భారతదేశ పారిశ్రామిక రంగాన్ని సరికొత్త శిఖరాలకు చేర్చేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం అత్యంత కీలకమైన అడుగు వేసింది. అంతర్జాతీయ విపణిలో ఎదురవుతున్న పోటీని తట్టుకుంటూ, దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని గణనీయంగా తగ్గించడమే లక్ష్యంగా ప్రభుత్వం నూతన జాతీయ ఉక్కు విధానం 2047 ముసాయిదాను అధికారికంగా విడుదల చేసింది. ఈ బృహత్తర ప్రణాళిక ప్రకారం, దేశ ముడి ఉక్కు వార్షిక ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని 2047 నాటికి ఏకంగా 604 మిలియన్‌ టన్నుల, అనగా 60.4 కోట్ల టన్నుల భారీ స్థాయికి పెంచాలని లక్ష్యంగా నిర్దేశించుకోవడం విశేషం. ప్రపంచ దేశాల సరసన భారత్‌ను ఉక్కు తయారీలో అగ్రగామిగా నిలపడానికి ఈ నిర్ణయం ఎంతగానో దోహదపడుతుందని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు.

భవిష్యత్తులో దేశీయంగా ఉక్కు డిమాండ్‌ ఏ స్థాయిలో పెరగనుందో ఈ విధానం స్పష్టమైన అంచనాలను వెల్లడించింది. దేశంలో 2047 నాటికి ఫినిష్డ్‌ స్టీల్‌కు గిరాకీ ఏకంగా 505 మిలియన్ టన్నులకు చేరుకుంటుందని అంచనా వేయగా, అదే సమయంలో మనదేశం నుంచి ఉక్కు ఎగుమతులు 45 మిలియన్ టన్నులకు పెరగనున్నాయని పేర్కొంది. ఇక ప్రతి వ్యక్తి ఉక్కు వినియోగాన్ని పరిశీలిస్తే, 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో కేవలం 116 కిలోలుగా ఉన్న మనదేశ తలసరి ఉక్కు వినియోగం.. 2047 నాటికి ఏకంగా మూడు రెట్ల వరకు దూసుకెళ్లి 302 కిలోలకు చేరుకోవచ్చని ఈ ఉక్కు విధానం అంచనా వేసింది. అంతేకాకుండా, దేశంలో దాదాపు 2550 యూనిట్లతో, మొత్తం ముడి ఉక్కు ఉత్పత్తి సామర్థ్యంలో 47% మేర భారీ వాటా కలిగిన 'సెకండరీ స్టీల్‌ రంగానికి' ముడి పదార్థాల లభ్యత, సాంకేతికత ఆధునికీకరణ, నైపుణ్యాభివృద్ధి, భద్రతా పరంగా ప్రభుత్వం పూర్తి మద్దతు అందించనుంది.

ఉక్కు తయారీలో అత్యంత కీలకమైన ముడిపదార్థాల వాటా దాదాపు 65 నుండి 70 శాతం వరకు ఉంటుంది. మనదేశంలో ఇనుప ఖనిజం పుష్కలంగా లభిస్తున్నప్పటికీ, అత్యవసరమైన కోకింగ్‌ కోల్‌ విషయంలో మాత్రం మనం దాదాపు 92 శాతాన్ని విదేశాల నుంచే దిగుమతి చేసుకోవాల్సి వస్తోంది. ఈ విదేశీ దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని క్రమంగా తగ్గించుకోవడానికి స్వదేశీ గనుల వృద్ధి, వాషరీల విస్తరణ, విదేశాల్లో సరికొత్త గనుల కొనుగోలు, దీర్ఘకాలిక సరఫరా ఒప్పందాలతో పాటు ఇంధనం కోసం బొగ్గు మిశ్రమాల నిర్వహణలో కృత్రిమ మేధ (ఏఐ) సాంకేతికతను ముమ్మరంగా వినియోగించాలని ఈ విధానం ప్రతిపాదించింది. దీనితో పాటు మాంగనీస్, సున్నపురాయి వంటి ఇతర ఖనిజాల స్థిరమైన లభ్యతపైనా ప్రభుత్వం ప్రత్యేకంగా దృష్టి సారించింది.

పర్యావరణ పరిరక్షణ మరియు హరిత ఉద్గారాల నియంత్రణపై కూడా ప్రభుత్వం ప్రత్యేక శ్రద్ధ పెట్టింది. ప్రస్తుతం మనదేశ మొత్తం కర్బన ఉద్గారాల్లో ఉక్కు రంగం వాటా 10 నుండి 12 శాతం వరకు ఉంది. అంతర్జాతీయంగా ప్రతి టన్ను ముడి ఉక్కు తయారీకి సగటున 1.92 టన్నుల కర్బన ఉద్గారాలు వెలువడుతుండగా, మన దేశంలో మాత్రం ఇది సగటున 2.54 టన్నులుగా నమోదవుతోంది. పర్యావరణంపై దీనివల్ల కలుగుతున్న ప్రతికూల ప్రభావాన్ని సమర్థవంతంగా అడ్డుకోవడానికి దశలవారీగా పకడ్బందీ చర్యలు తీసుకోనున్నారు. ఉత్పత్తి సామర్థ్యాలను పెంచడంతో పాటు పునరుత్పాదక విద్యుత్, గ్రీన్‌ హైడ్రోజన్‌ వినియోగం, పాత ఉక్కు రీసైక్లింగ్‌ విధానాలను ప్రోత్సహించడం ద్వారా 2070 నాటికి ఈ రంగంలో 'సున్నా ఉద్గారాల' లక్ష్యాన్ని సాధించాలని స్పష్టంగా నిర్దేశించింది.

తయారీ ప్రక్రియలను మరింత వేగవంతం చేసేందుకు ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (ఏఐ), మెషీన్‌ లెర్నింగ్, డిజిటల్‌ డేటా ప్రమాణాలు మరియు అటానమస్‌ ప్రొడక్షన్‌ వ్యవస్థలను వేగంగా అమలు చేయనున్నారు. విదేశాల నుంచి వస్తున్న చౌకైన నాణ్యత లేని ఉత్పత్తులను సమర్థంగా అడ్డుకోవడానికి ఏఐ ఆధారిత దిగుమతుల పర్యవేక్షణా వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయడంతో పాటు, బీఐఎస్‌ ప్రమాణాలను మరింత కఠినతరం చేయనున్నారు. ఈ సమగ్ర చర్యల ద్వారా భారత ఉక్కు రంగం భవిష్యత్తులో తిరుగులేని శక్తిగా ఎదగడమే కాకుండా, దేశ ఆర్థిక అభివృద్ధిలో కీలక పాత్ర పోషించనుంది.

 

 

 

[National Steel Policy 2047, India Steel Industry, Ministry of Steel, Raw Steel Production, Steel Production Target 604 Million Tonnes, Steel Imports, Coking Coal Imports, Green Steel, Green Hydrogen, Net Zero Emissions 2070]