దేశంలోనే అతిపెద్ద ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంక్ అయిన స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (SBI) కు ముంబై నేషనల్ కంపెనీ లా ట్రిబ్యునల్ (NCLT) లో ఒక ఊహించని పెద్ద చుక్కెదురైంది. భారీ అప్పుల రికవరీకి సంబంధించి బ్యాంకింగ్ వర్గాల్లో తీవ్ర సంచలనం సృష్టిస్తున్న ఈ వ్యవహారంలో, ఏకంగా రూ. 1,759.12 కోట్ల బకాయిలకు సంబంధించి వేసిన కీలకమైన దివాలా పిటిషన్‌ను ట్రిబ్యునల్ కొట్టివేసింది. ఒకప్పుడు ప్రముఖ పతంజలి ఫుడ్స్ లిమిటెడ్ (పూర్వపు రుచి సోయా) కంపెనీకి పర్సనల్ గ్యారెంటార్‌గా ఉన్న దినేష్ షహ్రాపై ఎస్బీఐ ఈ చట్టపరమైన చర్యలు ప్రారంభించింది. అయితే ట్రిబ్యునల్ ఇచ్చిన ఈ సంచలనాత్మక తీర్పుతో ఎస్బీఐకి కోలుకోలేని దెబ్బ తగిలినట్లయింది.

ఈ వివాదానికి మూలాలు 2013 నాటి కార్పొరేట్ రుణ లావాదేవీలలో ఉన్నాయి. ఆ సమయంలో రుచి సోయా కంపెనీ వ్యాపార అవసరాల కోసం స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా భారీ ఎత్తున రుణాలను మంజూరు చేసింది. అయితే రుణ చెల్లింపుల్లో వైఫల్యం చెందడంతో, స్టాండర్డ్ చార్టర్డ్ బ్యాంక్, డిబిఎస్ బ్యాంక్ దాఖలు చేసిన పిటిషన్లను పరిశీలించిన ఎన్సీఎల్టీ, డిసెంబర్ 15, 2017న రుచి సోయాను కార్పొరేట్ ఇన్సాల్వెన్సీ ప్రాసెస్ కిందకు తీసుకొచ్చింది. ఆ తర్వాత, మార్చి 7, 2018న ఎస్బీఐ ప్రత్యేకంగా నోటీసులు జారీ చేస్తూ కేవలం మూడు రోజుల వ్యవధిలో బకాయిపడ్డ నిధులను చెల్లించాలని దినేష్ షహ్రాను ఆదేశించింది. నిర్ణీత గడువులోగా నిధులు జమ కాకపోవడంతో, మార్చి 12, 2018ని అధికారికంగా చెల్లింపు వైఫల్యం జరిగిన తేదీగా ట్రిబ్యునల్ రికార్డుల్లో నమోదు చేసింది.

తదనంతరం జూలై 24, 2019న పతంజలి గ్రూప్ సమర్పించిన పరిష్కార ప్రణాళికను ఎన్సీఎల్టీ అధికారికంగా ఆమోదించింది. ఈ ప్రణాళిక అమలులోకి రావడంతో డిసెంబర్ 18, 2019 నాటికి ఎస్బీఐ ఖాతాలో రూ. 854.04 కోట్లు జమ అయ్యాయి. అయితే మిగిలిన బకాయిల కోసం దినేష్ షహ్రాపై ఇన్సాల్వెన్సీ అండ్ బ్యాంక్‌రప్ట్‌సీ కోడ్ 2016 (IBC) లోని సెక్షన్ 95 మరియు 2019 నాటి రూల్ 7(2) నిబంధనల ప్రకారం ఎస్బీఐ వ్యక్తిగత దివాలా ప్రక్రియను ప్రారంభించింది. పరిష్కార ప్రణాళికతో తన వ్యక్తిగత హామీ బాధ్యత పూర్తిగా రద్దయిందని, అలాగే 1872 నాటి భారత కాంట్రాక్టు చట్టంలోని సెక్షన్ 134 ప్రకారం పరిష్కారం పొందిన తర్వాత మళ్లీ అదే అప్పును వసూలు చేసే హక్కు బ్యాంక్‌కు ఉండదని దినేష్ షహ్రా కోర్టులో బలమైన వాదనలు వినిపించారు.

ఈ కేసును సమగ్రంగా విచారించిన ముంబై ఎన్సీఎల్టీ ధర్మాసనం, బ్యాంకర్లకు కాలపరిమితి చట్టం పరంగా ఒక కీలక విషయాన్ని స్పష్టం చేసింది. సుప్రీంకోర్టు గతంలో ఇచ్చిన లలిత్ కుమార్ జైన్ వర్సెస్ యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా తీర్పు ప్రకారం పర్సనల్ గ్యారెంటీ బాధ్యతలు స్వతంత్రమైనవే అయినప్పటికీ, పిటిషన్ దాఖలు చేయడానికి నిర్దేశించిన గడువు దాటిపోయిందని ట్రిబ్యునల్ నిర్ధారించింది. చెల్లింపుల వైఫల్యం ప్రాతిపదికన ఎస్బీఐ చట్టపరంగా పిటిషన్ దాఖలు చేయడానికి 2022 ఫిబ్రవరి 26 చివరి గడువు కాగా, గడువు ముగిసిన 23 రోజుల తర్వాత అనగా మార్చి 21, 2023న ఎస్బీఐ ఈ పిటిషన్‌ను దాఖలు చేసింది. కాలపరిమితి తీరిపోయిన తర్వాత వేసిన ఈ దరఖాస్తు చట్టప్రకారం విచారణకు అర్హం కాదని స్పష్టం చేస్తూ, ఎస్బీఐ దాఖలు చేసిన సెక్షన్ 95 దివాలా పిటిషన్‌ను ముంబై ఎన్సీఎల్టీ పూర్తిగా కొట్టివేసింది.

 

 

 

[SBI, State Bank of India, NCLT Mumbai, Dinesh Shahra, Patanjali Foods, Ruchi Soya, IBC 2016, Insolvency Petition, Personal Guarantor, Lalit Kumar Jain]