భట్ కేసులో తనకు ఎలాంటి పాత్ర లేదని ఖండిస్తూనే, విచారణను కొనసాగించనని, ఉరిశిక్ష విధించమని కోరాడు.

న్యాయపరమైన అంశాలు

రావల్పోరా ఐఏఎఫ్ అధికారుల హత్య కేసులో సీబీఐ 1990 ఆగస్టు 31నే ఛార్జ్షీట్ దాఖలు చేసినా.. మూడు దశాబ్దాలుగా విచారణ నిలిచిపోయింది. 2019లో జమ్మూ కాశ్మీర్ హైకోర్టు స్టేను ఎత్తివేసింది. 2020 మార్చిలో అభియోగాలు నమోదు అయ్యాయి. ఈ జాప్యానికి ప్రధాన కారణం..  వరుస ప్రభుత్వాలు మాలిక్ తో చర్చలు జరిపాయి, జేకేఎల్ఎఫ్ కాల్పుల విరమణ ప్రకటించిన తర్వాత కేసులను వాయిదా వేశాయి.  2024లో రాజ్వార్ ఉమేశ్వర్ సింగ్, 2025లో మరో సాక్షి..  ఇద్దరూ కోర్టులో మాలిక్ ను కాల్పులు జరిపిన ప్రధాన నిందితుడిగా గుర్తించారు.  67 మంది సాక్షుల్లో చాలామంది ఇప్పటికే మరణించారు, కొందరు అందుబాటులో లేరు.

సరళా భట్ కేసులో ఎస్ఐఏ దాఖలు చేసిన 737 పేజీల ఛార్జ్ షీట్, మౌఖిక, డాక్యుమెంటరీ, ఫోరెన్సిక్, బాలిస్టిక్, మెడికల్,  ఎలక్ట్రానిక్ ఆధారాలను కలిపి తయారు చేయబడిందని పేర్కొంది. ఛార్జ్ షీట్  ప్రకారం, సరళా భట్ ను ముఖ్బీర్" అని ముద్రవేసినది  పూర్తిగా అబద్ధం.  అది ముందుగా ప్రణాళిక చేసిన హత్యను సమర్థించడానికి తయారుచేసిన మిథ్యా ఆరోపణ అని స్పష్టం చేసింది. ఈ హత్య జేకేఎల్ఎఫ్ యొక్క కాశ్మీరీ పండిట్లను లోయ నుంచి తరిమికొట్టే వ్యవస్థాగత ప్రచారంలో భాగమని పేర్కొంది.

అయితే, ఒక ముఖ్యమైన వాస్తవ నిర్ధారణ అవసరం. సరళా భట్ పై అత్యాచారం జరిగిందన్న ఆరోపణ కొన్ని మీడియా శీర్షికల్లో కనిపిస్తున్నా..  SIA ఛార్జి షీట్ లో అత్యాచారాన్ని స్పష్టంగా ప్రస్తావించలేదని ది హిందూ విశ్లేషణ పేర్కొంది.  క్రూరమైన చిత్రహింస, శారీరక దాడి జరిగిందని మాత్రమే ఛార్జిషీట్ పేర్కొంది. అందువల్ల, అత్యాచారం జరిగిందన్న ఆరోపణ ఇంకా న్యాయపరమైన ధృవీకరణ పొందలేదు.

మాలిక్ తన అఫిడవిట్లో సరళా భట్ కేసులో తనకు ఎలాంటి పాత్ర లేదని వాదించాడు. 1990 ఏప్రిల్ 8న నర్వారాలో బీఎస్ఎఫ్ దాడిలో తాను భవనం నుంచి దూకి గాయపడ్డానని, కోమాలో ఉన్నానని, సరళా భట్ హత్య జరిగిన సమయంలో తనకు ఆ సంబంధం లేదని పేర్కొన్నాడు. అయితే, ఈ వాదనను ప్రాసిక్యూషన్ వ్యతిరేకించనున్నట్లు తెలుస్తోంది. కోర్టు తుది తీర్పు మాత్రమే నిందితుడికి మరణశిక్ష విధించగలదు.

రాజకీయ, సామాజిక, మీడియా కోణాలు

యాసిన్ మాలిక్ కేసులో అత్యంత వివాదాస్పద కోణం..  వరుస ప్రభుత్వాలు ఆయనకు అందించిన రాజకీయ వేదికలు. 2006 ఫిబ్రవరి 17న ప్రధానమంత్రి మన్మోహన్ సింగ్ మాలిక్ ను అధికారిక నివాసానికి పిలిపించడం, కాశ్మీర్ శాంతి ప్రక్రియలో భాగంగా జరిగిన చర్చ. కానీ.. హత్యల ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న నిందితుడికి ఇలాంటి గౌరవం ఇవ్వడం సరైనదా అన్న ప్రశ్న బాధితులు,  కాశ్మీరీ పండిట్ సంఘాలు లేవనెత్తుతున్నాయి. 2006లో ప్రధాని ఆహ్వానం విషయంలో కాశ్మీరీ పండిట్లు అసంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు.   బాధితులను కలవడానికి ముందు హంతకుడితో కూర్చోబెట్టారు  అని విమర్శించారు.

2008 ఇండియా టుడే కాన్ క్లేవ్ లో మాలిక్ కు దొరికిన వేదిక కూడా విమర్శలకు దారితీసింది.  యూత్ ఫోరమ్  ప్యానెల్లో మాలిక్ ను ప్రమోట్ చేయడం  ఉగ్రవాదికి లాభదాయకం  అని విమర్శకులు అభిప్రాయపడ్డారు. కానీ అది అధికారికంగా యూత్ ఐకాన్ అని పిలవబడలేదని గమనించాలి. సోషల్ మీడియాలో ప్రచారం అవుతున్న కొన్ని ఆరోపణలు వాస్తవానికి అబద్ధాలు. ముఖ్యంగా, మాలిక్కు  Zప్లస్  భద్రత  ఉండేదన్న ఆరోపణ. పలు వార్తా వనరులు,  ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్, టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా, ఫ్రీ ప్రెస్ కాశ్మీర్ మాలిక్కు ఎప్పుడూ ప్రభుత్వ భద్రత లేదని ధృవీకరించాయి. మాలిక్ స్వయంగా, "నా పబ్లిక్ లైఫ్లో 35 ఏళ్లుగా నేను ఎలాంటి భద్రతను పొందలేదు  అని ప్రకటించాడు. మిర్వైజ్ ఉమర్ ఫారూక్ కు భద్రత ఉండేది గనుక, 2019లో అది ఉపసంహరించబడింది, కానీ మాలిక్ ఆ జాబితాలో లేడు.
అలాగే, స్క్వాడ్రన్ లీడర్ రవి ఖన్నా భార్య పేరు సోషల్ మీడియా ప్రచారంలో  నిర్మల్ ఖన్నా  అని పేర్కొనబడింది, కానీ హిందుస్థాన్ టైమ్స్ ప్రకారం ఆమె పేరు  శాలిని ఖన్నా. ఆమె 70 ఏళ్ల వయసులో, 30 ఏళ్లకు పైగా న్యాయం కోసం పోరాడుతున్నారు.  మాలిక్ నా భర్త  కాదు, నా మామను, నా వామనను, నా తల్లిని కూడా చంపాడు. నా ఇద్దరు చిన్నారుల బాల్యం పోయింది అని ఆమె చెప్పిన మాటలు హృదయవిదారకం.

సరళా భట్ తండ్రి  శంభునాథ్ భట్, స్కూల్ టీచర్  అన్న వివరం సోషల్ మీడియా ప్రచారంలో ఉన్నా, ఇది ఇంకా స్వతంత్రంగా ధృవీకరించబడలేదు. మాలిక్ కూతురు  లండన్లో చదువుకుంటోంది అన్న ఆరోపణ కూడా..  వాస్తవానికి ఆమె తల్లితో పాటు ఇస్లామాబాద్ లో  నివసిస్తున్నట్లు వార్తా వనరులు ధృవీకరిస్తున్నాయి. వామపక్ష పార్టీల  నాయకులు వేర్పాటువాదుల ఇళ్ల ముందు నిలబడ్డారన్న ఆరోపణ కూడా ఇంకా స్వతంత్ర ధృవీకరణ పొందలేదు.

ఇవి చిన్న వివరాలు కావు. పాత్రికేయ బాధ్యత పేరుతో అబద్ధాలు చెబితే, నిజమైన ఆరోపణలు కూడా సందేహాస్పదమవుతాయి. యాసిన్ మాలిక్ చేసిన నేరాలు,  అవి నిజమైనవి అయితే వాటిని ధృవీకరించగల సాక్ష్యాలు, కోర్టు రికార్డులు,సీబీఐ,  SIA ఛార్జ్షీట్లు ఉన్నాయి. వాటిపైనే నిలదొక్కాలి, కల్పిత వివరాలపై కాదు.

కీలక అంశాలు

ఒకటి..  రావల్పోరా దాడిలో మాలిక్ పాత్ర..  CBI ప్రకారం, మాలిక్ ఏకే47 తో కాల్పులు జరిపాడు. ఇద్దరు సాక్షులు కోర్టులో అతనిని గుర్తించారు. అయితే, తుది తీర్పు ఇంకా రాలేదు.
రెండు సరళా భట్ హత్య..  ఎస్ఐఏ 737 పేజీల ఛార్జ్షీట్లో మాలిక్ ను మాస్టర్మైండ్ గా పేర్కొంది. కానీ అత్యాచార ఆరోపణ ఛార్జ్ సీట్ లో స్పష్టంగా లేదు.

మూడు.. రాజకీయ వేదికలు: 2006లో ప్రధానితో చర్చ, 2008లో ఇండియా టుడే కాన్ క్లేవ్..  ఇవి జరిగాయని ధృవీకరించబడ్డాయి. కానీ  Zప్లస్  భద్రత ఆరోపణ అబద్ధం.

నాలుగు.. విడాకుల అఫిడవిట్: తీహార్ జైలు గది నుంచి 25 పేజీల అఫిడవిట్, భార్యకు విడాకులు ఇవ్వాలని ప్రకటించాడు. ఏడుగురు ఆధారాల ప్రకారం ధృవీకరించబడింది.

ప్రభావాలు,  ప్రజా చర్చ

మాలిక్ అఫిడవిట్ విడుదలైన తర్వాత, ఆయన 13 ఏళ్ల కూతురు రజియా సుల్తాన ఒక వీడియో సందేశంలో, "నాన్న అమ్మకు విడాకులు ఇస్తే నేను ప్రాణాలు తీసుకుంటాను  అని చెప్పినట్లు వార్తలు వచ్చాయి. ఈ కుటుంబ నాటకం, బాధితుల కుటుంబాల నెమ్మది లేని బాధకు భిన్నంగా నిలుస్తోంది.

శాలిని ఖన్నా 30 ఏళ్లుగా న్యాయం కోసం పోరాడుతున్నారు.  ఈ తీర్పు 30 ఏళ్ల క్రితమే రావాలి  అన్న ఆమె మాటల్లో వ్యవస్థ వైఫల్యం ప్రతిబింబిస్తోంది. సరళా భట్ కుటుంబానికి 36 ఏళ్లు పట్టింది న్యాయం దిశగా ఒక అడుగు వేయడానికి.

ఇండియా టుడే విశ్లేషణ ప్రకారం, మాలిక్ తన అఫిడవిట్లో సరళా భట్ కేసులో తనకు పాత్ర లేదని ఖండిస్తూనే, విచారణను కొనసాగించనని ప్రకటించాడు. ఉరిశిక్ష కోరుతూ, తనను తాను బాధితుడిగా చిత్రీకరించుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాడని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.  నాకు ఉరిశిక్ష విధించండి అని చెప్పడం, అదే సమయంలో  నేను నిర్దోషిని అని చెప్పడం.. ఈ విరుద్ధ వైఖరి, న్యాయవ్యవస్థను ధైర్యంగా సవాల్ చేయడమా, లేక తన నిర్దోషిత్వ వాదనను బలపరచడమా అన్నది ప్రజాచర్చలో భాగంగా మారింది.

కాశ్మీరీ పండిట్ల వలస అనంతర సామాజిక పునరుజ్జీవనంలో, ఈ కేసులు ఒక చిహ్నంగా మారాయి. 2014 నాటికి 60 వేల 452 మంది పండిట్లు వలసదారులుగా నమోదయ్యారు. సరళా భట్ హత్య..  టీకాలాల్ తప్లూ, నీలకంఠ్ గంజూ హత్యలతో పాటు, పండిట్ల సామూహిక వలసకు దారితీసిన ఉగ్రవాదం యొక్క ప్రారంభ దశలో జరిగినవి.

జేకేఎల్ఎఫ్ 2019లో అన్లాఫుల్ యాక్టివిటీస్ (ప్రివెన్షన్) యాక్ట్  ) కింద నిషేధించబడింది. మాలిక్ 2022లో ఉగ్రవాద నిధుల సరఫరా కేసులో జీవిత ఖైదు అందుకున్నాడు. ఎన్ఐఏ  మరణశిక్ష కోసం ఢిల్లీ హైకోర్టులో అప్పీల్ చేసింది.

ముషాల్ మాలిక్ 2023లో పాకిస్థాన్ తాత్కాలిక ప్రధానమంత్రి అన్వర్-ఉల్-హక్ కాకర్ కు మానవ హక్కులు, మహిళా సాధికారతపై ప్రత్యేక సలహాదారుగా నియమితులయ్యారు. భారతదేశంలో జైలుశిక్ష అనుభవిస్తున్న ఉగ్రవాద నిందితుడి భార్య, పక్క దేశంలో ప్రభుత్వ హోదాలో ఉండటం..  ఈ విషయం భారత్-పాక్ సంబంధాల సందిగ్ధాన్ని మరింత స్పష్టం చేస్తుంది.

ముగింపు

యాసిన్ మాలిక్ తన భార్యకు విడాకులు ఇవ్వాలని,  ఆమె వితంతువులా బతకకూడదు అని చెప్పాడు. కానీ, రవి ఖన్నా భార్య శాలిని ఖన్నా, సరళా భట్ కుటుంబం.. వీరికి ఎవరూ విడాకులు ఇవ్వలేదు. వారి ప్రియమైనవారు బస్సు కోసం నిలబడి ఉండగానే, లేదా సేవ చేస్తూనే, తుపాకులకు బలయ్యారు. మాలిక్ తన అఫిడవిట్లో నెల్సన్ మండేలాను ఉటంకించాడు, ఫైజ్ అహ్మద్ ఫైజ్ పద్యాలు రాశాడు, ఇస్తిఖారా చేశాడు. కానీ, ఆ అమరవీరుల రక్తం ఆయన చేతులకు అంటినదా అన్నది కోర్టు తీర్పుతోనే నిర్ధారణ అవుతుంది. మాలిక్  నాకు ఉరిశిక్ష విధించండి అంటున్నాడు..  కానీ అదే సమయంలో  నేను నిర్దోషిని అని కూడా చెబుతున్నాడు. ఈ వైరుధ్యం ఆయన వ్యూహంగా కనిపిస్తుంది.
బాధితులకు న్యాయం కావాలి..  మూడు దశాబ్దాల జాప్యం తర్వాత కూడా. కానీ, ఆ న్యాయం కల్పిత వివరాలపై కాదు, నిజమైన ఆధారాలపై నిలదొక్కబడాలి. అబద్ధాలతో నిజాన్ని బలపరచాల్సిన అవసరం లేదు. నిజం తగినంతగా బలమైనది.

 -సీతారాం కంఠంనేని 

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి మా https://TeluguOne.com  పోర్టల్‌ను అనుసరించండి, మీ స్నేహితులతో పంచుకోండి, అలాగే మీ విలువైన అభిప్రాయాలను తెలియజేయండి.    

 [Yasin Malik Divorce,  Yasin Malik Tihar Jail,  Rawalpora IAF Attack, Sarla Bhat Murder Case,  JKLF Yasin Malik]