ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు దశాబ్దాలుగా వెన్నెముకగా నిలిచిన అమెరికా వ్యవస్థపై వివిధ దేశాల నమ్మకం క్రమంగా సడలుతోంది. ఇది రాత్రికి రాత్రే జరిగే పరిణామం కాకపోయినా, అంతర్జాతీయంగా సార్వభౌమ నిల్వల నిర్వహణలో వస్తున్న ఈ మార్పు  ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. అమెరికా ఆర్థిక విధానాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకునేందుకు పలు దేశాలు దీర్ఘకాలిక వ్యూహాలను అమలు చేస్తున్నాయి. ఇందులో భాగంగానే విదేశీ గడ్డపై ఉన్న తమ బంగారు నిల్వలను, ట్రెజరీ ఆస్తులను నిశ్శబ్దంగా స్వదేశానికి, లేకపోతే సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలిస్తున్నాయి.  ఈ చారిత్రక నేపథ్యాన్ని పరిశీలిస్తే, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత కుదిరిన బ్రెట్టన్ వుడ్స్ ఒప్పందం ఆధారంగా అమెరికా డాలర్ ప్రపంచ రిజర్వ్ కరెన్సీ స్థానాన్ని సంపాదించుకుంది. 

1971లో నాటి అమెరికా అధ్యక్షుడు రిచర్డ్ నిక్సన్ డాలర్‌కు బదులుగా బంగారం మార్పిడిని నిలిపివేసినప్పటికీ, మార్కెట్ల డెప్త్ , యుఎస్ ట్రెజరీ బాండ్ల సురక్షిత హోదా కారణంగా ప్రపంచ దేశాలు డాలర్‌ను నమ్ముకుంటూ వచ్చాయి. అయితే, కాలక్రమేణా ఈ నమ్మకంపై నీడలు కమ్ముకోవడం ప్రారంభించాయి. ముఖ్యంగా అంతర్జాతీయ భౌగోళిక రాజకీయ పరిణామాలు, అమెరికా ప్రభుత్వ పెరుగుతున్న అప్పులు ఈ మార్పునకు కారణమయ్యాయి.  ఈ ధోరణి వెనుక ఉన్న ప్రధాన మైలురాళ్లను పరిశీలిస్తే, వివిధ దేశాలు దశలవారీగా తమ బంగారాన్ని వెనక్కి రప్పించడమే కాకుండా, కొత్త కొనుగోళ్లను భారీగా పెంచాయి. 

జర్మనీ, నెదర్లాండ్స్ వంటి దేశాలు చాలాకాలం క్రితమే న్యూయార్క్ ఫెడరల్ రిజర్వ్ వాల్ట్‌ల నుంచి తమ బంగారాన్ని స్వదేశానికి,  యూరప్‌లోని సురక్షిత ప్రాంతాలకు మార్చుకోవడం ప్రారంభించాయి. ఫ్రాన్స్ కూడా తన చివరి విడత బంగారాన్ని పారిస్‌కు చేర్చింది. ఇండియా కూడా   గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా విదేశాల్లో ఉన్న తన బంగారు నిల్వలను క్రమంగా వెనక్కి తీసుకువస్తూ దేశీయ భద్రతను బలోపేతం చేసుకుంది. 

మార్చి 2026 నాటికి భారత దేశంలోని రిజర్వ్ బంగారంలో అధిక శాతం దేశీయంగానే నిల్వ చేస్తుండటం గమనార్హం.  ఈ పరిణామానికి ప్రధాన ఉత్ప్రేరకంగా నిలిచిన ఘటన 2022 ఫిబ్రవరిలో చోటుచేసుకుంది. ఉక్రెయిన్ సంక్షోభం నేపథ్యంలో రష్యాకు చెందిన వందల బిలియన్ డాలర్ల విదేశీ నిల్వలను అమెరికా,  దాని మిత్రదేశాలు స్తంభింపజేయడం ప్రపంచ దేశాలను ఆలోచనలో పడేసింది. పాశ్చాత్య ఆర్థిక మౌలిక సదుపాయాలలో దాచుకున్న సార్వభౌమ నిల్వలు కూడా రాజకీయ నిర్ణయాలకు తలవంచాల్సి వస్తుందనే వాస్తవం వెలుగులోకి వచ్చింది. తమ డబ్బు తమదైనాప్పటికీ, దానిని ఉపయోగించే స్వేచ్ఛ వాషింగ్టన్ నిర్ణయాలపై ఆధారపడి ఉంటుందనే భావన సెంట్రల్ బ్యాంకుల్లో బలపడింది. 

ఈ చట్టపరమైన,  భౌగోళిక రాజకీయ రిస్క్‌ల నుంచి తప్పించుకోవడానికే దేశాలు  డీ రిస్కింగ్  మార్గాన్ని ఎంచుకున్నాయి.  మరోవైపు, అమెరికా రాజకీయ రంగంలో వస్తున్న ఊహించని మార్పులు, టారిఫ్ యుద్ధాలు మిత్రదేశాలను  కూడా ఆందోళనకు గురిచేశాయి. జర్మనీ వంటి దేశాలలో ప్రధాన రాజకీయ నాయకులు అమెరికాలో భద్రపరిచిన తమ బంగారం భద్రతపై బహిరంగంగానే సందేహాలు వ్యక్తం చేశారు. స్వయంగా అమెరికాలో జాతీయ అప్పు రికార్డు స్థాయిలను దాటిపోవడం, ట్రెజరీ బాండ్లపై రాబడులు పెరుగుతుండటం మార్కెట్లలో ఆందోళన రేకెత్తిస్తోంది. ఫెడరల్ రిజర్వ్ నిపుణులు సైతం ప్రభుత్వ రుణంపై గతంలో ఉన్న  సేఫ్టీ ప్రీమియం క్రమంగా కనుమరుగవుతోందని హెచ్చరిస్తున్నారు.  ప్రపంచ అతిపెద్ద సావరిన్ వెల్త్ ఫండ్‌లు సైతం తమ పోర్ట్‌ఫోలియోలలో మార్పులు చేస్తూ అమెరికా ప్రభుత్వ బాండ్లలో పెట్టుబడులను తగ్గించుకునే ప్రణాళికలు ప్రకటిస్తున్నాయి. 

చైనా, జపాన్ వంటి దేశాలు కూడా తమ వద్ద ఉన్న ట్రెజరీ హోల్డింగ్‌లను క్రమంగా తగ్గించుకుంటున్నాయి. ధరలు తగ్గుతున్నప్పటికీ సెంట్రల్ బ్యాంకులు రికార్డు స్థాయిలో బంగారాన్ని కొనుగోలు చేస్తుండటం ఇందుకు తార్కాణంగా నిలుస్తోంది. బంగారానికి జారీ చేసేవారు ఉండరని, ఏ ప్రభుత్వమూ దానిని ద్రవ్యోల్బణంతో ప్రభావితం చేయలేదని భావించి సెంట్రల్ బ్యాంకులు దీని వైపు మొగ్గు చూపుతున్నాయి.  రాబోయే కాలంలో ఈ పరిణామాలు అంతర్జాతీయ ద్రవ్య వ్యవస్థపై మరింత ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. డాలర్ పూర్తిగా తన ప్రాముఖ్యతను కోల్పోకపోయినా, దాని అజేయమైన హోదాకు మాత్రం పగుళ్లు ఏర్పడ్డాయి. పెట్టుబడిదారులు మరియు ఆర్థిక నిపుణులు ఈ మార్పులను కేవలం తాత్కాలిక సంక్షోభంగా కాకుండా, భవిష్యత్ ఆర్థిక భద్రత కోసం జరుగుతున్న పునాది మార్పులుగా విశ్లేషిస్తున్నారు. ప్రపంచ దేశాలు అనుసరిస్తున్న ఈ హెడ్జింగ్ వ్యూహం రాబోయే రోజుల్లో అంతర్జాతీయ వాణిజ్య సరళీకరణ ఏ విధంగా మారుస్తుందనేది ఆసక్తికరంగా మారింది.

సీతారాం కంఠంనేని 

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి మా https://TeluguOne.com  పోర్టల్‌ను అనుసరించండి, మీ స్నేహితులతో పంచుకోండి, అలాగే మీ విలువైన అభిప్రాయాలను తెలియజేయండి.    

[US Dollar dominance, Central Bank Gold Reserves, Derisking strategy, , RBI Gold Repatriation]