భారత ఎదుగుదల, అంతర్జాతీయ మీడియా,  కథన యుద్ధంలో భాగంగా ఈ పేరు ప‌దే  ప‌దే ఎందుకు వినిపిస్తోంద‌ని ప‌రిశీలిస్తే, భారత్ గత రెండు దశాబ్దాలుగా ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఒక కీలక శక్తిగా ఎదుగుతోంది. వేగంగా పెరుగుతున్న జీడీపీ, భారీ విదేశీ మారక నిల్వలు, డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థ,  భౌగోళిక..రాజకీయ ప్రాధాన్యం కారణంగా భారతదేశం ఇప్పుడు ప్రపంచ ఆర్థిక చర్చల  సెంట‌ర్ ఆఫ్ అట్రాక్ష‌న్ గా మారింది.

దీంతో బ్లూమ్‌బెర్గ్, న్యూ యార్క్ టైమ్స్, ది ఎకనమిస్ట్, వాషింగ్టన్ పోస్ట్, బీబీసీ, అల్ జజీరా వంటి అంతర్జాతీయ మీడియా సంస్థలు.. భారత ఆర్థిక, రాజకీయ, సామాజిక అంశాలపై తరచుగా విశ్లేషణాత్మక కథనాలు ప్రచురిస్తున్నాయి. వీటిలో కొన్ని సమగ్రమైనవి, మరికొన్ని తీవ్ర విమర్శాత్మకమైనవి, మరికొన్ని మాత్రం తప్పుడు అంచనాలు, అసంపూర్ణ డేటా, లేదా రాజకీయ కోణంలో రూపొందిన కథనాలుగా నిలుస్తున్నాయి. ఇటీవలి బ్లూమ్‌బెర్గ్- ఆర్‌బీఐ వివాదం.. ఇందులో ఒక ముఖ్యమైన ఉదాహరణగా నిలిచింది. 

బ్లూమ్‌బెర్గ్ ఎకనామిక్స్‌కు చెందిన విశ్లేషకుడు- అభిషేక్ గుప్తా, పబ్లిక్‌గా అందుబాటులో ఉన్న విదేశీ మారక నిల్వల డేటా ఆధారంగా.. ఒక అంచనాకు వచ్చాడు. మే 22తో ముగిసిన రెండు వారాల్లో, ఆర్‌బీఐ దాదాపు 12 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన బంగారాన్ని అమ్మి ఉండవచ్చని ఆయన విశ్లేషణ చెబుతోంది.  ఈ అంచనాను బ్లూమ్‌బెర్గ్ ఆర్‌బీఐ గోల్డ్ సేల్ అనే కథనంగా ప్రచురించింది; ఇది భారతీయ, అంతర్జాతీయ ఆర్థిక మార్కెట్లలో వెంటనే చర్చకు దారి తీసింది.

బంగారం అమ్మకం వంటి వార్తలు, కేంద్ర బ్యాంక్ విశ్వసనీయత, దేశ ఆర్థిక స్థిరత్వం, రూపాయి విలువ, విదేశీ పెట్టుబడులపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపగలవు. ఈ కథనం బయటకు రావడంతో, దేశీయ ఆర్థిక మార్కెట్లలో గందరగోళం, సోషల్ మీడియా, రాజకీయ వర్గాల్లో తీవ్ర చర్చలు మొదలయ్యాయి.
ప్రతిపక్ష రాజకీయ వర్గాలు, ఈ కథనాన్ని ఆధారంగా తీసుకుని, ప్రభుత్వ ఆర్థిక నిర్వహణపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తడం ప్రారంభించాయి.

ఆర్‌బీఐ ఒక స్పష్టమైన అధికారిక ప్రకటన విడుదల చేసింది.  ఆర్‌బీఐ గోల్డ్ సేల్  గురించి మీడియాలో వచ్చిన కథనాలు సరికావ‌ని స్పష్టం చేసింది. ఆర్‌బీఐ ద‌గ్గ‌రున్న భౌతిక బంగారం నిల్వలు- 880.52 మెట్రిక్ టన్నులుగా స్థిరంగా ఉన్నాయని, ఒక్క గ్రాము కూడా అమ్మలేదని ప్రకటించింది. ఆర్‌బీఐ నెలవారీ బులెటిన్‌లో బంగారం నిల్వల వివరాలు.. ప్రజలకు అందుబాటులో ఉన్నాయని, అధికారిక డేటానే నమ్మాలని ప్రజలకు సూచించింది.

భారత ప్రభుత్వ ప్రెస్ ఇన్ఫ‌ర్మేష‌న్ బ్యూరో- ఫ్యాక్ట్ చెక్ యూనిట్, బ్లూమ్‌బెర్గ్ కథనాన్ని  ఫేక్  అని ప్రకటించింది. పీఐబీ, బంగారం నిల్వల శాతం విదేశీ మారక నిల్వల్లో పెరుగుతూ ఉందని, ఆర్‌బీఐ బంగారం అమ్మలేదని డేటాతో స‌హా చూపించింది. 

ఆర్‌బీఐ, పీఐబీ స్పష్టమైన ఖండనల తర్వాత, బ్లూమ్‌బెర్గ్ తన మొదటి కథనాన్ని ఉపసంహరించుకుంది. కథనాన్ని డిలీట్ చేసి, వాస్తవాలు తమ అంచనాలకు విరుద్ధంగా ఉన్నాయని అంగీకరించింది.  ఇందులోని న్యాయపరమైన అంశాలు..  బాధ్యత, అపోహలు,  మీడియా ఎథిక్స్ విష‌యానికి వ‌స్తే.. 
కేంద్ర బ్యాంక్‌పై తప్పుడు సమాచారం   తీవ్రత ఏమిటి? అన్న‌దొక ప‌రిశీల‌న కాగా.. కేంద్ర బ్యాంక్ బంగారం నిల్వలపై తప్పుడు సమాచారం ప్రచురించడం, మార్కెట్ మానసిక స్థితిని దెబ్బతీయగలదు, విదేశీ పెట్టుబడిదారుల విశ్వాసాన్ని కదిలించగలదు, రూపాయి విలువపై ఒత్తిడిని పెంచగలదు.
 
ఈ తరహా కథనాలు,  అంచనా  లేదా  ఊహాగానం  పేరిట‌ వచ్చినా, ఫ్యాక్ట్–చెక్ లేకుండా ప్రచురిస్తే, జర్నలిస్టిక్ బాధ్యతా ప్రమాణాలకు విరుద్ధంగా నిలుస్తాయి. న్యాయపరమైన బాధ్యతల‌ను సైతం ఎదుర్కోవ‌ల్సి వ‌స్తుంది. భారతదేశంలో మీడియా సంస్థలపై నేరుగా ఆర్థిక అపోహల కేసులు నమోదు చేయడం అరుదు. కానీ, సెబీ, ఆర్‌బీఐ, ప్రభుత్వ ఫ్యాక్ట్–చెక్ యూనిట్లు.. ఈ తరహా కథనాలను పబ్లిక్‌గా ఖండించడం ద్వారా, సంస్థల విశ్వసనీయతను కాపాడే ప్రయత్నం చేస్తాయి. 

రాజకీయ, సామాజిక, మీడియా కోణాలు.. అంతర్జాతీయ మీడియా ధోరణి ఎలాంటివంటే, భారత కథనాలపై కఠిన విమర్శలు వినిపించాయి. బ్లూమ్‌బెర్గ్, న్యూ యార్క్ టైమ్స్, ది ఎకనమిస్ట్, వాషింగ్టన్ పోస్ట్, బీబీసీ, అల్ జజీరా వంటి సంస్థలు, భారత ప్రజాస్వామ్యం, ఆర్థిక అసమానతలు,మైనారిటీ హక్కులు,
మీడియా స్వేచ్ఛ.. వంటి అంశాలపై తరచుగా విమర్శాత్మక కథనాలు ప్రచురిస్తున్నాయి. విమర్శలు స్వతంత్రంగా ఉండటం, ప్రజాస్వామ్యానికి అవసరంగా తెలుస్తోంది.

కానీ, అసంపూర్ణ డేటా, రాజకీయ–వైఖరి, లేదా  నారేటివ్  ఆధారంగా వచ్చిన కథనాలు.. భారతదేశంపై వక్రీకృత అంతర్జాతీయ దృశ్యాన్ని సృష్టించే ప్రమాదం ఉంది.

కేంద్ర బ్యాంక్ బంగారం నిల్వలపై అంచనా కథనాన్ని, ఆర్‌బీఐని సంప్రదించకుండా ప్రచురించడం — ఇది విశ్లేషణ కాదు, బాధ్యతా లోపం.  భారతీయుల పాత్ర.. విదేశీ కథనాలను  ఇంటర్నల్  ఆయుధాలుగా మార్చడం.. ఈ తరహా కథనాలను- దేశీయ రాజకీయ వర్గాలు, సోషల్ మీడియా ప్రభావశీలులు,
కొన్ని ఆర్థిక వ్యాఖ్యాతలు.. పూర్తి ఫ్యాక్ట్–చెక్ లేకుండా, తమ రాజకీయ–వైఖరి కోసం ఉపయోగించడం ఒక ప్రమాదకర ధోరణి. 

విదేశీ మీడియా కథనాన్ని..  సత్యం గా తీసుకుని, దేశీయ ఆర్థిక వ్యవస్థపై అవిశ్వాసం పెంచే విధంగా ప్రచారం చేయడం, బాహ్య అపోహలను అంతర్గత సంక్షోభాలుగా మార్చే పని.

ఆర్థిక ప్రభావం ఎలాంటిదో ప‌రిశీలిస్తే.. బంగారం అమ్మకం వంటి వార్తలు, రూపాయి–డాలర్ మారక విలువ,
బాండ్ మార్కెట్లు, స్టాక్ మార్కెట్లు, విదేశీ పెట్టుబడులపై తక్షణ ప్రభావం చూపగలవు. ఆర్‌బీఐ వెంటనే స్పందించకపోయి ఉంటే, మార్కెట్ పానిక్, స్పెక్యులేటివ్ ట్రేడింగ్, రూపాయి మరింత బలహీనపడే ప్రమాదం ఉండేది. 

ఈ సంఘటన ఒక కీలక పాఠాన్ని నేర్పింద‌నే చెప్పాలి. అంతర్జాతీయ మీడియా కథనాలు కూడా ఫ్యాక్ట్–చెక్‌కు లోబడి ఉండాలి.  బ్లూమ్‌బెర్గ్ చెప్పింది కాబట్టి నిజమే  అనే భావన, స్వతంత్ర ఆలోచనకు విరుద్ధం.
ఆర్‌బీఐ, పీఐబీ ఫ్యాక్ట్ చెక్,  ఇతర అధికారిక మూలాల డేటా.. ప్రథమ ప్రాధాన్యంతో పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉంది. విదేశీ కథనాలను అందంగా ఉన్నాయి క‌దాని నమ్మడం, బానిస మనస్తత్వం..  

ఇందులో జులియ‌న్ వాలా బాగ్ యాంగిల్ ఎలాంటిదో చూస్తే.. నిజానికి జలియన్‌వాలా బాగ్ కాల్పులకు ఆదేశాలు ఇచ్చింది బ్రిటిష్ వలస పాలకులు.. కానీ, ఆ ఆదేశాలను ఖచ్చితంగా అమలు చేసి, తోటి భారతీయులను కాల్చి చంపింది- బానిస మనస్తత్వం కలిగిన భారతీయ సైనిక వ్యవస్థ. ఈ ఉపమానం,
ఔట్ సైడ‌ర్ కథనాలు, అంతర్గత అమలు, స్వతంత్ర విచారణ లేకుండా విదేశీ వాద‌న‌లను స్వీకరించడం  ఎంత ప్రమాదకరమో గుర్తు చేస్తుంది. 

ప్ర‌స్తుత‌ సందర్భంలో, విదేశీ మీడియా కథనాలు, దేశీయ రాజకీయ–సామాజిక వర్గాల ద్వారా
అన్వేషణ లేకుండా, ఫ్యాక్ట్–చెక్ లేకుండా.. ప్రచారం చేయబడితే, అది ఆర్థిక–స్వాతంత్రం  మాత్ర‌మే కాదు, సమాచార–స్వాతంత్రంపై దాడిగానూ మారుతుంది.

ఇందులో దాగిన‌ స్పష్టమైన గుణ‌ పాఠం ఏంటంటే..  బ్లూమ్‌బెర్గ్ ఎకనామిక్స్ విశ్లేషణ, ఆర్‌బీఐపై తప్పుడు అంచనా, వెంటనే వచ్చిన అధికారిక ఖండన, పీఐబీ ఫ్యాక్ట్ చెక్ స్పందన, బ్లూమ్‌బెర్గ్ వెనక్కి తగ్గడం ఇవన్నీ కలిసి ఒక స్పష్టమైన విష‌యాన్ని మ‌న‌కు నేర్పిస్తాయి.

ఒక‌టి అంతర్జాతీయ మీడియా కూడా తప్పు చేయగలదు. వారి కథనాలే  ఫైన‌ల్  కావు. ఇక రెండో విష‌యం కేంద్ర బ్యాంక్ వంటి సంస్థలపై కథనాలు ప్రచురించే ముందు, ప్రత్యక్ష ఫ్యాక్ట్–చెక్ అవసరం. మూడో ముఖ్య‌మైన విష‌యం భారతీయులు, విదేశీ కథనాలను వెంట‌నే విశ్వ‌సించ‌కుండా, అధికారిక డేటా, స్వతంత్ర విశ్లేషణ ఆధారంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవాలి. నాలుగు- కథన యుద్ధ‌ యుగంలో, సమాచార స్వాతంత్రం కూడా జాతీయ భద్రతలో భాగమే.

తప్పును తప్పు అని చెప్పడం, బాధ్యతా లోపాన్ని బాధ్యతా లోపం అని గుర్తించడం క‌రెక్టే- కానీ అదే సమయంలో.. వాస్తవాలు, డేటా, అధికారిక రికార్డుల ఆధారంగా మాట్లాడటం.. కూడా ముఖ్య‌మే. ఇదే ప్రామాణిక జర్నలిజం.

-సీతారాం కంఠంనేని

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను  ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.