చైనా ఆర్థిక వ్యవస్థలో కనిపిస్తున్న ప్రస్తుత పరిస్థితులు సాధారణ మందగమనం కంటే ఎక్కువగా, ఒక లోతైన వ్యవస్థాత్మక సంక్షోభాన్ని సూచిస్తున్నాయి. అధికారిక గణాంకాలు వృద్ధిని చూపుతున్నప్పటికీ, నేలమీద వాస్తవ పరిస్థితులు పూర్తిగా భిన్నంగా కనిపిస్తున్నాయి. జీతాలు చెల్లించకపోవడం, బ్యాంకుల్లో డబ్బు ఉపసంహరణపై ఆంక్షలు, ఆసుపత్రుల మూసివేత, కట్టుదిట్టమైన నియంత్రణలు—ఇవి అన్నీ ప్రజలపై ఒత్తిడి పెరుగుతోందనే సంకేతాలు.

ప్రజలను రక్షించాల్సిన బ్యాంకులు, ఆసుపత్రులు, ప్రభుత్వ సంస్థలే ఇప్పుడు ప్రజల నుంచే వనరులను పీల్చే యంత్రాలుగా మారుతున్నాయనే భావన బలపడుతోంది. ఆరోగ్య రంగంలో విరుద్ధ దృశ్యం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. వైద్య సేవలకు డిమాండ్ తగ్గకపోయినా, చిన్న మరియు మధ్యస్థ ఆసుపత్రులు ఆర్థిక ఇబ్బందులతో మూతపడుతున్నాయి. కొన్ని ప్రభుత్వ ఆసుపత్రులూ ఇదే పరిస్థితిని ఎదుర్కొంటున్నాయి. మెడికల్ ఇన్సూరెన్స్ నిధులు ఖాళీ కావడం, రీయింబర్స్మెంట్లు ఆలస్యం కావడం, క్యాష్ ఫ్లో సమస్యలు—ఇవి ప్రధాన కారణాలు. ఫలితంగా, పెద్ద నగరాల్లో ఆసుపత్రులు రద్దీగా ఉండగా, చిన్న పట్టణాల్లో వైద్య సేవలు దొరకని పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది.

బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో కూడా పెద్ద మార్పులు కనిపిస్తున్నాయి. డబ్బు తీసుకోవడానికే కస్టమర్లపై విచారణలు, అదనపు డాక్యుమెంట్లు, యాంటీ-ఫ్రాడ్ తనిఖీలు పెరుగుతున్నాయి. కొన్ని సందర్భాల్లో డిపాజిట్లు మాయమయ్యాయని ఆరోపణలు వినిపిస్తున్నాయి. చెడు రుణాల ఒత్తిడి, బ్రాంచుల మూసివేతతో బ్యాంకులు సేవల కేంద్రాలుగా కాకుండా, తమను తాము కాపాడుకునే కోటలుగా మారుతున్నాయనే విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి.

మత సంస్థల పరిస్థితి కూడా మారుతోంది. ఆలయాలపై కట్టుదిట్టమైన నియంత్రణలు పెరుగుతూ, కొన్ని చోట్ల మూసివేతలు, భద్రతా చర్యలు అమలు చేస్తున్నారు. ఆలయాల ఆదాయాలు—విరాళాలు, టూరిజం, అద్దెలు—ప్రభుత్వ ఖజానాకు మళ్లుతున్నాయనే విమర్శలు ఉన్నాయి. దీంతో విశ్వాస కేంద్రాలు కూడా ఆర్థిక వనరుల కేంద్రాలుగా మారుతున్నాయనే అభిప్రాయం పెరుగుతోంది.

ఉద్యోగ మార్కెట్‌లో పరిస్థితి మరింత ఆందోళనకరంగా మారింది. దిగువ స్థాయిలో నెలకు 800–1000 యువాన్‌ల జీతాలు కూడా జీవన వ్యయాలకు సరిపోవడం లేదు. పై స్థాయిలో ఉన్నత చదువులు చేసిన యువత కూడా తక్కువ జీతాల “సేఫ్” ఉద్యోగాల వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు. ప్రైవేట్ రంగం మందగమనం, “35 ఏళ్ల లోపు” అనే వయస్సు పరిమితి వంటి అంశాలు యువత ఆశయాలను దెబ్బతీస్తున్నాయి.

ఇంతవరకు సురక్షితంగా భావించిన ప్రభుత్వ అనుబంధ సంస్థలలో కూడా సమస్యలు బయటపడుతున్నాయి. కొన్ని చోట్ల ఉద్యోగులకు రెండేళ్ల వరకు జీతాలు బకాయి ఉన్న ఘటనలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. దీంతో “గవర్నమెంట్ జాబ్ అంటే సేఫ్” అనే నమ్మకం కూడా కదిలిపోతోంది.“స్టెబిలిటీ” కోసం ప్రజలు చెల్లిస్తున్న ధర కూడా పెరుగుతోంది. కొన్ని ఉద్యోగాల కోసం ఒక సంవత్సరం జీతానికి సమానమైన ఫీజులు చెల్లిస్తున్న ఉదాహరణలు ఉన్నాయి. తక్కువ జీతం ఉన్నా, భద్రత కోసం ఉద్యోగాలను కొనుగోలు చేయాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది.

గిగ్ వర్క్ రంగంలో ఆదాయం పడిపోవడం, పూర్తి సమయం పనిచేసినా తక్కువ సంపాదన రావడం సాధారణమైంది. నిరాశ్రయుల సంఖ్య పెరుగుతున్నదీ, ముఖ్యంగా యువతలో ఈ పరిస్థితి ఎక్కువగా కనిపిస్తున్నదీ ఆందోళన కలిగిస్తోంది.విదేశాలకు వెళ్లే మార్గాలు కూడా కష్టతరమవుతున్నాయి. విదేశాల్లో పనిచేస్తున్న వారు తిరిగి రావడానికి ఇష్టపడకపోవడం, ప్రయాణ ఖర్చులు పెరగడం వంటి కారణాలతో ప్రజలు దేశంలోనే ఇరుక్కుపోతున్నారు.

ఈ మొత్తం పరిణామాలు ఒకే దిశగా సూచిస్తున్నాయి—ప్రజలను రక్షించాల్సిన వ్యవస్థలే ఇప్పుడు వ్యవస్థను కాపాడుకోవడానికి ప్రజల నుంచే వనరులు పీల్చే దిశగా మారుతున్నాయనే భావన బలపడుతోంది. ఆరోగ్యం, బ్యాంకింగ్, ఉద్యోగాలు, మతం—ఇవి భద్రత కలిగించే బఫర్లుగా కాకుండా, రిస్క్‌ను ప్రజలపైకి నెట్టే మార్గాలుగా మారుతున్నాయనే ఆందోళన పెరుగుతోంది.

చివరగా మిగిలే ప్రశ్న ఒక్కటే:
భవిష్యత్తు తెరుచుకుంటోందా…
లేక నిశ్శబ్దంగా మూసుకుపోతుందా?

 

                                                                                          సంకలనం, సేకరణ : సీతారాం కంఠమనేని