జీవశాస్త్రంలో అత్యంత పెద్ద రహస్యం ఏమిటో తెలుసా? మన శరీరంలోని సంక్లిష్ట కణాలు (యూకారియోట్లు) అసలు ఎలా పుట్టాయి? దశాబ్దాలుగా శాస్త్రవేత్తలు కేవలం రెండు రకాల జీవుల కలయిక వల్లే ఈ జీవం పుట్టిందని నమ్ముతూ వచ్చారు. ఒక ఆర్కియా మరియు మైటోకాండ్రియాకు కారణమైన ఒక బ్యాక్టీరియా మధ్య జరిగిన సహజీవనమే ఇందుకు మూలమని భావించారు. కానీ, బార్సిలోనా సూపర్‌కంప్యూటింగ్ సెంటర్ (BSC-CNS) మరియు ఐఆర్‌బీ బార్సిలోనాకు చెందిన పరిశోధకుడు డాక్టర్ టోని గబాల్డన్ నేతృత్వంలోని అంతర్జాతీయ శాస్త్రవేత్తల బృందం ఈ పాత నమ్మకాన్ని పూర్తిగా మార్చేసింది. వారు ప్రసిద్ధ సైన్స్ జర్నల్ 'నేచర్' (Nature) లో ప్రచురించిన తాజా పరిశోధన ప్రకారం, మొదటి సంక్లిష్ట కణాల ఏర్పాటు అనేది కేవలం ఇద్దరి మధ్య జరిగిన కథ కాదు. ఇది కోట్ల సంవత్సరాల పాటు సాగిన ఒక సుదీర్ఘమైన, క్రమబద్ధమైన మరియు విభిన్న జీవుల సమాహారంతో కూడిన అద్భుతమైన మహా కూటమి!

మారినోస్ట్రమ్ (MareNostrum) అనే శక్తివంతమైన సూపర్‌కంప్యూటర్‌ను ఉపయోగించి పరిశోధకులు వేలాది జీవుల జన్యువులను విశ్లేషించారు. ఈ కంప్యూటేషనల్ సిమ్యులేషన్ ద్వారా సంక్లిష్ట కణాల పరిణామ క్రమంలోని జన్యు జాడలను పునర్నిర్మించారు. మన పూర్వీకుల కణాలలో కేవలం మైటోకాండ్రియా బ్యాక్టీరియా మాత్రమే కాకుండా, అనేక ఇతర బ్యాక్టీరియా సమూహాలు మరియు జెయింట్ వైరస్‌లు (Giant Viruses) కూడా తమ బలమైన జన్యు ముద్రను వదిలివెళ్లాయని ఈ పరిశోధన నిరూపించింది. ఈ జెయింట్ వైరస్‌లు వివిధ సూక్ష్మజీవుల మధ్య జన్యు మార్పిడికి వాహకాలుగా పనిచేసి, కణాల పరిణామాన్ని వేగవంతం చేశాయి. ఒకప్పుడు సుమారు 4000 నుండి 5000 జన్యువులతో ఏర్పడిన ఈ సంక్లిష్ట కణం, నేడు భూమిపై ఉన్న సమస్త జంతువులు, మొక్కలు, శిలీంధ్రాలు (Fungi) మరియు ప్రోటిస్టుల మనుగడకు కారణమైంది.

శాస్త్రవేత్తల అంచనా ప్రకారం, ఈ సంక్లిష్ట కణాల పూర్వీకులు మైక్రోబియల్ మాట్స్ (Microbial Mats) వంటి విభిన్న రసాయన పొరలు ఉన్న పర్యావరణంలో నివసించేవి. అక్కడ విభిన్న సూక్ష్మజీవులు కలిసి జీవించడం వల్ల వాటి మధ్య నిరంతరం జన్యు మార్పిడి జరిగేది. దీనివల్ల కాలక్రమేణా కణాలు సరికొత్త జీవసంబంధిత సామర్థ్యాలను సంతరించుకున్నాయి. గతంలో యూనివర్సిటీ ఆఫ్ బ్రిస్టల్ శాస్త్రవేత్తలు చేపట్టిన అధ్యయనాలు కూడా సంక్లిష్ట కణాలు దాదాపు 2.9 బిలియన్ సంవత్సరాల క్రితమే రూపాంతరం చెందడం ప్రారంభించాయని, అంటే వాతావరణంలో ఆక్సిజన్ పుష్కలంగా పెరగడానికి దాదాపు 1 బిలియన్ సంవత్సరాల ముందే ఇవి ఏర్పడ్డాయని వెల్లడించాయి. ఆనాటి అనాక్సిక్ (ఆక్సిజన్ లేని) సముద్రాలలోనే ఈ విప్లవాత్మక మార్పు మొదలైంది.