భారతదేశంలో డిజిటల్ విప్లవానికి రూపేణా మారిన యూనిఫైడ్ పేమెంట్స్ ఇంటర్‌ఫేస్ (యూపీఐ) సేవలు ప్రతి ఒక్కరి దైనందిన జీవితంలో అంతర్భాగంగా మారిపోయాయి. టీ కొట్టు వద్ద ఐదు రూపాయల చెల్లింపు నుండి వేల రూపాయల పెద్ద షాపింగ్ వరకు అందరూ యూపీఐనే నమ్ముకుంటున్నారు. అయితే, ఇటీవల కాలంలో యూపీఐ లావాదేవీలపై మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేటు (MDR) విధిస్తారనే వార్తలు సామాన్యులలో తీవ్ర ఆందోళనను రేకెత్తిస్తున్నాయి. తాజాగా ఈ విషయంపై భారత రిజర్వ్ బ్యాంక్ (ఆర్‌బీఐ) గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా చేసిన వ్యాఖ్యలు డిజిటల్ చెల్లింపుల భవిష్యత్తుపై విస్తృత చర్చకు దారితీశాయి.

కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ పార్లమెంట్‌లో 'పన్నులు, ఇతర చట్టాల (సవరణ) బిల్లు, 2026'ను ప్రవేశపెట్టిన మరుసటి రోజే ఆర్‌బీఐ గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా ఈ అంశంపై మాట్లాడారు. ఈ సవరణ బిల్లు ప్రకారం ఏ రకమైన ఎలక్ట్రానిక్ చెల్లింపు పద్ధతులు ఉచితంగా ఉండాలో లేదా వాటికి ఎంత రుసుము వర్తింపజేయాలో నిర్ణయించే విచక్షణాధికారాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వానికి కల్పించనున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో యూపీఐ లావాదేవీలపై ఎండిఆర్ ఛార్జీలు విధిస్తే ఆ ఖర్చుల భారాన్ని ఎవరు మోస్తారనే ప్రశ్నలు వెల్లువెత్తాయి. దీనిపై స్పందించిన ఆర్‌బీఐ గవర్నర్, భవిష్యత్తులో ఈ ఛార్జీల భారం ఎవరు భరిస్తారో ఇప్పుడే ఖచ్చితంగా నిర్ణయించడం చాలా తొందరపాటు అవుతుందని స్పష్టం చేశారు. డిజిటల్ రంగాన్ని సమర్థవంతంగా నిర్వహించడానికి ఆ ఖర్చులను ఎవరో ఒకరు ఖచ్చితంగా భరించాల్సిందేనని వ్యాఖ్యానించారు.

యూపీఐ సేవలు వాడుతున్న సామాన్య వినియోగదారులపై ఈ రుసుముల భారం పడుతుందా అని ప్రశ్నించగా, గవర్నర్ విశ్లేషణాత్మక సమాధానం ఇచ్చారు. వినియోగదారులు నేరుగా ఒక ప్రత్యేక లావాదేవీ రుసుము రూపంలో చెల్లించకపోయినా, డిజిటల్ చెల్లింపుల మౌలిక సదుపాయాల నిర్వహణ కోసం ఇప్పటికే ఏదో ఒక ప్రత్యక్ష లేదా పరోక్ష రూపంలో భరిస్తున్నారని తెలిపారు. ఒక నిర్దిష్ట చెల్లింపు చేసే వ్యక్తి పైనే కాకుండా, ఈ ఆర్థిక భారాన్ని ప్రభుత్వం, వ్యాపార సంస్థలు లేదా విస్తృతమైన దేశీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ పంచుకునే అవకాశం ఉందని ఆయన వివరించారు. చెల్లింపు వ్యవస్థకు అవసరమైన సాంకేతిక మౌలిక సదుపాయాలలో నిరంతర పెట్టుబడులు పెట్టడం, ఆ ఖర్చులకు నిధులు సమకూర్చడం తమ ప్రాధాన్యత అని మల్హోత్రా పేర్కొన్నారు.

అయితే, ప్రస్తుతానికి వినియోగదారులకు గానీ, చిన్న వ్యాపారులకు గానీ లేదా ఏ కేటగిరీకి చెందిన యూపీఐ లావాదేవీలపైనా కొత్తగా ఎలాంటి ఛార్జీలను కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా ఆర్‌బీఐ ప్రకటించలేదని స్పష్టమైంది. ప్రవేశపెట్టిన నూతన బిల్లులో యూపీఐ లావాదేవీల రుసుము గురించి గానీ, ప్రత్యేక ఎండిఆర్ రేటును నిర్దేశించడం గానీ, లేదా రూ. 2,000 లావాదేవీల పరిమితిని నిర్ణయించడం గానీ జరగలేదని అధికారులు తెలిపారు. సాధారణంగా ఎండిఆర్ అనేది ఒక డిజిటల్ లావాదేవీని ప్రాసెస్ చేసే బ్యాంకులకు, చెల్లింపు సర్వీస్ ప్రొవైడర్లకు అయ్యే నిర్వహణ వ్యయాన్ని భర్తీ చేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది. డిజిటల్ చెల్లింపుల భద్రతను పెంచడం, కొత్త సాంకేతికతను తీసుకురావడం కోసం ఆర్థిక వ్యవస్థలో స్పష్టమైన నిధుల ప్రణాళిక అవసరమని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.

rbi governor sanjay malhotra on upi charges,will upi transactions cost money in india.