హిమాలయ పర్వత శ్రేణులు కేవలం విహారయాత్రలకు లేదా పర్యాటక ప్రాంతాలకు మాత్రమే పరిమితం కాదు. అవి భూగోళంపై నివసిస్తున్న కోట్ల మంది ప్రజల జీవనాధారం మరియు ప్రాణవాయువులాంటి సహజ వ్యవస్థలు. ఐక్యరాజ్యసమితి సాధారణ మహాసభల 81వ సమావేశంలో నేపాల్ ప్రధాన మంత్రి బాలేంద్ర షా ఈ అంశంపై అత్యంత కీలకమైన, ఆందోళనకరమైన ప్రసంగం చేశారు. హిందూకుష్ హిమాలయ ప్రాంతం ప్రత్యక్షంగా మరియు పరోక్షంగా దాదాపు 200 కోట్ల (2 బిలియన్) ప్రజలకు తాగునీరు, వ్యవసాయం, జీవావరణ వ్యవస్థ మరియు నివాస వసతులను అందిస్తోందని ఆయన ప్రపంచ వేదికపై స్పష్టం చేశారు. అయితే, ప్రస్తుతం పెరుగుతున్న ప్రపంచ ఉష్ణోగ్రతలు మరియు వాతావరణ మార్పులు (క్లైమేట్ చేంజ్) ఈ సున్నితమైన హిమాలయ పర్యావరణ వ్యవస్థను తీవ్రంగా దెబ్బతీస్తున్నాయి. హిమనీనదాలు కరిగిపోవడం, మంచు కింద ఉండే పర్మాఫ్రాస్ట్ కరిగి పర్వతాల వాలులు బలహీనపడటం వల్ల ప్రమాదకరమైన కొండచరియలు విరిగిపడటం, హఠాత్తుగా సంభవించే ఫ్లాష్ ఫ్లడ్స్ (ఆకస్మిక వరదలు) పెరిగిపోతున్నాయి. ఇటీవల నేపాల్ మరియు చైనా సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో వచ్చిన భయంకరమైన వరదలు ఇరు దేశాల్లో తీవ్ర వినాశనాన్ని సృష్టించడమే కాకుండా, ప్రవాహం కింది వైపు ఉన్న భారత భూభాగం వరకు విస్తరించి తీవ్ర నష్టాన్ని కలిగించాయి.

ఈ అత్యవసర పరిస్థితిని ఎదుర్కొనేందుకు నేపాల్ ప్రధాని బాలేంద్ర షా ఒక చారిత్రాత్మక ప్రతిపాదనను ప్రపంచం ముందుకు తెచ్చారు. నేపాల్, భారతదేశం మరియు చైనా దేశాలు సంయుక్తంగా భాగస్వాములుగా ఉంటూ 'హిమాలయన్ క్లైమేట్ రెసిలియన్స్ మెకానిజం' (Himalayan Climate Resilience Mechanism) ను ఏర్పాటు చేయాలని పిలుపునిచ్చారు. ఈ ప్రతిపాదిత యంత్రాంగం ద్వారా మూడు దేశాలు ఉపగ్రహ డేటా (సాటిలైట్ సమాచారం) మరియు సాంకేతిక నిపుణుల అనుభవాన్ని పరస్పరం పంచుకోవచ్చని ఆయన వివరించారు. ప్రమాదకరంగా మారుతున్న హిమనీనద సరస్సులను సరిహద్దులకు అతీతంగా నిరంతరం పర్యవేక్షించడం, ముందుగానే విపత్తులను పసిగట్టే జాయింట్ ఎర్లీ-వార్నింగ్ సిస్టమ్‌లను బలోపేతం చేయడం మరియు ఏదైనా ప్రకృతి విపత్తు సంభవించినప్పుడు సరిహద్దుల అంతటా త్వరితగతిన సహాయక చర్యలను సమన్వయం చేసుకోవడం ఈ వ్యవస్థ ప్రధాన ఉద్దేశం. సమాచారం ముక్కలు ముక్కలుగా ఉండిపోకుండా, హిమాలయాలను అంతర్జాతీయ సహకారానికి ఒక ప్రధాన కేంద్రంగా మరియు ప్రయోగశాలగా మార్చాలని ప్రధాని షా ఆకాంక్షించారు. మూడు పొరుగు దేశాల మధ్య ఈ సమగ్ర సమన్వయం కుదిరితేనే హిమాలయ పర్వత ప్రాంతాలను, అక్కడ నివసించే కోట్ల మంది ప్రజల భవిష్యత్తును రాబోయే తీవ్ర వాతావరణ మార్పుల నుండి కాపాడుకోవడం సాధ్యమవుతుంది.

 

 

 

[Himalayan Climate Resilience Mechanism, Balen Shah, Nepal, India, China, Hindu Kush Himalayas, Climate Change, Glacial Melting, Flash Floods, Early Warning Systems]