దేశంలో మొబైల్ యూజర్లు నిత్యం ఎదుర్కొంటున్న అన్‌నోన్ కాల్స్ మరియు సైబర్ మోసాల బెడదకు త్వరలోనే పూర్తిగా చెక్ పడనుంది. స్కామ్ కాల్స్, ఫేక్ మోసాలను అరికట్టేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం అత్యంత కీలకమైన మరియు చారిత్రాత్మక నిర్ణయం తీసుకుంది. ఇందులో భాగంగా దేశంలోని టెలికాం సర్వీస్ ప్రొవైడర్లకు ప్రత్యేక ఆదేశాలు జారీ చేసిన టెలికాం శాఖ, దేశవ్యాప్తంగా అధికారిక కాలర్ ఐడీ సిస్టమ్‌ అయిన 'కాల్లింగ్ నేమ్ ప్రెజెంటేషన్' (CNAP) సేవలను 2026 నవంబర్ 1 నుంచి తప్పనిసరిగా అమలు చేయాలని స్పష్టం చేసింది. ఈ సరికొత్త విధానం అమల్లోకి వస్తే ఫోన్ కాల్ రాగానే అవతలి వ్యక్తి అసలు పేరు నేరుగా మొబైల్ స్క్రీన్‌పై స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.

ప్రభుత్వ తాజా ఆదేశాల ప్రకారం, దేశంలో ప్రస్తుతం విస్తృతంగా వాడుతున్న 4G మరియు 5G మొబైల్ నెట్‌వర్క్‌లను వాడుతున్న ప్రతి యూజర్‌కూ ఈ కాలర్ ఐడీ సేవలు డిఫాల్ట్‌గా అందుబాటులోకి రానున్నాయి. అయితే 2G, 3G నెట్‌వర్క్‌లు అలాగే పబ్లిక్ స్విచ్డ్ టెలిఫోన్ నెట్‌వర్క్‌ల విషయంలో ఈ సేవలను ఏ విధంగా అమలు చేయాలనే దానిపై భవిష్యత్తులో ప్రత్యేకంగా పరిశీలించనున్నారు. ఈ కాలర్ ఐడీ సిస్టమ్ పనిచేసే విధానం చాలా పారదర్శకంగా ఉంటుంది. ఫోన్ కాల్ వచ్చినప్పుడు స్క్రీన్‌పై మొదటి వరుసలో కాలర్ నంబర్ కనిపిస్తుంది. ఇక రెండో వరుసలో ఆ కాలర్ పేరు డిస్‌ప్లే అవుతుంది. ఒకవేళ ఆ నంబర్ రిసీవర్ కాంటాక్ట్ లిస్ట్ లో సేవ్ చేయబడి ఉంటే మనం సేవ్ చేసిన పేరు కనిపిస్తుంది. అలా కాకుండా నంబర్ సేవ్ చేయకపోతే డొమెస్టిక్ కాల్స్ విషయంలో ఆ టెలికాం ఆపరేటర్ సబ్‌స్క్రైబర్ డేటాబేస్‌లో ఏ పేరు నమోదై ఉందో అదే పేరు స్క్రీన్‌పై కనిపిస్తుంది. అదే ఒకవేళ విదేశాల నుంచి వచ్చిన కాల్స్ అయితే స్క్రీన్‌పై స్పష్టంగా "ఇంటర్నేషనల్ కాల్" అని డిస్‌ప్లే అవుతుంది.

ఈ సరికొత్త విధానం అమలు కోసం ప్రతి టెలికాం ఆపరేటర్ ప్రత్యేకంగా ఒక డేటాబేస్‌ను ఏర్పాటు చేయాల్సి ఉంటుంది. వినియోగదారుల పేర్లను వారి మొబైల్ నంబర్లతో అనుసంధానిస్తూ ఈ డేటాను పక్కాగా మెయింటైన్ చేయాలి. కాల్ రిసీవ్ చేసుకునే ఆపరేటర్ ఈ డేటాబేస్ నుంచే సబ్‌స్క్రైబర్ పేరును సేకరించి కాలింగ్ స్క్రీన్‌పై చూపించాల్సి ఉంటుంది. సైబర్ నేరాలు, ఫేక్ కాల్స్‌తో తీవ్రంగా ఇబ్బందులు పడుతున్న సామాన్య ప్రజలకు ప్రభుత్వం తీసుకొస్తున్న ఈ సరికొత్త సౌకర్యం ఎంతో పెద్ద ఊరటనిస్తుందనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

 

 

 

[CNAP Service India, Caller Name Presentation, DoT India, Telecom Department, Caller ID System, Cyber Fraud Prevention, Scam Calls India, 4G 5G Networks, Telecom Operators India, CNAP Launch November 2026]