జీవ ప్రపంచంలో కొన్ని వింతలు మన ఊహకు కూడా అందవు. సాధారణంగా చీమలు, తేనెటీగలు ఒకే రాణి నాయకత్వంలో సైన్యంగా పనిచేస్తూ జీవిస్తాయని మనకు తెలుసు. కానీ క్షీరదాల (పాలు ఇచ్చే జంతువులు) విభాగంలో కూడా సరిగ్గా ఇదే రకమైన 'సామాజిక రాజరికాన్ని' పాటించే విచిత్ర జీవి ఒకటుంది, అదే నేకేడ్ మోల్-రాట్! తూర్పు ఆఫ్రికా భూగర్భ పొరల్లో జీవించే ఈ వింత ఎలుకలు దాదాపు 15 సెంటీమీటర్ల పొడవు మాత్రమే ఉంటాయి. జుట్టు లేని ఈ విచిత్ర జీవులు క్యాన్సర్ బారిన పడకపోవడం, ఏకంగా 30 ఏళ్ల సుదీర్ఘ కాలం జీవించడం, నొప్పిని తట్టుకోవడం వంటి వైద్యపరమైన ఆశ్చర్యాలకు కేంద్రబిందువు. కానీ వీటి గుహల్లో దశాబ్దాలుగా శాస్త్రవేత్తలను వేధిస్తున్న అతిపెద్ద ప్రశ్న ఏమిటంటే—వందలాది ఎలుకలు ఉండే ఈ సామ్రాజ్యాన్ని ఒక్క రాణి ఎలుక ఏ విధంగా తన అదుపులో ఉంచుకుంటుంది? ఇతర ఆడ ఎలుకలు పిల్లలను కనకుండా, తన అధికారాన్ని ఎదిరించకుండా ఎలా నిరోధిస్తుంది?

ఇన్నాళ్లూ శాస్త్రవేత్తలు ఈ రాణి ఎలుక తన శారీరక బలాన్ని, హింసను లేదా దాడి చేసే ప్రవర్తనను ఉపయోగించి ఇతర ఎలుకలను భయపెడుతుందని భావించేవారు. ఎందుకంటే భూగర్భంలో ఈ ఎలుకలు తవ్వుకునే సొరంగాలు ఏకంగా 3 కిలోమీటర్ల మేర విస్తరించి ఉంటాయి. అంతటి పెద్ద సొరంగ మార్గంలో నిరంతరం పహారా కాస్తూ సైన్యాన్ని భయపెట్టడం అసాధ్యం. ప్రసిద్ధ జర్మన్ శాస్త్రవేత్త డాక్టర్ గ్యారీ లెవిన్ నాయకత్వంలోని బెర్లిన్‌లోని మాక్స్ డెల్‌బ్రూక్ సెంటర్ (MDC) పరిశోధకుల బృందం ఇటీవల ‘నేచర్’ (Nature) పరిశోధనా పత్రికలో ప్రచురించిన అధ్యయనంలో ఈ దశాబ్దాల రహస్యాన్ని విప్పేసింది. రాణి ఎలుక తన రాజ్యాన్ని నడిపేది శారీరక హింసతో కాదు, తన శరీరం నుండి వెలువడే ఒక ప్రత్యేకమైన రసాయన సువాసనతో అని గుర్తించారు!

శాస్త్రవేత్తలు 351 కంటే ఎక్కువ నేకేడ్ మోల్-రాట్‌ల నుండి వెలువడే రసాయనాలను సేకరించి, విశ్లేషించారు. ఇందులో రాణి ఎలుకలలో మాత్రమే అత్యధికంగా ఉండే ఒక ప్రత్యేక ద్రవ సమ్మేళనాన్ని కనుగొన్నారు. దాని పేరే 'ఐసోప్రొపైల్ మైరిస్టేట్' (Isopropyl Myristate - IPM). ఇది సాధారణంగా మన సౌందర్య సాధనాలు (కాస్మొటిక్స్) మరియు ప్లాస్టిక్స్ తయారీలో వాడే నూనె లాంటి పదార్థం కావడం విశేషం. రాణి ఎలుక అండాశయాల విడుదల (ఒవులేషన్) సమయంలో తన యోని, గుద ప్రాంతం మరియు నోటి స్రావాల ద్వారా ఈ రసాయనాన్ని అధికంగా విడుదల చేస్తుంది. రాణి ఎలుక సొరంగాలలో తిరుగుతున్నప్పుడు ఈ సువాసన ప్రతి ఎలుకకు తాకుతుంది. ఈ సమ్మేళనం వాసన చూసిన వెంటనే ఇతర ఆడ ఎలుకల మెదడులోని ఘ్రాణ వ్యవస్థ తీవ్రంగా స్పందించి, వారి శరీరంలో ప్రోలాక్టిన్ (Prolactin) హార్మోన్ స్థాయిలను విపరీతంగా పెంచి, ప్రోజెస్టెరాన్ (Progesterone) హార్మోన్‌ను తగ్గిస్తుంది. ఫలితంగా ఆ ఆడ ఎలుకల గర్భాశయాలు తటస్థపడి, అవి శాశ్వతంగా అంధత్వంతో కూడిన వంధ్యత్వంలోకి (వంధ్యత్వం/ రాహిత్యం) వెళ్ళిపోతాయి!

how mole rat queens rule colonies,isopropyl myristate mole rat fertility.