భారతీయ చలనచిత్ర పరిశ్రమకు సంబంధించిన ఒక అద్భుతమైన, ఆశ్చర్యకరమైన రహస్యం చాలా మంది సినీ ప్రియులకు ఇప్పటికీ తెలియదు. భారతీయ సినిమా చరిత్రలో అత్యంత ఆదరణ పొందిన 'తొలి ఫీమేల్ స్క్రీన్ స్టార్' ఒక మహిళ కాదు.. ఒక పురుషుడు. అవును, మూకీ చిత్రాల (Silent Era) కాలంలో ఒక పురుష నటుడు వెండితెరపై స్త్రీ పాత్రలు పోషించి యావత్ దేశాన్ని ఆశ్చర్యపరిచారు. ఆయనే అన్నా సాలుంకే (Anna Salunke). భారత సినీ చరిత్రలో అత్యంత ఆసక్తికరమైన చాప్టర్‌గా నిలిచిన ఆయన ప్రస్థానం ప్రతి ఒక్కరినీ ఆశ్చర్యానికి గురిచేస్తుంది.

ఈ అద్భుతమైన కథ 1913 లో ప్రారంభమైంది. భారత చలనచిత్ర పితామహుడు దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే (Dadasaheb Phalke) భారతదేశపు మొట్టమొదటి పూర్తి నిడివి ఫీచర్ ఫిల్మ్ 'రాజా హరిశ్చంద్ర' (Raja Harishchandra) రూపకల్పనకు సిద్ధమయ్యారు. కానీ, ఆ సమయంలో ఆయనకు ఒక పెద్ద సమస్య ఎదురైంది. ఆ రోజుల్లో నాటకాల్లో లేదా సినిమాల్లో మహిళలు నటించడం సామాజికంగా అంగీకరించబడలేదు. దీనివల్ల ఏ మహిళా కూడా సినిమాలో నటించడానికి ముందుకు రాలేదు. రాణి తారామతి పాత్ర కోసం ఫాల్కే ఎంతో మందిని సంప్రదించినా ఫలితం లేకపోయింది. ఆ క్లిష్ట సమయంలోనే అన్నా సాలుంకే రంగప్రవేశం చేశారు. సినిమా పరిశ్రమలోకి రాకముందు సాలుంకే ఒక రెస్టారెంట్‌లో పని చేసేవారని సమాచారం. ఆయనకున్న సన్నటి శారీరక ఆకృతి, ముఖంలో పలికే హావభావాలు దాదాసాహెబ్ ఫాల్కేను ఎంతగానో ఆకట్టుకున్నాయి. దాంతో ఆయనను రాణి తారామతి పాత్రకు ఎంపిక చేశారు. వెండితెరపై ఆ అందమైన, హుందాతనమైన రాణి పాత్రను చూసిన ప్రేక్షకులు.. ఆమె నిజానికి ఒక మగ నటుడనే విషయాన్ని అస్సలు ఊహించలేకపోయారు.

ఆ రోజుల్లో సినిమాలు మూకీ (మాటలు లేనివి) కావడం వల్ల, నటీనటులు కేవలం తమ ముఖ కవళికలు, బాడీ లాంగ్వేజ్‌పైనే పూర్తిగా ఆధారపడాల్సి వచ్చేది. అన్నా సాలుంకే ఈ రెండింటిలోనూ అద్భుతమైన ప్రతిభను కనబరిచి, ఒక్క మాట మాట్లాడకుండానే ప్రేక్షకుల హృదయాలను గెలుచుకున్నారు. ఆయన పాపులారిటీ ఎంతలా పెరిగిందంటే, ఆ తరంలోనే మోస్ట్ టాక్డ్-అబౌట్ స్టార్‌గా నిలిచారు. ఆ తర్వాత 1917 లో వచ్చిన 'లంకా దహన్' (Lanka Dahan) సినిమాతో ఆయన మరో మైలురాయిని అందుకున్నారు. ఈ చిత్రంలో అన్నా సాలుంకే ఒకేసారి శ్రీరాముడు, సీత.. రెండు పాత్రలనూ పోషించి భారత చలనచిత్ర చరిత్రలోనే మొట్టమొదటి 'ద్విపాత్రాభినయం' (Dual Role) చేసిన నటుడిగా రికార్డు సృష్టించారు.

అన్నా సాలుంకే తన కెరీర్‌లో 'రాజా హరిశ్చంద్ర' (1913), 'లంకా దహన్' (1917), 'కాళీయ మర్దన్' (1919), 'సత్యనారాయణ' (1922), 'బుద్ధదేవ్' (1923), 'భక్త ప్రహ్లాద్' (1926), 'నల దమయంతి' (1927) వంటి ఎన్నో మైలురాళ్లలాంటి మూకీ చిత్రాలలో నటించి భారత సినీ పునాదిని బలోపేతం చేశారు. నేడు వెండితెరపై జెండర్ ట్రాన్స్‌ఫార్మేషన్ (పురుషులు స్త్రీ పాత్రలు వేయడం) గురించి గొప్పగా మాట్లాడుకుంటారు, కానీ 110 సంవత్సరాల క్రితమే భారతీయ సినిమా ఈ సాహసోపేతమైన ప్రయోగాన్ని చేసి గెలిచింది. అన్నా సాలుంకే కేవలం ఒక నటుడు మాత్రమే కాదు.. భారత సినీ రంగ ఆరంభ శకానికి భయం లేని ప్రతీకగా, దేశాన్ని తన నటనతో మెప్పించిన అద్భుతమైన తొలి 'స్క్రీన్ క్వీన్'గా చరిత్రలో నిలిచిపోయారు.