సమకాలీన ప్రపంచ ఆర్థిక రంగంలో బ్లాక్‌రాక్ ఒక అత్యంత ప్రభావవంతమైన,  నిర్వచించే సంస్థగా అవతరించింది. సాంప్రదాయ పారిశ్రామిక వ్యాపారాల మాదిరిగా ఇది భౌతికంగా వస్తువులను తయారు చేయడం,  కర్మాగారాలను నేరుగా నిర్వహించడం చేయదు. దానికి బదులుగా..  పెన్షన్ ఫండ్‌లు, రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లు, ప్రభుత్వాలు,  వివిధ సంస్థల తరపున మూలధనాన్ని పెట్టుబడిగా పెట్టే ఆస్తి నిర్వహణ రంగంలో ఇది అగ్రగామిగా కొనసాగుతోంది. ఈ విభిన్నమైన వ్యాపార నమూనా గ్లోబల్ మార్కెట్లలో సరికొత్త ఆర్థిక శక్తికి రూపమిచ్చిందని ఆర్థిక రంగ నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. టెక్నాలజీ, ఇంధనం, హెల్త్‌కేర్, ఫైనాన్స్ వంటి   కీలక రంగాలలో ఈ సంస్థకు పెద్ద ఎత్తున ఈక్విటీ వాటాలు ఉన్నాయి. అయితే ఈ హోల్డింగ్‌లు కేవలం పెట్టుబడుల నిర్వహణ కోసం క్లయింట్ల నిమిత్తం ఉంచినవే కానీ నేరుగా వ్యాపారాలను నడపడం కాదని స్పష్టమవుతోంది.  ఈ అసెట్ మేనేజ్‌మెంట్ దిగ్గజం  మూలాలు బాండ్ మార్కెట్లు,  తనఖా ఆధారిత ఫైనాన్స్‌లో లారీ ఫింక్ మునుపటి అనుభవంతో ముడిపడి ఉన్నాయి. కాంప్లెక్స్ సెక్యూరిటీల ద్వారా రాబడులను సాధించే క్రమంలో ఊహించని నష్టాలు ఎదురయ్యే ప్రమాదం ఉంటుందని ఈ రంగంలోని ప్రారంభ పాఠాలు నిరూపించాయి. సాధారణంగా తనఖా సంబంధిత సాధనాలు వివిధ రుణాలను సేకరించి, ట్రాంచ్‌లుగా పిలువబడే శ్రేణులుగా విభజిస్తాయి. సురక్షితమైన శ్రేణిలో ఉండే పెట్టుబడిదారులు తక్కువ రాబడితో ముందుగా తిరిగి చెల్లింపులు అందుకుంటే.. ప్రమాదకర స్థాయిలలోని వారు డిఫాల్ట్‌లకు లోనయ్యే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ అధిక రాబడులను ఆశిస్తారు. 

వడ్డీ రేట్లు తగ్గినప్పుడు రుణగ్రహీతలు రీఫైనాన్స్ చేయడం ద్వారా ముందస్తు చెల్లింపులు చేయడం వల్ల ఆశించిన వడ్డీ ఆదాయం తగ్గిపోతుందని ఈ అనుభవాలు స్పష్టం చేశాయి.  ఈ నష్టాలను అంచనా వేయడానికీ నిర్వహించడానికి బ్లాక్‌రాక్   ప్రారంభ దశ నుంచే సాంకేతికతకు  ప్రాధాన్యతనిచ్చింది. వడ్డీ రేట్ల మార్పులు, క్రెడిట్ క్షీణత, మార్కెట్ అస్థిరత వంటి వివిధ అంశాలను ట్రాక్ చేసేందుకు అల్లాదీన్ అనే ప్రత్యేక సాంకేతిక ప్లాట్‌ఫారమ్‌ను ఈ సంస్థ అభివృద్ధి చేసింది. వివిధ మార్కెట్ పరిస్థితులలో పోర్ట్‌ఫోలియోల పనితీరును అంచనా వేయడానికి ఈ వ్యవస్థ డేటా, రిస్క్ దృశ్యాలను ఏకీకృతం చేస్తుంది. అయితే కంప్యూటర్ నమూనాలు ఎంత ఆధునికమైనప్పటికీ, లభించే డేటా, అంతర్లీన అంచనాలు,  వినియోగదారుల తీర్పుపైనే ఇవి ఆధారపడి ఉంటాయని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. మోడల్స్ సాధ్యమయ్యే ఎక్స్‌పోజర్‌లను చూపగలవు కానీ అరుదైన సంఘటనలను పూర్తిగా నివారించలేవు.  ప్రపంచ ఆర్థిక సంక్షోభ సమయంలో ప్రభుత్వాలు, పెద్ద సంస్థలు సమస్యలతో కూడిన తనఖా ఆస్తులను మూల్యాంకనం చేయడంలో  ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నాయి. 

ఆ క్లిష్ట సమయంలో బ్లాక్‌రాక్ అందించిన సలహా,  విశ్లేషణాత్మక సామర్థ్యాలు ఆ సంస్థను   ఉన్నత స్థాయికి చేర్చాయి. మార్కెట్ ఒత్తిడి సమయంలో ప్రభుత్వాలకు ప్రైవేట్ సంస్థల నైపుణ్యం ఎంతగానో ఉపయోగపడుతుందని ఈ పరిణామం నిరూపించింది. అయితే ప్రభుత్వాలు ఇటువంటి పెద్ద ఆస్తి నిర్వాహకులపై ఆధారపడినప్పుడు పారదర్శకత, పర్యవేక్షణ,  స్వతంత్ర నిర్ణయాధికారం ఎంతైనా అవసరమని విమర్శకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.  బ్లాక్‌రాక్ విస్తరణలో ఎక్స్ఛేంజ్ ట్రేడెడ్ ఫండ్స్ అంటే ఈటీఎఫ్‌ల పాత్ర చాలా నిర్ణయాత్మకమైనది. స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్‌లో కొనుగోలు చేయడానికి వీలయ్యే ఈ నిధులు, వ్యక్తిగత స్టాక్‌లను ఎంచుకోవడానికి బదులుగా ఎస్అండ్ పీ 500 వంటి సూచీలను అనుసరిస్తాయి. దీనివల్ల పెట్టుబడిదారులు తక్కువ ఖర్చుతో విస్తృత మార్కెట్‌పై వైవిధ్యభరితమైన సమచారాన్ని ఎటువంటి ఇబ్బందులూ లేకుండా  పొందగలుగుతారు. చురుకైన నిధులతో పోలిస్తే పాసివ్ ఫండ్‌లు తక్కువ రుసుములతో పనిచేస్తాయి. 

అయితే మార్కెట్ పడిపోయినప్పుడు ఇండెక్స్ ఫండ్‌లు కూడా నష్టపోతాయని.. కాబట్టి ఇవి నష్టభయాన్ని పూర్తిగా తొలగించలేవని స్పష్టమవుతోంది.  ఐషేర్స్ ఈటీఎఫ్ వ్యాపారాన్ని స్వాధీనం చేసుకోవడం ద్వారా బ్లాక్‌రాక్ పాసివ్ ఇన్వెస్టింగ్ రంగంలో తన స్థానాన్ని  సుస్థిరం చేసుకుంది. క్లయింట్ల తరపున ఫండ్స్‌లో సెక్యూరిటీలను కలిగి ఉండే ఈ సంస్థ..  కొన్ని సందర్భాల్లో ఓటింగ్ హక్కులను వినియోగించుకునే అవకాశాన్ని కలిగి ఉంటుంది. ఈ పెద్ద స్థాయి యాజమాన్యం వాటాదారుల ఎన్నికలు, ఎగ్జిక్యూటివ్ వేతనాలు,  కార్పొరేట్ నిర్ణయాలపై గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. బ్లాక్‌రాక్, వాన్‌గార్డ్,  స్టేట్ స్ట్రీట్ వంటి సంస్థలను బిగ్ త్రీగా పిలుస్తారు. ఇవి అనేక ప్రధాన కంపెనీలలో అతిపెద్ద వాటాదారులుగా మారడం వల్ల పోటీ తత్వాన్ని దెబ్బతీస్తాయనే ఆందోళనలు విద్యా వర్గాల నుంచి వ్యక్తమవుతున్నాయి. అయితే తమ ప్రధాన విధి పెట్టుబడిదారులకు రాబడులను అందించడమేనని ఈ సంస్థల నిర్వాహకులు పేర్కొంటున్నారు.  ఇటీవల ఈ సంస్థల కార్యకలాపాలపై చట్టపరమైన సవాళ్లు కూడా ఎదురయ్యాయి. 

నవంబర్ 2024లో టెక్సాస్ అటార్నీ జనరల్,  పలు రాష్ట్రాలు బ్లాక్‌రాక్, వాన్‌గార్డ్, స్టేట్ స్ట్రీట్‌లపై వ్యాజ్యం దాఖలు చేశాయి. బొగ్గు ఉత్పత్తిని పరిమితం చేయడానికీ,  ఇంధన ధరలను ప్రభావితం చేయడానికి ఈ సంస్థలు తమ వాటాలను ఉపయోగించుకున్నాయని ఆ దావా ఆరోపించింది. ఈ ఆరోపణలు న్యాయస్థానాల విచారణలో ఉన్నప్పటికీ..  వాతావరణ మార్పులను దృష్టిలో ఉంచుకుని పెట్టుబడిదారులు తీసుకునే నిర్ణయాలు మరియు వాటి చట్టబద్ధతపై చర్చకు ఇది దారితీసింది.  పెద్ద ఆస్తి నిర్వాహకుల చుట్టూ నడుస్తున్న ఈ చర్చ కేవలం ఆర్థికాంశాలకే పరిమితం కాకుండా పర్యావరణ,  సామాజిక విధివిధానాల వరకూ విస్తరించింది. వాతావరణ మార్పులు,  సరఫరా గొలుసుల నష్టాలను పెట్టుబడిదారులు విస్మరించలేరని మద్దతుదారులు వాదిస్తుంటే.. ఇంధన, ఉపాధి విధానాలను కొద్దిమంది ఆర్థిక మధ్యవర్తులు ప్రభావితం చేయడం సరికాదని విమర్శకులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. 

అంతిమంగా ఆర్థిక వృద్ధి ఒక్కటే సామాజిక పురోగతికి గీత కాకూడదని, మానవ శ్రేయస్సు మరియు గౌరవానికి ఆర్థిక సంస్థలు బాధ్యత వహించాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు ఆర్థిక కేంద్రీకరణ పెరిగే ముందే పటిష్టమైన రక్షణ చర్యలు, పోటీ పర్యవేక్షణ మరియు పారదర్శక విధానాలను ఏర్పాటు చేసుకోవడం ద్వారా దీర్ఘకాలిక ప్రయోజనాలను పొందవచ్చనీ చెప్పాలి.

-సీతారాం కంఠంనేని 

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి మా https://TeluguOne.com  పోర్టల్‌ను అనుసరించండి, మీ స్నేహితులతో పంచుకోండి, అలాగే మీ విలువైన అభిప్రాయాలను తెలియజేయండి.    

[BlackRock Financial Power, Index Capital, Asset Management, Passive Investing  ETFs, Larry Fink Global Markets, Corporate Concentration  Controversies]