అమెరికాలోని ప్రవాస తెలుగు సంఘాల ఆర్థిక నిర్వహణ, విరాళాల సేకరణ తీరుతెన్నులు ప్రస్తుతం  వివాదాస్పదంగా మారాయి. దశాబ్దాలుగా సేవా కార్యక్రమాలు, సాంస్కృతిక వేడుకలతో గుర్తింపు పొందిన ప్రముఖ తెలుగు సంస్థలైన నార్త్ అమెరికన్ తెలుగు అసోసియేషన్ (నటా - NATA)  తెలుగు అసోసియేషన్ ఆఫ్ నార్త్ అమెరికా (తానా - TANA) ఆర్థిక అవకతవకల కుంభకోణంలో చిక్కుకున్నాయి. కార్పొరేట్ మ్యాచింగ్ గిఫ్ట్ ప్రోగ్రామ్‌లను అడ్డుపెట్టుకుని కోట్లాది రూపాయల నిధులను దారి మళ్లించినట్లు వస్తున్న ఆరోపణలు, జరుగుతున్న ఫెడరల్ దర్యాప్తులు ప్రవాస తెలుగు వర్గాల్లో కలకలం రేపుతున్నాయి.ఈ వివాదానికి కేంద్ర బిందువుగా నిలిచిన పరిణామంలో, నటా మాజీ అధ్యక్షుడు డాక్టర్ రాఘవ రెడ్డి ఘోసల అమెరికా ఫెడరల్ కోర్టులో తన నేరాన్ని అంగీకరించారు.  కాలిఫోర్నియాలోని శాన్ జోస్ ఫెడరల్ కోర్టులో ఆయన వైర్ ఫ్రాడ్ కుట్రతో పాటు అమెరికా ప్రభుత్వాన్ని మోసం చేశారనే రెండు ప్రధాన అభియోగాలపై గిల్టీగా తేలారు. కార్పొరేట్ మ్యాచింగ్ గ్రాంట్లకు సంబంధించిన కేసులో ఇంతటి ఉన్నత స్థాయి తెలుగు సామాజిక నేత నేరాన్ని అంగీకరించడం ప్రవాస చరిత్రలో ఇదే ప్రథమం కావడంతో ఈ అంశం   చర్చనీయాంశమైంది.   

ఉత్తర అమెరికాలో తెలుగు సంఘాల చరిత్ర   అర్ధ శతాబ్దానికి పైగా విస్తరించి ఉంది. న్యూయార్క్‌లో 1977లో అంకురార్పణ జరుపుకుని, 1978లో లాభాపేక్షలేని సంస్థగా నమోదైన తానా.. అమెరికాలో అత్యంత పురాతనమైన, అతిపెద్ద ఇండో-అమెరికన్ సంస్థలలో ఒకటిగా ఖ్యాతి గడించింది. భాషా, సాహిత్య, సాంస్కృతిక పరిరక్షణతో పాటు అనేక సేవా కార్యక్రమాలను ఈ సంస్థ నిర్వహించింది. తదనంతరం ఏర్పడిన పరిణామాల నేపథ్యంలో, డాక్టర్ ప్రేమ్ రెడ్డి తదితరుల నేతృత్వంలో 2010 నవంబర్ 20న న్యూజెర్సీ వేదికగా నటా సంస్థ ఉనికిలోకి వచ్చింది.   ఈ సంస్థల నిర్వహణలో కార్పొరేట్ సంస్థలు అందించే మ్యాచింగ్ గిఫ్ట్ ప్రోగ్రామ్‌లు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. ఉద్యోగులు ఏదైనా లాభాపేక్షలేని ఛారిటబుల్ సంస్థకు విరాళం ఇస్తే, ఆయా కంపెనీలు  ఉదాహరణకు ఫన్నీ మే, ఆపిల్ వంటి దిగ్గజాలు అదే మొత్తాన్ని లేదా రెట్టింపు నిధులను జతచేసి ఆ సంస్థకు విరాళంగా అందజేస్తాయి. ఈ అద్భుతమైన విధానాన్ని కొందరు అక్రమార్కులు తమ స్వార్థం కోసం దుర్వినియోగం చేయడం ప్రారంభించారు. 

ఉద్యోగులు విరాళం ఇచ్చినట్లు నకలీ పత్రాలు సృష్టించి, కంపెనీల నుంచి మ్యాచింగ్ నిధులు రాబట్టిన తర్వాత, అసలు విరాళం మొత్తాన్ని నగదు రూపంలో లేదా మధ్యవర్తుల ద్వారా తిరిగి ఉద్యోగులకే పంచుకున్నారనేది ప్రధాన అభియోగం.   ఈ భారీ ఆర్థిక కుట్రకు సంబంధించి గతంలోనే కొందరు వ్యక్తులు చట్టం ఎదుట దోషులుగా తేలారు. నటా కేసులో మరో నిందితుడైన వెంకటేశ్వర కల్లూరి జూన్ 2025లోనే ఇదే రకమైన రెండు కుట్ర అభియోగాలపై తన నేరాన్ని అంగీకరించారు. తాజాగా డాక్టర్ రాఘవ రెడ్డి ఘోసల కూడా నేరాంగీకారం తెలపడంతో ఈ కేసు తదుపరి విచారణ,  శిక్ష ఖరారు ప్రక్రియ 2027 ఫిబ్రవరి 22న శాన్ జోస్ కోర్టులో జడ్జి ఎడ్వర్డ్ జె. డావిలా ఎదుట జరగనుంది.   

మరోవైపు, తెలుగు ప్రవాస సంస్థలలో అత్యంత పురాతనమైన తానా కూడా ఫెడరల్ దర్యాప్తు సంస్థల నిఘా వలయంతో సతమతమవుతోంది. ఫెడరల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ ), ఇంటర్నల్ రెవెన్యూ సర్వీస్,  డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ జస్టిస్ సంయుక్తంగా ఈ వ్యవహారంపై   దర్యాప్తు జరుపుతున్నాయి. తానా ఫౌండేషన్‌కు చెందిన సుమారు 3 మిలియన్ డాలర్ల నిధులు బృహత్ టెక్నాలజీస్ సంస్థకు అక్రమంగా దారి మళ్లించినట్లు ఆరోపణలు వచ్చాయి. ఈ నేపథ్యంలో సంస్థ మాజీ కోశాధికారి శ్రీకాంత్ పోలవరపు   బాధ్యత వహిస్తూ రాజీనామా చేసినట్లు వార్తలు వెలువడ్డాయి. డిసెంబర్ 2024లో తానా సంస్థకు గ్రాండ్ జ్యూరీ సమన్లు అందగా, అంతర్గత ఆడిట్ నిర్వహించిన బోర్డు సంస్థకు జరిగిన నష్టాన్ని ధృవీకరించింది. 

అయితే, తానా నేతృత్వంపై ఇప్పటివరకు ఎలాంటి అధికారిక నేర అభియోగాలు నమోదు కాలేదు. దర్యాప్తు ఇంకా ప్రాథమిక దశలోనే ఉందని స్పష్టమవుతోంది.   ఈ మ్యాచింగ్ గ్రాంట్ల కుంభకోణం కేవలం తెలుగు సంఘాలకే పరిమితం కాకుండా, అమెరికాలోని ప్రముఖ కార్పొరేట్ సంస్థలైన ఆపిల్ మరియు ఫన్నీ మేలలో పనిచేస్తున్న ఉద్యోగులపై కూడా   ప్రభావం చూపింది. నిబంధనలను ఉల్లంఘించారనే కారణంతో ఫన్నీ మే సంస్థ సుమారు 700 మందిని తొలగించగా, వారిలో దాదాపు 200 మంది తెలుగువారే ఉండటం ప్రవాస భారతీయులను దిగ్భ్రాంతికి గురిచేసింది. భారతీయ అమెరికన్ కాంగ్రెస్ సభ్యుడు సుహాస్ సుబ్రమణ్యం ఈ ఉద్యోగ తొలగింపులపై స్పందించి, బాధితులకు సరైన విచారణ,  న్యాయమైన అవకాశం  కల్పించాలని అధికారులకు లేఖ రాశారు.   అమెరికా పన్ను చట్టంలోని సెక్షన్ 501(c)(3) ప్రకారం లాభాపేక్షలేని సంస్థలు పూర్తిగా దాతృత్వ లక్ష్యాల కోసమే పనిచేయాలి తప్ప, నిధులను వ్యక్తిగత ప్రయోజనాలకు మళ్లించడం  చట్టవిరుద్ధం. ఈ నిబంధనల ఉల్లంఘన కారణంగానే ఐఆర్‌ఎస్,  ఎఫ్‌బీఐ రంగంలోకి దిగి తీవ్రస్థాయిలో సోదాలు, విచారణలు చేపడుతున్నాయి. 

వైర్ ఫ్రాడ్ కింద గరిష్టంగా 20 సంవత్సరాల వరకు, ప్రభుత్వాన్ని మోసం చేసినందుకు 5 సంవత్సరాల వరకు జైలు శిక్ష పడే అవకాశం ఉండటంతో నిందితులు  న్యాయపరమైన చిక్కులను ఎదుర్కొంటున్నారు.   సోషల్ మీడియాలో మరియు కొన్ని వార్తా వేదికల్లో నటా సంస్థ పూర్తిగా మూతపడిందని, ఎఫ్‌బీఐ ఆస్తులను స్వాధీనం చేసుకుందని వస్తున్న వార్తలు అధికారికంగా ధృవపడలేదు. నటా అధికారిక వెబ్‌సైట్ యథావిధిగా కొనసాగుతుండగా, ప్రభుత్వ రికార్డుల్లో ఎలాంటి రద్దు ఉత్తర్వులు వెలువడలేదు. అలాగే అన్ని తెలుగు సంఘాలపై దర్యాప్తు జరుగుతోందనే ప్రచారంలోనూ వాస్తవాలు లేవని, కేవలం కొన్ని నిర్దిష్ట సంస్థలు,  వ్యక్తులకే ఈ దర్యాప్తు పరిమితమని తెలుస్తోంది.   

ఈ పరిణామాలు ప్రవాస తెలుగు సమాజంలో దాతృత్వం మరియు విరాళాల సేకరణ పారదర్శకతపై తీవ్రమైన చర్చకు దారితీశాయి. "ప్రతి డాలర్ ఎక్కడికి వెళుతోంది?" అనే ప్రశ్న సాధారణ సభ్యుల నుంచి పెద్ద దాతల వరకు అందరి నోటా వినిపిస్తోంది. సంస్థల పాలనా పద్ధతులను ప్రక్షాళన చేయాలని, స్వతంత్ర ఆడిట్లు నిర్వహించాలని డిమాండ్లు వ్యక్తమవుతున్నాయి. చట్టపరమైన విచారణలు ఒకవైపు జరుగుతుండగా, దెబ్బతిన్న సంస్థల విశ్వసనీయతను పునరుద్ధరించుకోవాల్సిన గురుతర బాధ్యత ప్రవాస నాయకత్వంపై ఉందని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.  

-సీతారాం కంఠంనేని 

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి మా https://TeluguOne.com  పోర్టల్‌ను అనుసరించండి, మీ స్నేహితులతో పంచుకోండి, అలాగే మీ విలువైన అభిప్రాయాలను తెలియజేయండి.   

[NATA Former President Raghava Reddy Guilty, TANA FBI Investigation Matching Grant, US Telugu Associations Financial Fraud, Fannie Mae Apple Matching Gift Scam, Telugu One]