మానసిక మందులతో విపరీతమైన ఆకలి: మెదడులోని ఈ చిన్న రహస్యమే అసలు కారణం!
Published on: Mon Sep 7, 2026 11:58AM

సిజోఫ్రెనియా వంటి తీవ్రమైన మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలతో బాధపడుతున్న రోగులకు క్లోజాపైన్ అనే యాంటీసైకోటిక్ ఔషధం ఒక అత్యంత శక్తివంతమైన సంజీవనిలా పనిచేస్తుంది. ఇతర మందులకు లొంగని కఠినమైన వ్యాధి లక్షణాలను సైతం నియంత్రించడంలో ఇది ఎంతో ప్రభావవంతమైనదని వైద్య ప్రపంచం కొనియాడుతుంది. అయితే ఈ అద్భుతమైన మందు వాడే రోగులలో విపరీతమైన ఆకలి పెరగడం, తీవ్రమైన బరువు పెరగడం, కొలెస్ట్రాల్, ఫ్యాటీ లివర్ మరియు టైప్,2 డయాబెటిస్ వంటి జీవక్రియ సమస్యలు తలెత్తడం అత్యంత ప్రధానమైన లోపంగా మారింది. బరువు పెరుగుతామనే భయంతో లేదా శారీరక రుగ్మతల వల్ల చాలామంది రోగులు మధ్యలోనే ఈ మందును వాడటం ఆపివేసి, తిరిగి తీవ్రమైన మానసిక అనారోగ్యం బారిన పడుతున్నారు. దశాబ్దాలుగా వైద్యులను వేధిస్తున్న ఈ పెద్ద సమస్యకు పరిష్కారం కనుగొనే దిశగా అమెరికాలోని యుటి సౌత్వెస్టర్న్ మెడికల్ సెంటర్ శాస్త్రవేత్తలు సంచలనాత్మక పరిశోధనా వివరాలను ప్రముఖ నేచర్ కమ్యూనికేషన్స్ జర్నల్లో ప్రచురించారు.
శాస్త్రవేత్తల బృందం చేపట్టిన ఈ ప్రీక్లినికల్ అధ్యయనం ప్రకారం, క్లోజాపైన్ ఔషధం మెదడులోని ఆకలిని నియంత్రించే కేంద్రాలపై ఎలా ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతుందో స్పష్టమైన సైంటిఫిక్ ఆధారాలతో బహిర్గతం చేసింది. మన మెదడులోని హైపోథాలమస్ ప్రాంతంలో ఉండే మెలనోకార్టిన్ 4 రిసెప్టర్ లేదా MC4R నైరూప్య నాడీ కణాలు శరీరంలో ఆకలిని అణచివేసి, కడుపు నిండిన భావనను కలిగిస్తాయి. అయితే ఈ న్యూరాన్లలో Kir7.1 అనే పొటాషియం ఛానల్స్ బ్రేకింగ్ సిస్టమ్లా పనిచేస్తాయి. క్లోజాపైన్ మరియు రిస్పెరిడోన్ వంటి మందులను శరీరానికి అందించినప్పుడు, అవి MC4R మరియు Kir7.1 మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని మరింత బలపరిచి, ఆకలిని నివారించే నాడీ వ్యవస్థ కార్యకలాపాలను పూర్తిగా నిష్క్రియం చేస్తున్నాయని పరిశోధకులు గుర్తించారు. దీనివల్ల మెదడు ఆకలి సంకేతాలను ఆపలేక రోగులు ముఖ్యంగా రాత్రి వేళల్లో మితిమీరి ఆహారం తీసుకునేలా ప్రేరేపించబడుతున్నారు.
ఈ పరిశోధనలో భాగంగా ఎలుకలపై నిర్వహించిన ప్రయోగాలలో, 12 వారాల పాటు క్లోజాపైన్ మందును అందించినప్పుడు ఎలుకలు విపరీతంగా ఆహారాన్ని తిని, కొవ్వు పెరిగి, ఫ్యాటీ లివర్ మరియు ఇన్సులిన్ నిరోధకతను సంతరించుకున్నాయి. మెదడులోని ఈ సంకేత వ్యవస్థను పునరుద్ధరించడానికి శాస్త్రవేత్తలు Setmelanotide మరియు ML418 అనే ప్రయోగాత్మక మందులను పరీక్షించారు. Kir7.1 పొటాషియం ఛానల్ బ్లాకర్ ఆధారిత చికిత్సను అందించినప్పుడు ఎలుకలలో ఆహార వినియోగం తగ్గి, బరువు గణనీయంగా నియంత్రణలోకి వచ్చింది. అత్యంత ఆసక్తికరమైన విషయమేమిటంటే, ఈ ఆకలి అణచివేసే మార్గాన్ని బ్లాక్ చేయడం వల్ల క్లోజాపైన్ యొక్క అసలైన మానసిక చికిత్స సామర్థ్యం లేదా సైకోసిస్ నియంత్రణ శక్తి కొంచెం కూడా తగ్గకపోవడం గమనార్హం.
ఈ నూతన పరిశోధన భవిష్యత్తులో మానసిక రోగుల సంరక్షణలో ఒక విప్లవాత్మక మార్పుకు నాంది పలకనుంది. క్లోజాపైన్ వాడే బాధితులు మానసికంగా కోలుకుంటూనే, శారీరక బరువు మరియు జీవక్రియ రుగ్మతల బారిన పడకుండా కాపాడే కొత్త కాంబినేషన్ ఔషధాల తయారీకి ఈ అధ్యయనం పునాది వేసింది. డాక్టర్ చెన్ ల్యూ నాయకత్వంలోని శాస్త్రవేత్తల బృందం వెల్లడించిన ఈ బ్రెయిన్ సిగ్నలింగ్ మెకానిజం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా సిజోఫ్రెనియా రోగులకు మెరుగైన, సురక్షితమైన ఉజ్జ్వల భవిష్యత్తును ప్రసాదించబోతోంది.
A southwestern study on clozapine side effects,brain pathway explains antipsychotic weight gain.


