ఫ్రాన్స్ నుండి అల్బేనియా వరకు, ఇండియా నుంచి  అమెరికా వరకు ఇటీవలి కాలంలో అత్యంత విస్తృతమైన ఆందోళనలు జరుగుతున్నాయి. భారతదేశంలో, ఈ నిరసనలు ఎన్నికల సంఘం చేపట్టిన  సర్,  ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేష్ కుమార్ రాజీనామా  డిమాండ్ చుట్టూ కేంద్రీకృతమై ఉన్నాయి.  అసలు ఏం జరిగింది, చట్టం ఏం చెబుతోంన్న చర్చ ఇప్పుడు హాట్ టాపిక్ గా మారింది.  
 
అక్టోబర్‌లో మొదలైన ఈ నిరసనలు నిజానికి చాలా ముందుగానే మొదలయ్యాయి. అల్బేనియాలో  ఫ్లెమింగో విప్లవం ఈ ఏడాది ఫిబ్రవరి 2న  మొదలైంది. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ అల్లుడు జారెడ్ కుష్నర్‌కు అనుబంధమైన లగ్జరీ రిసార్ట్ ప్రాజెక్టుకు వ్యతిరేకంగా, రక్షిత వ్జోసా-నర్తా చిత్తడి ప్రాంతంలో స్థానిక నిరసనగా ప్రారంభమై,  క్రమంగా   ప్రధాని ఎడి రామా ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా అవినీతి, రాజ్య ఆక్రమణ, జీవన వ్యయంపై విస్తృత ఉద్యమంగా మారి, జూన్ చివరి నాటికి రామా రాజీనామాతో సహా ఐదు డిమాండ్లను ప్రకటించింది.

ఇండియాలో ఈ ఆందోళనలకు  ఎన్నికల సంఘం చేపట్టిన సర్ కారణం. ఈ ఆందోళన గత ఏడాది జూన్ లో   బీహార్‌లో ప్రారంభమై   విస్తరించింది. డ్రాఫ్ట్ జాబితాల నుండి 13 కోట్లకు పైగా పేర్లు తొలగించబడ్డాయి. చనిపోయిన, నకిలీ, వలస వెళ్లిన ఓటర్లను తొలగిస్తున్నామని ఎన్నికల సంఘం చెబుతుండగా, పేద, మైనారిటీ వర్గాలకు చెందిన నిజమైన ఓటర్లు తమ హక్కును కోల్పోతున్నారన్న విమర్శలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. ఈ ఏడాది మే 1న ప్రధాన న్యాయమూర్తి కొందరిని కాక్రోచ్‌లు   అంటూ చేసిన వ్యాఖ్యల  తర్వాత యువత నేతృత్వంలో కాక్రోచ్ జనతా పార్టీ ఆవిర్భవించింది.  గతంలో పరీక్షా పత్రాల లీక్‌లపై కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి రాజీనామాకు దారితీసిన ఉద్యమాన్ని నడిపిన ఈ బొద్దింకల బృందం.. తర్వాత ఓటరు జాబితా వైపు మళ్లింది.  విస్తృత కోణంలో, బంగ్లాదేశ్, నేపాల్ ప్రభుత్వాలను ఇటీవల కూలదోసిన  జెన్-జెడ్ నిరసనల తరంగంలో ఇది ఒక భాగంగా చెబుతున్నారు. 

అల్బేనియా:  అక్టోబర్‌ 13న విద్యార్థుల నిరసనలు మొదలయ్యాయి.  14న విద్యాశాఖ భవనానికి నిప్పు పెట్టి రెండు బ్యాంకు శాఖలపై దాడి చేశారు. 17న నిరసనకారులు సుప్రీంకోర్టు మొదటి అంతస్తుకు, అల్బేనియా బ్యాంకు ప్రవేశ ద్వారానికి నిప్పు పెట్టారు.  ఈ ఆందోళనల్లో   272 మంది గాయపడ్డారు (క్షతగాత్రులలో 169 పోలీసులు), 167 మంది అరెస్టయ్యారు, దాదాపు 400 మందిపై క్రిమినల్ కేసులు నమోదయ్యాయి. రాజీనామా చేయబోనని రామా స్పష్టం చేశారు. కోర్టుకు నిప్పు పెట్టడం ప్రభుత్వాన్ని కాదు, పౌరుల న్యాయ హక్కును లక్ష్యంగా చేసుకున్నట్టేనని న్యాయశాఖ మంత్రి టోని గోగు ఖండించారు.

ఇండియా: 23 సెప్టెంబర్ 2026న, సర్ నిర్ణయాలపై ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు పదేపదే అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేశారని ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ వెల్లడించింది.  సెప్టెంబర్‌ 25న కాంగ్రెస్ పాలిత రాష్ట్రాల్లో నిరసనలు నిర్వహించింది. అక్టోబర్ 2న సీజేపీ ఢిల్లీ, ముంబైలలో  జైలు భరో  నిరసనలు చేపట్టింది అదే నెల10న పోలీసులు వేలాది మందిని నిర్బంధించారు.  రెండు వేల ఐదొందల నుంచి ఐదువేల మందికి పైగా అరెస్టైనట్లు అంచనా.  ఆప్ అధినేత  అరవింద్ కేజ్రీవాల్, మమతా బెనర్జీతో సహా పలువురు  నేతలను కూడా నిర్బంధించారు.  అదే నెల12న రాహుల్ గాంధీ, అఖిలేష్ యాదవ్‌తో సహా  ఇండియా కూటమి నేతలు సర్ లోపాలపై పిటిషన్ దాఖలు చేయడానికి సుప్రీంకోర్టు వరకు ర్యాలీ చేశారు.   అక్టోబర్‌ 15న కోర్టు ప్రాంగణంలో రాజకీయ ప్రదర్శనలపై  సుప్రీంకోర్టు రాహుల్ గాంధీ, అఖిలేష్ యాదవ్, మల్లికార్జున్ ఖర్గే, మహువా మొయిత్రాలకు నోటీసులు జారీ చేసింది.  అక్టోబర్‌న 16త్రివర్ణ పతాక ర్యాలీకి ముందు సీజేపీ వ్యవస్థాపకుడు అభిజీత్ దిప్కేను నిర్బంధించగా, 17 అక్టోబర్‌న  విడుదలయ్యారు. అక్టోబర్‌20న  దీపావళి వరకు నిరసనలు నిలిపివేస్తున్నట్లు అభిజీత్ దిప్కే ప్రకటించారు.

ఇక పోతే.. అక్టోబర్‌17 న ఫ్రాన్స్‌లో 5.5 లక్షలకు పైగా ప్రజలు జీవన వ్యయం, క్షీణిస్తున్న ప్రజా సేవలపై ప్రదర్శనలు చేశారు; పారిస్, మార్సెయిల్లలో దోపిడీ, దహనాలు చోటు చేసుకున్నాయి. 140 ఏళ్ల నాటి లిమోజెస్ మునిసిపల్ భవనం దాదాపు పూర్తిగా దగ్ధమైంది. బెల్జియం, ఇటలీ, పోర్చుగల్, స్పెయిన్‌లలోనూ నిరసనలు జరిగాయి; ఇవి వేర్వేరు, సమన్వయం లేని ప్రదర్శనలు. 

భారత వివాదం  ప్రధానంగా న్యాయపరమైనది. పలు పిటిషన్లను విచారిస్తూ సుప్రీంకోర్టు  న్యాయవ్యవస్థను ఎవరూ బెదిరించలేరు అని పేర్కొంది.  అక్టోబర్ 12 ర్యాలీ సీసీటీవీ దృశ్యాలను భద్రపరచాలని ఆదేశించింది; గాంధీ, ఇతర నేతలకు, ఎన్నికల సంఘానికి నోటీసులు జారీ చేసింది. న్యాయ ప్రాంగణాల సమీపంలో ప్రదర్శనలకు నిబంధనలు కోరుతూ నలుగురు న్యాయవాదులు వేరే పిటిషన్ వేశారు. ఒక కోర్టు ధిక్కార పిటిషన్ దాఖలైనప్పటికీ దానిని సుప్రీం కోర్టు అనుమతించలేదు.   ఢిల్లీ పోలీసులు  నిరోధక నిర్బంధ నిబంధనలను ఆశ్రయించగా,  సీజేపీ  ర్యాలీని నియంత్రిస్తామని ఢిల్లీ హైకోర్టు పోలీసుల హామీని నమోదు చేసింది.  నిరసన స్థలంగా జంతర్ మంతర్‌ను రద్దు చేయడం కూడా సవాలుకు గురైంది.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఒకే సమయంలో నిరసనలు జరిగాయనే చట్రం కొంత నిజమే. అలాగే కొంత అతిశయోక్తి కూడా.    ఫ్రాన్స్, పోర్చుగల్, స్పెయిన్, ఇటలీ, బెల్జియం, సెర్బియా, అమెరికా, పెరూ, ఫిలిప్పీన్స్, ట్యునీషియా, మొరాకో, ఇండియా, అల్బేనియా.. మొత్తం 13 దేశాలలో నిరసనలు జరిగాయి. కానీ ఇవి ఏకకాలంలో జరిగినవి కావు. వాటిలో కొన్ని  అక్టోబర్ 2026 నాటి కొత్త నిరసనలు కావు. పూర్వ ఉద్యమాలు.   వీటన్నింటిలో ఉమ్మడిగా ఉన్నది భరించలేని జీవన వ్యయం, గృహ సమస్యలు, క్షీణిస్తున్న ప్రజా సేవల నేపథ్యమే.

భారత్‌లో రాజకీయ పోటీ తీవ్రంగా ఉంది. రాహుల్ గాంధీ, వారి మిత్రపక్షాలు సుప్రీంకోర్టు ప్రాంగణాన్ని  నిరసన స్థలంగా మార్చే ప్రయత్నం చేశారని, న్యాయవ్యవస్థను బెదిరించడానికి జనసమూహ ఒత్తిడిని  ఉపయోగించారని బీజేపీ ఆరోపించింది. అదే సమయంలో, రాహుల్ గాంధీ, అఖిలేష్ యాదవ్‌తో పాటు 14 ప్రతిపక్ష పార్టీలు సుప్రీంకోర్టు ప్రాంగణాన్ని ధ్వంసం చేశాయనే వాదన సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా ప్రచారమైంది. అయితే ఈ ధ్వంసం వాదనకు ఎలాంటి ఆధారం లేదు.   అక్టోబర్‌ 12న జరిగింది ఒక ర్యాలీ, పిటిషన్ దాఖలు మాత్రమే.  ఎలాంటి విధ్వంసం జరిగినట్లు ధృవీకరణ లేదు. . ఎన్నికల సంఘం, బీజేపీ మాత్రం సర్ కు రాజకీయ ప్రయోజనం లేదని ఖండిస్తున్నాయి.  దేశంలో రానున్న రోజులలో పలు రాష్ట్రాల అసెంబ్లీలకు ఎన్నికలు జరగాల్సి ఉంది.  ఆ ఎన్నికలు సమీపిస్తున్న కొద్దీ సర్ తుది జాబితాలు వెలువడతాయి. 

ఐరోపాలోనూ ఫ్రాన్స్, ఇటలీ, స్పెయిన్, ఇతర దేశాలు కూడా  ఎన్నికల సీజన్‌లోకి ప్రవేశిస్తున్నాయి; గృహ చర్యలను తిరస్కరించిన తర్వాత స్పెయిన్ ప్రధాని పెడ్రో శాంచెజ్ అకస్మాత్తుగా సార్వత్రిక ఎన్నికలు ప్రకటించారు. అల్బేనియాలో అశాంతిని తమ యూరోపియన్ యూనియన్ సభ్యత్వ ప్రయాణంతో ముడిపెట్టారు.  

నాయకత్వం, క్షేత్రస్థాయి కార్యకర్తల మధ్య సంబంధంపైనా చర్చ నడుస్తోంది. నిరసనలు కొనసాగుతుండగా రాహుల్ గాంధీ విదేశీ పర్యటనకు వెళ్లారని, తన విమాన ప్రయాణంలో చిత్రీకరించినట్లుగా చెబుతున్న వీడియోను షేర్ చేస్తూ,  సెలవులకు పారిపోయారు అని ఎద్దేవా చేస్తూ బీజేపీ విమర్శించింది. కాంగ్రెస్ దీనిని తిప్పికొట్టింది. ఆ పర్యటన వియత్నాం, థాయ్‌లాండ్‌లకు 45 రోజులు జరిగిందనే నిర్దిష్ట వాదన ప్రచారంలో ఉంది; కానీ వియత్నాం పర్యటన మాత్రమే ఆరోపణగా ఉంది.  ఇక సీజేపీ తాత్కాలిక విరామం..  పండుగల సమయంలో కుటుంబంతో గడపాలని, సౌరవ్ దాస్, ఆశుతోష్ రంకాల నిర్బంధాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ దిప్కే దసరా సందేశం ఇచ్చారు. ఇది  దీర్ఘకాల ఉద్యమ భారాన్ని తరచుగా రెండవ శ్రేణి కార్యకర్తలే మోస్తారని చూపుతుంది.
భారతదేశంలో పండుగల సీజన్..   దసరా, డాండియా వేడుకలు.. రాజకీయ ఉద్వేగంతో పాటే కొనసాగాయి; సామూహిక నిర్బంధాలు, పోలీసు చర్యలు జరిగినా, ఐరోపా, అల్బేనియాలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో చూసిన దహనానికి భారత నిరసనలు దిగజారలేదు.  

-సీతారాం కంఠంనేని 

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి మా https://TeluguOne.com  పోర్టల్‌ను అనుసరించండి, మీ స్నేహితులతో పంచుకోండి, అలాగే మీ విలువైన అభిప్రాయాలను తెలియజేయండి.   

[India Agitations Against SIR, Special Summary Revision  Electoral Rolls, Election Commission, Supreme Court Notices. Political Protests, Agitations Opposition Leaders, Telugu One]