పక్షవాతం (స్ట్రోక్) అనేది అత్యంత ప్రమాదకరమైన వైద్య అత్యవసర పరిస్థితి. మెదడులోని ఒక భాగానికి రక్త ప్రసరణ నిలిచిపోవడం లేదా రక్తనాళం పగిలి రక్తస్రావం కావడం వల్ల ఇది సంభవిస్తుంది. తగినంత ఆక్సిజన్ అందకపోవడం వల్ల మెదడు కణాలు కొన్ని నిమిషాల్లోనే దెబ్బతినడం మొదలవుతాయి. ప్రముఖ న్యూరాలజిస్ట్ డాక్టర్ భరత్ కుమార్ సూరిశెట్టి మరియు అత్యవసర వైద్య నిపుణులు డాక్టర్ నిఖిల్ వంగపల్లి తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, పక్షవాతం వచ్చిన తొలి ఐదు నిమిషాలు ఇంట్లోనే చికిత్స చేయడానికి ప్రయత్నించకుండా, తక్షణమే అత్యవసర వైద్య సహాయం కోరడం మరియు రోగిని సురక్షితంగా ఉంచడం చాలా ముఖ్యం. ప్రపంచ స్ట్రోక్ సంస్థ (World Stroke Organization) మరియు వరల్డ్ స్ట్రోక్ డే ప్రచారాల ప్రకారం, ఈ సమయంలో ప్రతి నిమిషం చాలా అమూల్యమైనది.
పక్షవాతం లక్షణాలను గుర్తించడానికి BE FAST పరీక్ష ఎంతగానో సహాయపడుతుంది. B అంటే బ్యాలెన్స్ (నడకలో లేదా సమన్వయంలో అకస్మాత్తుగా ఇబ్బంది కలగడం), E అంటే ఐస్ (ఒకటి లేదా రెండు కళ్లలో చూపు మందగించడం లేదా కోల్పోవడం), F అంటే ఫేస్ (నవ్వుతున్నప్పుడు ముఖం ఒకవైపుకు వంగిపోవడం), A అంటే ఆర్మ్స్ (రెండు చేతుల్లో ఏదో ఒక చేతిలో బలహీనత లేదా కిందికి జారడం), S అంటే స్పీచ్ (మాట తడబడటం లేదా వింతగా మాట్లాడటం), మరియు T అంటే టైమ్ (ఈ లక్షణాలు కనిపించిన వెంటనే అత్యవసర సేవలకి కాల్ చేయడం). ఈ లక్షణాలు అకస్మాత్తుగా కనిపిస్తే ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా అంబులెన్స్కు కాల్ చేయాలి. భారతదేశంలో 112 నంబర్కు డయల్ చేసి తక్షణ సహాయం పొందవచ్చు.
అలాగే, రోగి లక్షణాలు ఎప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయో కచ్చితమైన సమయాన్ని గమనించడం వైద్యులకు అత్యంత కీలకం. ఒకవేళ ఎవరూ గమనించకపోతే, ఆ వ్యక్తి చివరిసారిగా ఎప్పుడు ఆరోగ్యంగా ఉన్నారో గుర్తుంచుకోవాలి. రోగిని సురక్షితమైన ప్రదేశంలో కూర్చోబెట్టడం లేదా పడుకోబెట్టడం చేయాలి. అనవసరమైన కదలికలను నివారించి, వైద్యులు వచ్చే వరకు వారి దగ్గరే ఉండాలి. ముఖ్యంగా, రోగికి నోటి ద్వారా ఎలాంటి ఆహారం, నీరు, మాత్రలు లేదా ఇంటి చిట్కాలు ఇవ్వకూడదు. పక్షవాతం మింగే సామర్థ్యాన్ని దెబ్బతీస్తుంది, దీనివల్ల ఊపిరితిత్తులలోకి ఆహారం వెళ్లి ఊపిరి ఆడకుండా పోయే ప్రమాదం ఉంది.
కొన్నిసార్లు లక్షణాలు కొన్ని నిమిషాల్లోనే తగ్గిపోయి సాధారణ స్థితికి రావచ్చు. అయితే, దీనిని నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. ఇది తాత్కాలిక ఇస్కీమిక్ అటాక్ (TIA) అనబడే మినీ స్ట్రోక్ కావచ్చని, భవిష్యత్తులో వచ్చే పెద్ద స్ట్రోక్కు ఇది హెచ్చరిక అని వైద్యులు హెచ్చరిస్తున్నారు. లక్షణాలు అదృశ్యమైనప్పటికీ వెంటనే వైద్య పరీక్షలు చేయించుకోవడం అవసరం. అదనంగా, బ్లీడింగ్ స్ట్రోక్ ప్రమాదం ఉన్నందున ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఆస్పిరిన్ (Aspirin) వంటి మందులను సొంతంగా ఇవ్వకూడదు. ప్రతి నిమిషం విలువైన ఈ ప్రాణాపాయ స్థితిలో, సరైన సమయంలో తీసుకునే వేగవంతమైన నిర్ణయాలే రోగి ప్రాణాలను మరియు మెదడు ఆరోగ్యాన్ని కాపాడతాయి.
stroke first aid first 5 minutes, be fast stroke symptoms, what to do during a stroke emergency, doctor advice on stroke care, common mistakes during stroke attack, stroke warning signs and symptoms, emergency brain stroke treatment tips.