ఉక్రెయిన్ సంక్షోభాన్ని ముగించే దిశగా ఇండియా విదేశాంగ దౌత్యం  కొత్త ఎత్తులకు చేరింది. అంతర్జాతీయ వేదికలపై శాంతి స్థాపనే ధ్యేయంగా అడుగులు వేస్తున్న ఇండియా.. ఇప్పుడు ఏకకాలంలో అటు రష్యా అధినేతతోనూ, ఇటు ఉక్రెయిన్ నాయకత్వంతోనూ సమాంతరంగా చర్చలు జరుపుతోంది. ఇందులో భాగంగా ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్‌తో ప్రత్యక్షంగా మాట్లాడగా..  విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైషంకర్ కైవ్ నగరంలో ఉక్రెయిన్ అధ్యక్షుడు వోలోదిమిర్ జెలెన్‌స్కీని కలిసి చర్చలు జరిపారు.

ఈ రెండు దేశాల అధినేతలతో ఇండియా జరిపిన ఈ ఉన్నత స్థాయి సంప్రదింపులు ప్రపంచ దేశాల దృష్టిని ఆకర్షిస్తున్నాయి. యుద్ధాన్ని తక్షణమే నిలిపివేసి, శాంతి మార్గాన్ని ఎంచుకోవాలని భారత్ ఈ రెండు దేశాలకూ కూడా బలమైన సందేశాన్ని పంపింది.  ఈ దౌత్య  పరిణామాల వెనుక చారిత్రక నేపథ్యం చాలా కీలమైనది. ఉక్రెయిన్‌పై రష్యా దండయాత్ర ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి భారత్ ఎలాంటి కవ్వింపు చర్యలకు దిగకుండా..  సమతుల్య విదేశాంగ విధానాన్ని అనుసరిస్తూ వస్తోంది. పాశ్చాత్య దేశాల ఒత్తిళ్లకు తలవంచకుండా, రష్యాతో చారిత్రక సంబంధాలను కాపాడుకుంటూనే, ప్రతి వేదికపై శాంతి వచనాలను వినిపిస్తోంది. 

ఐక్యరాజ్యసమితిలో ఉక్రెయిన్‌కు సంబంధించి ప్రవేశపెట్టిన వివిధ తీర్మానాల సమయంలో భారత్ తటస్థ వైఖరిని ప్రదర్శించినప్పటికీ, ఆచరణలో మాత్రం మానవాళి హితవు కోరుతూ వస్తోంది. ఇది యుద్ధ యుగం కాదు అని గతంలో సమర్ఖండ్‌ వేదికగా ప్రధాని మోడీ చేసిన ప్రకటన ప్రపంచ రాజకీయాల్లో పెను సంచలనం సృష్టించింది. నాటి నుంచి నేటి వరకు భారత్ ఎప్పుడూ తటస్థంగా లేదనీ.. తాము ఎప్పుడూ శాంతి పక్షమేనని పదే పదే పునరుద్ఘాటించింది.

తాజా పరిణామాల్లో భాగంగా కిర్గిజిస్థాన్‌లోని బిష్‌కెక్ వేదికగా జరిగిన సమావేశంలో ప్రధాని మోడీ రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్‌తో భేటీ అయ్యారు. ఈ సందర్భంగా అనంతమైన యుద్ధం నుంచి బయటపడి, శాంతియుత పరిష్కారం వైపు అడుగులు మోడీ అగరరాజ్యాధినేతకు సూచించారు.   ప్రతి క్షణం జరుగుతున్న ప్రాణనష్టం మానవాళిని వెనక్కి నెట్టివేస్తోందని ఆయన ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. దీనికి కొనసాగింపుగా విదేశాంగ మంత్రి జైషంకర్ పోలాండ్ మీదుగా ఉక్రెయిన్ రాజధాని కైవ్‌లో పర్యటించారు. ఉక్రెయిన్ విదేశాంగ మంత్రి అండ్రి సిబిహాతో పాటు అధ్యక్షుడు జెలెన్‌స్కీలను కలిసి ద్వైపక్షీయ అంశాలపై చర్చలు జరిపారు. ఈ భేటీలో ఉక్రెయిన్‌కు మానవతా దృక్పథంతోనూ, ఇతర మార్గాల్లోనూ అవసరమైన సహాయం అందించడానికి భారత్ సిద్ధంగా ఉందని జైషంకర్ స్పష్టం చేశారు.

 ఉక్రెయిన్ నాయకత్వం కూడా భారత్ చూపుతున్న ఈ చొరవను, శాంతి కాంక్షను అభినందించింది.  అయితే.. ఈ దౌత్య ప్రయత్నాల మధ్యే రష్యా చమురు దిగుమతులు, అంతర్జాతీయ ఆంక్షల అంశం చర్చనీయాంశంగా మారింది. రష్యా నుంచి పెద్ద ఎత్తున ముడి చమురును దిగుమతి చేసుకుంటున్న దేశాలపై అమెరికా కొత్తగా ఆంక్షలు విధించే దిశగా చట్టసభల్లో బిల్లులు తెచ్చిన నేపథ్యంలో,  జైషంకర్ స్పష్టమైన ప్రకటన చేశారు.

కేవలం చమురు కొనుగోళ్లను నిలిపివేయడం వల్ల ఉక్రెయిన్ సంక్షోభం సమసిపోదని, దీనికి కేవలం దౌత్యం, చర్చలు మాత్రమే ఏకైక మార్గమని ఆయన తేల్చిచెప్పారు. కోట్లాది మంది ప్రజల ఇంధన అవసరాలను తీర్చాల్సిన బాధ్యత తమపై ఉందని, ఈ యథార్థాన్ని ఇటు ఉక్రెయిన్, అటు ఇతర పశ్చిమ దేశాలు కూడా అర్థం చేసుకోవాలని భారత్ కోరుతోందని విస్పష్టంగా పేర్కొన్నారు.  ఈ మొత్తం వ్యవహారంలో చట్టపరమైన,  భౌగోళిక, రాజకీయ కోణాలు కూడా ముడిపడి ఉన్నాయి. ఐక్యరాజ్యసమితి చార్టర్ నిబంధనల ప్రకారం ఏ దేశం కూడా మరో దేశం యొక్క ప్రాదేశిక సమగ్రతను భంగం చేయకూడదనే సూత్రానికి భారత్ కట్టుబడి ఉంది. అదే సమయంలో, రష్యాతో ఉన్న సుదీర్ఘ వ్యూహాత్మక, రక్షణ సంబంధాలను కాపాడుకుంటూనే, ఉక్రెయిన్‌లో శాంతిని పునరుద్ధరించాలని కోరుకోవడం భారత్ అనుసరిస్తున్న ప్రత్యేక వ్యూహానికి నిదర్శనం. 

గతంలో అణ్వాయుధాల వినియోగం మునుపటి దశకు చేరకుండా నిరోధించడంలో భారత ప్రధాని పాత్ర ఉందంటూ వచ్చిన నివేదికలు కూడా ఈ దౌత్యపరమైన బలాన్ని చాటుతున్నాయి.  ప్రస్తుత పరిణామాలు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో పెద్ద ఎత్తున చర్చకు దారితీశాయి. పశ్చిమ దేశాలు రష్యాను మరింత ఏకాకి చేయాలని చూస్తున్న తరుణంలో..  భారత్ అన్ని దేశాలతోనూ సత్సంబంధాలు కొనసాగిస్తూనే సమస్య పరిష్కారానికి ప్రయత్నించడం ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. 

దేశీయంగా కూడా విపక్షాల నుంచి భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నప్పటికీ, జాతీయ ప్రయోజనాలు,  ఇంధన భద్రతను దృష్టిలో ఉంచుకుని ప్రభుత్వం అడుగులు వేస్తోంది. కేవలం ప్రకటనలకే పరిమితం కాకుండా, క్షేత్రస్థాయిలో శాంతి చర్చలకు అనుకూల వాతావరణాన్ని సృష్టించడంలో భారత దౌత్యం ఎంతవరకు సఫలమవుతుందనేది రాబోయే కాలం తేల్చనుంది.  భవిష్యత్తులో జరగబోయే శిఖరాగ్ర సమావేశాలు,  అంతర్జాతీయ వేదికలపై ఈ అంశం మరింత ప్రాధాన్యత సంతరించుకునే అవకాశం ఉంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆహార భద్రత, ఇంధన కొరత వంటి సమస్యలతో అల్లాడుతున్న గ్లోబల్ సౌత్ దేశాల గొంతుకగా భారత్ నిలుస్తోంది. ఉక్రెయిన్ యుద్ధం కారణంగా దెబ్బతిన్న ఆర్థిక వ్యవస్థలను గాడిన పెట్టడానికి శాంతి ఒక్కటే మార్గమని భారత్ గట్టిగా వాదిస్తోంది. ఏదేమైనప్పటికీ, అటు రష్యాను ఎదిరించకుండా, ఇటు ఉక్రెయిన్‌కు అండగా నిలుస్తూ భారత్ నడుపుతున్న ఈ దౌత్య నౌక అంతిమంగా ఏ తీరానికి చేరుతుందనేది ప్రపంచ దేశాలు ఆసక్తిగా గమనిస్తున్నాయి.  ఉక్రెయిన్ సంక్షోభంపై భారత్ తన వైఖరిని మరింత స్పష్టం చేయాలని అంతర్జాతీయ సమాజం నుంచి వస్తున్న డిమాండ్ల నడుమ, న్యూఢిల్లీ అనుసరిస్తున్న ఈ వ్యూహం భవిష్యత్తులో ఎలాంటి ఫలితాలను ఇస్తుంది?

 -సీతారాం కంఠంనేని 

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి మా https://TeluguOne.com  పోర్టల్‌ను అనుసరించండి, మీ స్నేహితులతో పంచుకోండి, అలాగే మీ విలువైన అభిప్రాయాలను తెలియజేయండి.    

[Indias Stratgic Diplomacy,  Ukraine war, Narendra Modi, Jaishankar, Vladimir Putin, Volodymyr Zelenskyy]