ఇండియా స్వయంగా అభివృద్ధి చేసుకుని, ప్రపంచ దేశాలకు ఆదర్శంగా నిలిచిన యూనిఫైడ్ పేమెంట్స్ ఇంటర్‌ఫేస్ (యూపీఐ) వ్యవస్థ ఇప్పుడు మరో చారిత్రక మైలురాయికి చేరువైంది. అమెరికాలోని ప్రముఖ చెల్లింపు నెట్‌వర్క్ అయిన జెల్లెతో ఇండియన్ యూపీఐని అనుసంధానించే దిశగా బ్యాంక్ ఆఫ్ అమెరికా ఒక కీలకమైన ప్రయోగానికి శ్రీకారం చుట్టింది. దశాబ్దం కిందట అత్యంత సాధారణ వాతావరణంలో..  పరిమిత లావాదేవీలతో ప్రారంభమైన ఈ స్వదేశీ డిజిటల్ చెల్లింపుల వేదిక, నేడు ప్రపంచంలోనే అత్యున్నత ఆర్థిక వ్యవస్థగా పేరున్న అమెరికా వాకిట నిలవడం దేశ ఆర్థిక పటిష్టతకు నిదర్శనంగా నిలుస్తోంది. ఇరు దేశాల మధ్య ద్రవ్య బదిలీలను వేగంగా, సులువుగా,  ఎలాంటి ఇబ్బందులు లేకుండా మార్చడానికి ఈ సాంకేతిక వారధి ఎంతగానో దోహదపడుతుందని ఆర్థిక నిపుణులు భావిస్తున్నారు.

ఈ అనూహ్య ప్రయాణానికి బలమైన చారిత్రక నేపథ్యం ఉంది. సరిగ్గా పదేళ్ల కిందట..  ముంబై వేదికగా ఇరవై ఒక్క సభ్య బ్యాంకుల భాగస్వామ్యంతో ఈ డిజిటల్ చెల్లింపుల వేదిక ప్రారంభమైంది. ఆరంభ దశలో ప్రజల నుంచి స్పందన  నామమాత్రంగానే ఉంది. తొలి నెలలో కేవలం తొంబై వేల లోపు లావాదేవీలు మాత్రమే నమోదయ్యాయి. అయితే, దేశంలో ఊహించని విధంగా జరిగిన నోట్ల రద్దు పరిణామం డిజిటల్ చెల్లింపుల దిశగా ప్రజలు అనివార్యంగా నడవక తప్పని పరిస్థితిని కల్పించింది. నగదు చలామణి తగ్గిపోవడంతో సాధారణ ప్రజానీకం సైతం ఆన్‌లైన్ లావాదేవీల వైపు అడుగులు వేశారు. ఆ తర్వాతి కాలంలో ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన ప్రత్యేక యాప్‌లు,  ప్రైవేట్ రంగ భాగస్వామ్య సంస్థల ప్రవేశం ఈ వ్యవస్థ  దేశం మూలమూలకూ విస్తరించడంలో కీలక పాత్ర పోషించాయి. ఫలితంగా కోట్లాది మంది వినియోగదారులు డిజిటల్ బాట పట్టారు.

కాలం గడుస్తున్న కొద్దీ ఈ వ్యవస్థ సాధించిన వృద్ధి అపూర్వమైనదిగా నిలిచింది. కేవలం కొద్దిపాటి లావాదేవీలతో మొదలైన ప్రయాణం క్రమంగా కోట్లకు, బిలియన్లకు చేరుకుంది. ఇటీవలి కాలంలో నమోదైన గణాంకాల ప్రకారం..  ఒక్క నెల వ్యవధిలోనే వేల కోట్ల లావాదేవీలు విజయవంతంగా పూర్తయ్యాయి. రోజువారీ లావాదేవీల పరంగా ప్రపంచ ప్రఖ్యాత క్రెడిట్,  డెబిట్ కార్డ్ దిగ్గజాల సరసన నిలవడమే కాకుండా, కొన్ని సందర్భాల్లో వాటిని సైతం వెనక్కి నెట్టి రికార్డులు సృష్టించింది.  పంచవ్యాప్తంగా రియల్ టైమ్ డిజిటల్ చెల్లింపులలో సింహభాగం ఇండియా వాటాగా ఉండటం గమనార్హం. అయితే..  విదేశీ దిగ్గజ సంస్థల కార్డ్ లావాదేవీలకు, మన దేశపు తక్షణ చెల్లింపుల విధానానికి కొన్ని నిర్మాణాత్మక వ్యత్యాసాలు ఉన్నప్పటికీ.. , సామాన్యుడి దైనందిన అవసరాలను తీర్చడంలో ఈ విధానం సాధించిన విజయం సాటిలేనిది.

ఈ సాంకేతిక విప్లవం   దేశీయ పరిధిని దాటి అంతర్జాతీయంగా విస్తరిస్తోంది. ఇప్పటికే ఆసియా, యూరప్ తదితర  ప్రాంతాలకు చెందిన పలు దేశాలు ఈ డిజిటల్ విధానాన్ని తమ దేశాల్లో అధికారికంగా అనుమతించాయి. తాజాగా అమెరికాలో ప్రయోగాత్మకంగా చేపట్టిన నూతన అనుసంధాన ప్రక్రియ విజయవంతమైతే..  ఇరు దేశాల మధ్య జరిగే ద్రవ్య బదిలీలు పూర్తిగా మారిపోతాయి. ముఖ్యంగా అమెరికాలో స్థిరపడిన లక్షలాది మంది ప్రవాస భారతీయులు తమ స్వదేశంలో ఉన్న కుటుంబ సభ్యులకు ఎలాంటి మధ్యవర్తుల ప్రమేయం లేకుండా, క్షణాల వ్యవధిలో నగదును బదిలీ చేసుకునే అవకాశం లభిస్తుంది. ఎలాంటి సంక్లిష్టమైన వైర్ ట్రాన్స్‌ఫర్ ప్రక్రియలతో పని లేకుండా, కేవలం సాధారణ మొబైల్ నంబర్ లేదా ప్రత్యేక గుర్తింపు ఆధారంగా ఈ బదిలీలు సాధ్యపడతాయి.

అయితే, ఈ సువర్ణావకాశంతో పాటు కొన్ని క్షేత్రస్థాయి సవాళ్లు కూడా చర్చనీయాంశంగా మారాయి. డిజిటల్ చెల్లింపులు ఏ స్థాయిలో పెరుగుతున్నాయో, అదే స్థాయిలో సైబర్ మోసాలు,  ఆర్థిక నేరాల సంఖ్య కూడా  పెరుగుతోంది. ఇరు దేశాల్లోనూ డిజిటల్ లావాదేవీల సమయంలో వినియోగదారులు మోసపోతున్న ఉదంతాలు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా బాధితులు తమంతట తాముగా చెల్లింపులు జరిపే సందర్భాల్లో రక్షణ కల్పించే చట్టపరమైన నిబంధనలు ఇంకా పూర్తిస్థాయిలో పటిష్టం కావాల్సి ఉంది. మోసాల బారిన పడిన వారికి తగిన నష్టపరిహారం అందించడం, నిధుల రికవరీకి గట్టి చర్యలు తీసుకోవడంపై రిజర్వ్ బ్యాంక్ తో పాటు సంబంధిత నియంత్రణ సంస్థలు ప్రత్యేక దృష్టి సారించాయి. భద్రతా ప్రమాణాలను మరింత కఠినతరం చేయడం ద్వారా మాత్రమే ఈ నూతన విధానాన్ని సురక్షితంగా ముందుకు తీసుకెళ్లగలమని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

మరోవైపు.. అంతర్జాతీయ ఆర్థిక రంగంలో మారుతున్న సమీకరణాలు కూడా ఈ పరిణామాలపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ కరెన్సీల అనుసంధానం, సరిహద్దు వాణిజ్యాన్ని సులభతరం చేసే దిశగా అంతర్జాతీయ వేదికలపై జరుగుతున్న చర్చలు భవిష్యత్ ఆర్థిక చిత్రాన్ని మార్చనున్నాయి. ఒకవైపు బహుపాక్షిక వేదికలపై జరుగుతున్న కరెన్సీ అనుసంధాన ప్రయత్నాలు రాజకీయంగా కొన్ని సున్నితమైన అంశాలతో ముడిపడి ఉండగా..  మరోవైపు ఈ ద్వైపాక్షిక సాంకేతిక ప్రయోగాలు అత్యంత వేగంగా వాణిజ్య రూపాన్ని సంతరించుకుంటున్నాయి. ఏకపక్షంగా పెద్ద బ్లాక్‌లపై ఆధారపడకుండా, ప్రతి దేశంతోనూ విడిగా బలమైన ఆర్థిక వారధులను నిర్మించుకోవడమే లక్ష్యంగా విధానకర్తలు అడుగులు వేస్తున్నారు. సోషల్ మీడియా వేదికగా ఈ నూతన ప్రయోగానికి ప్రవాస వర్గాల నుంచి అపూర్వమైన స్పందన లభిస్తోంది.

ఈ విస్తరణ ప్రక్రియకు సంబంధించి కొన్ని ఆర్థిక అంశాలపై ఇంకా స్పష్టత రావాల్సి ఉంది. దేశీయంగా ఈ సేవలు పూర్తిగా ఉచితంగా అందుబాటులో ఉన్నప్పటికీ, అంతర్జాతీయ సరిహద్దులు దాటేటప్పుడు మారకపు ఖర్చులు, సేవా రుసుములు,  నియంత్రణ సంస్థల నిబంధనలు ఏ విధంగా ఉంటాయనేది త్వరలోనే వెల్లడికానుంది. రెండు భిన్నమైన ఆర్థిక వ్యవస్థల నిబంధనలను సమన్వయం చేయడం ద్వారా మాత్రమే ఈ ప్రాజెక్ట్ దీర్ఘకాలిక విజయం సాధించగలదు. ఏది ఏమైనప్పటికీ, ఒక వర్ధమాన దేశం సొంతగా రూపొందించిన సాంకేతిక మౌలిక వసతి, ప్రపంచంలోని అత్యున్నత ఆర్థిక వ్యవస్థకు చెందిన ప్రముఖ నెట్‌వర్క్‌తో సమాన స్థాయిలో భాగస్వామ్యం కుదుర్చుకోవడం అనేది కేవలం సాంకేతిక విజయం మాత్రమే కాదు, అదో గొప్ప ఆర్థిక స్వావలంబన సంకేతం.

భవిష్యత్తులో ఈ ప్రయోగాలు మరింత ఊపందుకుని కార్యరూపం దాలిస్తే, అంతర్జాతీయ రెమిటెన్స్ రంగంలో సరికొత్త శకం ప్రారంభం కావడం ఖాయం. ఒక దశాబ్దం క్రితం అత్యంత నిశ్శబ్దంగా అడుగుపెట్టిన ఈ చిన్న వ్యవస్థ, నేడు ప్రపంచ దేశాల దృష్టిని తనవైపు తిప్పుకునే స్థాయికి ఎదిగింది. అయితే, సాంకేతిక దూకుడుతో పాటు వినియోగదారుల భద్రతకు పెద్దపీట వేయడం, చట్టపరమైన లొసుగులను సత్వరమే సరిదిద్దడం అత్యంత కీలకం. ఈ సవాళ్లను సమర్థవంతంగా ఎదుర్కొంటూ ముందుకు సాగితే, ప్రపంచ డిజిటల్ చెల్లింపుల చరిత్రలో ఈ ఒప్పందం ఒక మైలురాయిగా నిలిచిపోతుందనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

-సీతారాం కంఠంనేని 

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి మా https://TeluguOne.com  పోర్టల్‌ను అనుసరించండి, మీ స్నేహితులతో పంచుకోండి, అలాగే మీ విలువైన అభిప్రాయాలను తెలియజేయండి.   

[Indias UPI, US Zelle, Digital Payments, Cross Border Remittances, Bank of America, Telugu One]