కృత్రిమ మేధస్సు  వేగంగా విస్తరిస్తున్న తరుణంలో, దాని దుర్వినియోగానికి అడ్డుకట్ట వేసేందుకు, అలాగే వినియోగదారుల భద్రతను కాపాడేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక చర్యలకు ఉపక్రమించింది. సాంకేతిక రంగంలో వస్తున్న  మార్పులు సమాజానికి  ప్రయోజనకరంగా ఉన్నప్పటికీ.. అదే స్థాయిలో ముప్పును కూడా తెచ్చిపెడుతున్నాయి. దీనిపై కేంద్రం దృష్టి పెట్టింది.  ఏఐ సాంకేతికతను పూర్తిగా తిరస్కరించకుండా..  దానిని ఒక క్రమపద్ధతిలో నియంత్రించడం ద్వారా సురక్షితమైన వాతావరణాన్ని సృష్టించాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. టెక్నాలజీ అభివృద్ధికి   ఆటంకం కలగకుండానే..  ప్రజల గోప్యత,  భద్రతకు పెద్దపీట వేయాలని కేంద్రం భావిస్తోంది.

ప్రస్తుత కాలంలో ఏఐ వల్ల ఎన్నో ప్రయోజనాలు ఉన్నప్పటికీ, దీనివల్ల ఎదురవుతున్న సవాళ్లు  అంతకంతకూ పెరిగిపోతున్నాయి.  ఈ విషయాన్ని కేంద్ర ఐటీ మంత్రి అశ్వినీ వైష్ణవ్ ఇటీవల ఒక ఇంటర్వ్యూలో కుండబద్దలు కొట్టినట్లు చెప్పారు. ఏఐ వంటి సరికొత్త సాంకేతిక ఆవిష్కరణలు సమాజంలోకి ప్రవేశించినప్పుడు, వాటితో పాటు అనేక   కొత్త సమస్యలు కూడా ఉద్భవించడం సహజమన్న ఆయన.. ఈ నేపథ్యంలోనే టెక్నాలజీ నియంత్రణ  అనేది అనివార్యమన్నారు. ఆధునిక ఆవిష్కరణలను ప్రోత్సహిస్తూనే, మరోవైపు సామాన్య ప్రజలను మోసాల బారిన పడకుండా రక్షించేందుకు తగిన విధివిధానాలు ఉండాలని కేంద్రం భావిస్తోందన్నారు.

ప్రస్తుత డిజిటల్ యుగంలో ఏఐ ఆధారిత ఫేక్ వీడియోలు, మార్ఫింగ్ చేసిన ఫోటోలు, అలాగే వాస్తవానికి ఎవరూ మాట్లాడని మాటలను కూడా వారి గొంతుతోనే సృష్టించి ప్రసారం చేసే డీప్‌ఫేక్ టెక్నాలజీ పెను భూతంగా మారుతోంది. ప్రముఖులు, రాజకీయ నాయకులు,  సెలబ్రిటీల పేర్లు, రూపాలను అడ్డుపెట్టి కొందరు వ్యక్తులు తప్పుడు ప్రచారాలు చేయడం, ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టించడం వంటి మోసపూరిత ఘటనలు పెచ్చరిల్లుతున్నాయి. ఈ ప్రమాదకర ధోరణిని అరికట్టేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇప్పటికే పలు కీలకమైన చర్యలు చేపట్టింది. సోషల్ మీడియా ప్లాట్‌ఫామ్‌లలో కనిపించే ఏఐ సృష్టిత సమాచారంపై నియంత్రణలు తీసుకురావాలని నిర్ణయించింది.

ఈ నేపథ్యంలోనే గతేడాది ఫిబ్రవరి నెలలో ఐటీ నిబంధనలలో కీలకమైన మార్పులు, చేర్పులను కేంద్రం అమలులోకి తెచ్చింది. ఏఐ ద్వారా తయారైన ప్రతి కంటెంట్‌ను స్పష్టంగా గుర్తించేలా తగిన లేబులింగ్‌ను ఏర్పాటు చేయడం తప్పనిసరి అని ఆదేశించింది. అంతేకాకుండా, సదరు కంటెంట్‌కు సంబంధించిన పూర్తి వివరాలు ఆయా ఫైళ్ల మెటాడేటాలో స్పష్టంగా ఉండేలా చూడాలని స్పష్టం చేసింది. ఒకవేళ ఏఐ ద్వారా చట్టవిరుద్ధమైన కంటెంట్ లేదా తప్పుడు సమాచారం ప్రసారమైతే, ఆయా సోషల్ మీడియా మధ్యవర్తిత్వ వేదికలు (ప్లాట్‌ఫామ్‌లు) కూడా తీవ్రమైన బాధ్యత వహించాల్సి ఉంటుందని హెచ్చరించింది.

ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో ఏఐ నియంత్రణ కోసం దేశంలో ప్రత్యేకంగా ఒకే ఒక సమగ్ర చట్టం అందుబాటులో లేదు. అయినప్పటికీ, ప్రస్తుత ఐటీ చట్టం, డిజిటల్ పర్సనల్ డేటా ప్రొటెక్షన్  చట్టం అలాగే ఇతర సాధ్యమైన నిబంధనలను జోడించి వివిధ కోణాల్లో ఈ సమస్యను ఎదుర్కొనే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు. ఏఐ రంగంలో పరిశోధనలు, ఆవిష్కరణలు,  వ్యాపార వృద్ధి కుంటుపడకుండా చూస్తూనే, మరోవైపు సైబర్ నేరాలను  తప్పుడు సమాచార వ్యాప్తిని కట్టడి చేసే దిశగా కేంద్ర ప్రభుత్వం అడుగులు వేస్తోంది. టెక్ కంపెనీల అభిప్రాయాలను   పరిగణనలోకి తీసుకుంటూ భవిష్యత్తులో మరిన్ని పటిష్టమైన మార్గదర్శకాలను రూపొందించే ఆలోచనలో ప్రభుత్వం ఉంది.

ఇండియా డిజిటల్ వినియోగం భారీగా పెరుగుతున్న తరుణంలో, ఏఐ దుర్వినియోగం అనేది దేశ భద్రతకు,  సామాజిక సామరస్యానికి పెను సవాలుగా మారుతోంది.  సున్నితమైన అంశాలపై తప్పుడు వార్తలు వ్యాప్తి చెందకుండా ఉండేందుకు కఠినమైన నిబంధనల అవసరం ఎంతైనా ఉందని నిపుణులు కూడా  అభిప్రాయపడుతున్నారు. టెక్నాలజీ ఎంత వేగంగా దూసుకుపోతుందో, దానిని కట్టడి చేసే చట్టాలు కూడా అంతే వేగంగా అప్‌డేట్ కావాల్సిన అవసరం ఉందని కేంద్రం భావిస్తోంది. టెక్ కంపెనీలు తమ స్వార్థ ప్రయోజనాల కోసం కాకుండా, వినియోగదారుల డేటా భద్రతకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చేలా కఠినమైన నిబంధనలు తీసుకురావాలని నిర్ణయించింది.  

[AI Regulations India, Ashwini Vaishnav AI Rules, Central Government AI Policy, Deepfake Regulation India, Artificial Intelligence,  Guidelines, Telugu One]