వ్యాపారంలో చెల్లించని లేదా బాకీ ఉన్న ఖర్చులను పన్ను మినహాయింపుగా (Tax Deduction) క్లెయిమ్ చేయవచ్చా? అనే ప్రశ్నకు సంబంధించి ముంబైలోని ఇన్‌కమ్ టాక్స్ అప్పిలేట్ ట్రిబ్యూనల్ (ITAT) ఒక సంచలనాత్మక మరియు ప్రాధాన్యత కలిగిన తీర్పును వెలువరించింది. ఈ తీర్పు పన్ను చెల్లింపుదారులకు, ముఖ్యంగా వ్యాపారవేత్తలు, బిజినెస్ యజమానులు మరియు రీడెవలప్‌మెంట్ సంస్థలకు ఎంతో పెద్ద ఊరటను ప్రసాదించింది. సాధారణంగా వ్యాపారంలో ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో లెక్కించిన ఖర్చులు ఆ సంవత్సరంలోనే నగదు రూపంలో చెల్లించకపోతే, ఆదాయపు పన్ను శాఖ వాటిని మినహాయింపుగా అంగీకరించడానికి నిరాకరిస్తుంటుంది. అయితే, చట్టపరంగా బాధ్యత ఏర్పడి, దానిని సహేతుకంగా అంచనా వేయగలిగినప్పుడు, ఆ మొత్తాన్ని చెల్లించకపోయినా మినహాయింపు పొందవచ్చని ITAT తన ఉత్తర్వుల్లో స్పష్టం చేసింది.

ఈ ముఖ్యమైన వివాదం ముంబైలోని చునాభట్టి ప్రాంతంలో సాగిన ఒక రీడెవలప్‌మెంట్ ప్రాజెక్ట్‌కు సంబంధించిన భాగస్వామ్య సంస్థ కేసు నుండి ఉత్పన్నమైంది. ఒక ప్రముఖ బిల్డర్ తరఫున సంబంధిత స్థలంలో నివసిస్తున్న 56 మంది నివాసితులను ఖాళీ చేయించి, వివాద రహితమైన ఆస్తి టైటిల్‌ను అందించే బాధ్యతను ఈ సంస్థ స్వీకరించింది. ఈ ప్రక్రియలో నివాసితులకు చెల్లించాల్సిన నష్టపరిహారం కోసం సదరు సంస్థ గత ఆర్థిక సంవత్సరాలలోనే రూ. 17 కోట్ల బాధ్యతను (Liability) తన పుస్తకాలలో నమోదు చేసింది. అనంతరం, అసెస్మెంట్ సంవత్సరం (AY) 2016-17లో ప్రాజెక్ట్ పురోగతి ఆధారంగా అదనంగా మరో రూ. 8 కోట్ల పరిహార బాధ్యతను చేర్చింది. దీనితో సదరు నివాసితులకు చెల్లించాల్సిన మొత్తం అంచనా పరిహారం రూ. 25 కోట్లకు చేరుకుంది.

అయితే, ఈ కేసును పరిశీలించిన అసెస్సింగ్ ఆఫీసర్ (AO) ఈ రూ. 8 కోట్ల ఖర్చు మినహాయింపును తీవ్రంగా వ్యతిరేకించి నిరాకరించారు. నివాసితులతో చర్చలు ఇంకా కొనసాగుతున్నాయని, కొంతమందితో కోర్టు వివాదాలు పెండింగ్‌లో ఉన్నాయని, కాబట్టి చెల్లించాల్సిన తుది పరిహారం ఇంకా ఖరారు కాలేదని ఇన్ కమ్ టాక్స్ శాఖ వాదించింది. అంతేకాకుండా, ఈ రూ. 8 కోట్ల మొత్తం ఇంకా నివాసితులకు ప్రత్యక్షంగా చెల్లించబడలేదు కాబట్టి ఇది కేవలం ఒక 'కంటింజెంట్ లైబిలిటీ' (అనుకోకుండా వచ్చే లేదా స్పష్టత లేని బాధ్యత) మాత్రమేనని, దానిని వ్యాపార ఖర్చుగా క్లెయిమ్ చేయడానికి వీల్లేదని పేర్కొంది. కానీ, కమిషనర్ ఆఫ్ ఇన్‌కమ్ టాక్స్ (అప్పీల్స్) ఈ నిర్ణయాన్ని రద్దు చేయడంతో, పన్ను శాఖ ఐటీఏటీని ఆశ్రయించింది.

కేసును సమగ్రంగా విచారించిన ముంబై ఐటీఏటీ బెంచ్, పన్ను శాఖ అప్పీలును తోసిపుచ్చుతూ కీలకమైన సూత్రాలను వెల్లడించింది. రీడెవలప్‌మెంట్ ఒప్పందంలో భాగంగా స్థలాన్ని ఖాళీ చేయించడం అనేది ఆ సంస్థ యొక్క ప్రాథమిక వ్యాపార బాధ్యత అని ట్రిబ్యూనల్ గుర్తుచేసింది. బిల్డర్ నుండి సదరు సంస్థ పొందిన రూ. 12.25 కోట్ల మొత్తాన్ని ఇప్పటికే వ్యాపార ఆదాయంగా పరిగణించి పన్ను పరిధిలోకి తీసుకువచ్చినప్పుడు, ఆ ఆదాయాన్ని గడించడానికి అయిన అనుబంధ ఖర్చులను కూడా అదే ఆర్థిక సంవత్సరంలో అనుమతించాలని సూచించింది. దీనినే అకౌంటింగ్ భాషలో 'మ్యాచింగ్ ప్రిన్సిపుల్' (Matching Principle) అని పిలుస్తారు. ఖర్చులను మినహాయించకుండా కేవలం మొత్తం ఆదాయంపై పన్ను విధిస్తే, అది వాస్తవ లాభాలపై కాకుండా ఊహాజనిత లాభాలపై పన్ను విధించడమే అవుతుందని ట్రిబ్యూనల్ స్పష్టం చేసింది.

can you claim unpaid expenses in itr,itat ruling on contingent vs accrued liability.