ప్రాంతీయ పార్టీల పతనం
సమకాలీన భారత రాజకీయాలపై లోతైన విశ్లేషణ భారత రాజకీయాల్లో ఇటీవల ఎక్కువగా వినిపిస్తున్న ఒక వాదన ఏమిటంటే కాంగ్రెస్ తో చేతులు కలిపిన ప్రాంతీయ పార్టీ చివరికి బలహీనపడుతుంది. లేదా విభజనకు గురవుతుంది. ఆప్, ఎస్పీ, ఎన్సీపీ, శివసేన (ఉద్ధవ వర్గం), డీఎంకే, ఆర్జేడీ,టీఎంసీ వంటి పార్టీలను ఉదాహరణగా చూపిస్తూ.. ఇవన్నీ కాంగ్రెస్ తో కలిసి నడిచిన తర్వాత దెబ్బతిన్నాయి అనే రాజకీయ నారేటివ్ బలపడుతోంది. అదే సమయంలో.. ప్రాంతీయ గుర్తింపు వర్సెస్ జాతీయత అనే పెద్ద సిద్ధాంతపరమైన పోరాటం కూడా ఈ చర్చకు నేపథ్యంగా నిలుస్తోంది. ఈ వాదనలో ఎంత వాస్తవం ఉంది? ఎంత రాజకీయ అతిశయోక్తి ఉంది? డేటా, చరిత్ర, తాజా పరిణామాల ఆధారంగా పరిశీలిద్దాం. కాంగ్రెస్, ప్రాంతీయ కూటములు.. వాస్తవాలు, భావోద్వేగాలు, రాజకీయ నారేటివ్ హైలైట్: కాంగ్రెస్ తో ఉన్న ప్రతి పార్టీ ముగిసిపోయింది అనడం రాజకీయ నినాదం.. వాస్తవం మాత్రం సంక్లిష్టం. • కాంగ్రెస్ ఆప్ తో ఉంది.. కేజ్రీవాల్ ఫినిష్ • కాంగ్రెస్ ఎస్పీతో ఉంది –ఎస్పీ ఫినిష్ • కాంగ్రెస్ ఎన్సీపీతో ఉంది –ఎన్సీపీ ఫినిష్ • కాంగ్రెస్ శివసేన (ఉద్ధవ్)తో ఉంది – శివసేన ఫినిష్ • కాంగ్రెస్ DMKతో ఉంది – DMK ఫినిష్ • కాంగ్రెస్ ఆర్జేడీతో ఉంది – ఆర్జేడీ ఫినిష్ • కాంగ్రెస్ టీఎంసీతో ఇండియా కూటమితో ఉంది – టీఎంసీ ఫినిష్ నిష్పాక్షికంగా చూస్తే.. ఈ పార్టీలలో చాలా ఇప్పటికీ తమ తమ రాష్ట్రాల్లో ప్రభావమంతమైన శక్తులుగానే ఉన్నాయి.. కానీ అవి ఎదుర్కొంటున్న సంక్షోభాలు, విభజనలు, క్షీణతలను పూర్తిగా నిర్లక్ష్యం చేయలేం. ఆప్, సమాజ్ వాదీ పార్టీ (ఎస్పీ), నేషనలిస్ట్ కాంగ్రెస్ పార్టీ (ఎన్సీపీ), శివసేన, డీఎంకే, ఆర్జేడీ, టీఎంసీ.. ఇలా ఒక్కో పార్టీదీ ఒక్కో కథ. ముందుగా ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ (ఆప్) విషయానికి వస్తే.. • ఢిల్లీ, పంజాబ్లో అధికారంలో ఉంది. • 2024 తర్వాత కేంద్ర దర్యాప్తులు, అరెస్టులు, అంతర్గత ఒత్తిళ్లు – పార్టీకి పెద్ద సవాళ్లుగా మారాయి. • ఇండియా కూటమిలో కాంగ్రెస్ తో సీటు పంచుకోవడం, ఢిల్లీ, పంజాబ్ లో పరస్పర పోటీ.. సంబంధాలు సంక్లిష్టం. (The Diplomat) సమాజ్ వాదీ పార్టీ (ఎస్పీ) విషయానికి వస్తే.. • ఉత్తరప్రదేశ్లో ప్రధాన ప్రతిపక్షం. • కాంగ్రెస్ తో సీటు పంచుకునే ఒప్పందాలు.. కానీ రాష్ట్ర స్థాయిలో ఎస్పీ తన స్వతంత్రతను కాపాడుకుంటోంది. (The Diplomat) నేషనలిస్ట్ కాంగ్రెస్ పార్టీ (ఎన్సీపీ శరద్ పవార్ వర్గం) విషయానికి వస్తే.. • మహారాష్ట్రలో విభజన, అజిత్ పవార్ వర్గం అధికార కూటమిలో, శరద్ పవార్ వర్గం ప్రతిపక్షంలో. • కాంగ్రెస్ తో సుదీర్ఘ కూటమి చరిత్ర ఉన్నా.. ప్రస్తుతం పార్టీ అంతర్గత విభజన ప్రధాన సమస్య. (India Today) శివసేన (ఉద్ధవ్ వర్గం UBT) • మహారాష్ట్రలో విభజన తర్వాత, ఉద్ధవ వర్గం ఇండియా కూటమిలో ఉంటే.. షిండే వర్గం ఎన్డీయేలో ఉంది. • కాంగ్రెస్–ఎన్సీపీ–శివసేన కూటమి ఒక దశలో అధికారంలోకి వచ్చినా.. తర్వాత విభజనలతో సమీకరణ మారింది. (CNBCTV18) డీఎంకే విషయానికి వస్తే.. • ప్రస్తుతం తమిళనాడులో అధికారం కోల్పోయింది. • కాంగ్రెస్ తో కూటమి ద్వారా లోక్ సభలో కూడా బలమైన ప్రాతినిధ్యం. • DMK ఫినిష్ అయిందని చెప్పడం వాస్తవానికి విరుద్ధం. కానీ కాంగ్రెస్ తమిళనాడులో స్వతంత్ర శక్తిగా తిరిగి ఎదగలేకపోయింది. (India Today) ఆర్జీడీ విషయానికి వస్తే.. • బీహార్లో ప్రధాన ప్రాంతీయ శక్తి. • కాంగ్రెస్ తో కూటమి ఉన్నా.. ఇటీవల రాష్ట్ర ఎన్నికల ముందు ఆర్జేడీ కాంగ్రెస్ తన బలాన్ని తానే చూసుకోవాలి అని దూరంగా ఉండే సంకేతాలు ఇచ్చింది. (CNBCTV18) తృణమూల్ కాంగ్రెస్ • బెంగాల్లో తాజా ఎన్నికలలో పరాజయం పాలైంది. • ఇండియా కూటమిలో భాగమైనా.. రాష్ట్ర స్థాయిలో కాంగ్రెస్ తో సీట్ల పంపకంలో విభేదాలు. (The Diplomat) సారాంశం: ఈ పార్టీలలో చాలా ముగిసిపోయాయని కాదు కానీ, కాంగ్రెస్ తో ఉన్న సంబంధాలు సౌకర్యకర కూటములు, వ్యూహాత్మక దూరం, పరస్పర అనుమానం మధ్య ఊగిసలాడుతున్నాయి. 2. కాంగ్రెస్ టచ్ ఈజ్ ఫినిష్ నారేటివ్.. రాజకీయంగా ఎందుకు ఆకర్షణీయంగా ఉంది? ఈ నినాదం మూడు కారణాల వల్ల బలంగా వినిపిస్తోంది: 1. కాంగ్రెస్ క్షీణత o అనేక రాష్ట్రాల్లో కాంగ్రెస్ తన పాత బలాన్ని కోల్పోయింది. o ప్రాంతీయ పార్టీలు కాంగ్రెస్ స్థలాన్ని ఆక్రమించాయి. (India Today) 2. ప్రాంతీయ పార్టీల విభజన.. సంక్షోభం o ఎన్సీపీ, శివసేన, .జేడీఎస్, ఇతరులు.. అంతర్గత విభజనలతో బలహీనపడ్డారు. o ఈ విభజనల కాలంలో కాంగ్రెస్ తో కూటమిలో ఉండటం, రాజకీయంగా కారణ–ఫలిత సంబంధంలా చూపబడుతోంది. 3. ప్రచార యుద్ధం o బీజేపీ.. ఇతర ప్రత్యర్థులు.. కాంగ్రెస్తో కలిస్తే మీ పార్టీ కూడా ముగుస్తుంది అనే భయాన్ని ప్రాంతీయ పార్టీలలో నాటాలని ప్రయత్నించడం. హైలైట్: నారేటివ్ గా ఇది శక్తివంతమే కానీ.. కానీ డేటా పరంగా ఇది పాక్షిక సత్యం మాత్రమే. 3. ఇండియా బ్లాక్.. కాంగ్రెస్ ఒంటరితనం, ప్రాంతీయ పార్టీల స్వతంత్రత (Frontline, CNBC-TV18) విశ్లేషణల ప్రకారం, 2024 తర్వాత ఏర్పడిన ఇండియా బ్లాక్ లో • కాంగ్రెస్ ఒకప్పుడు నేచురల్ లీడర్ గా భావించబడినా, • రాష్ట్ర ఎన్నికల సమయంలో ఆప్, టీఎంసీ, ఎస్పీ, ఆర్జేడీ, శివసేన (ఉద్ధవ్) వంటి పార్టీలు o కొన్ని చోట్ల కాంగ్రెస్ను పక్కన పెట్టి o ఎక్కడ ఎవరు బలంగా ఉన్నారో వారికే మద్దతు ఇవ్వాలి అనే లైన్ తీసుకున్నాయి. (Hindustan Times) ఇది రెండు విషయాలను చూపిస్తుంది.. 1. ప్రాంతీయ పార్టీల స్వతంత్రత పెరుగుతోంది o అవి ఇక కాంగ్రెస్ ను స్వయంకృత జాతీయ నాయకత్వంగా అంగీకరించడంలేదు. 2. కాంగ్రెస్ పై ఆధారపడే కాలం ముగిసింది o ఇప్పుడు కాంగ్రెస్ కూడా ప్రాంతీయ పార్టీలపై ఆధారపడాల్సిన పరిస్థితి. 4. రాహుల్ గాంధీని ఎవరూ నాయకుడిగా అంగీకరించరు.. వాదనకు రాజకీయ నేపథ్యం ఇది ప్రత్యర్థి శిబిరం తరచూ వినిపించే రాజకీయ వాదన. వాస్తవానికి • కొన్ని ప్రాంతీయ నేతలు (మమతా బెనర్జీ, నితీశ్ కుమార్, కేజ్రీవాల్ మొదలైన వారు) oఇండియా కూటమి నాయకత్వంపై తమ అభిప్రాయాలు బహిరంగంగా చెప్పారు. (Frontline) • కొందరు మమతాను, మరికొందరు కలెక్టివ్ లీడర్ షిప్ ను ప్రోత్సహించారు. ఇది రాహుల్ గాంధీని వ్యక్తిగతంగా తిరస్కరించడం మాత్రమే కాదు. హైలైట్: కాంగ్రెస్ ఒకే నాయకుడి ఆధిపత్యంతో నడిచే కాలం ముగిసింది. ఇప్పుడు మల్టీ-పోలార్ ఆపోజిషన్ యుగం. 5. 14 సీట్లకు మళ్లీ పడిపోతారు .. భవిష్యత్తు అంచనాల రాజకీయ వినియోగం ఇలాంటి అంచనాలు • ఎన్నికల ప్రచారంలో, • సోషల్ మీడియా నారేటివ్ లలో, • రాజకీయ చర్చల్లో – తరచూ వినిపిస్తాయి. కానీ నిష్పాక్షికంగా చూస్తే.. • 2014లో కాంగ్రెస్ 44 సీట్లు • 2019లో 52 సీట్లు • 2024లో ఇండియా కూటమితో కలిసి బీజేపీ మెజారిటీని తగ్గించే స్థాయిలో ప్రదర్శన (అధికారిక డేటా ప్రకారం). అందువల్ల.. మళ్లీ 14 సీట్లు అనే వాదన రాజకీయ హెచ్చరిక, వ్యంగ్య నినాదం మాత్రమే.. డేటా ఆధారంగా నిర్ధారిత అంచనా కాదు. 6. ప్రాంతీయ గుర్తింపు వర్సెస్ జాతీయత అనేది పెద్ద సిద్ధాంతపరమైన పోరాటం ఇది ప్రస్తుతం భారత రాజకీయాల గుండెకాయలో ఉన్న ప్రశ్న జాతీయత • బలమైన కేంద్ర నాయకత్వం • ఒకే పార్టీ ఆధిపత్యం • ఒక దేశం – ఒక రాజకీయ దిశ భావన ప్రాంతీయ గుర్తింపు • భాష, సంస్కృతి, ప్రాంతీయ గర్వం • రాష్ట్ర హక్కులు, ఫెడరలిజం • ప్రాంతీయ పార్టీల స్వతంత్ర రాజకీయ స్థానం హైలైట్: కాంగ్రెస్ బలహీనతతో, ఈ పోరాటం ఇప్పుడు కేంద్రం వర్సెస్ ప్రాంతీయ పార్టీలు మధ్య నేరుగా జరుగుతోంది. భవిష్యత్తులో • ప్రాంతీయ పార్టీలు o తమ గుర్తింపును కాపాడుకుంటూ o జాతీయ స్థాయిలో ప్రత్యామ్నాయ కూటమి నిర్మించగలవా? • లేదా బలమైన జాతీయతా నారేటివ్ – o ప్రాంతీయ రాజకీయాలను మరింత అంచుకు నెట్టేస్తుందా? అనే ప్రశ్నలకు సమాధానం వచ్చే దశాబ్దం భారత రాజకీయాలను నిర్వచించే అవకాశం ఉంది. ముగింపు: కాంగ్రెస్ టచ్” కంటే పెద్దది – వ్యవస్థాత్మక మార్పు సారాంశంగా చూస్తే.. • కాంగ్రెస్ తో కూటమి కుదుర్చుకున్న ప్రతి ప్రాంతీయ పార్టీ ముగిసిపోయింది అనడం అతిశయోక్తి. కానీ.. కాంగ్రెస్ క్షీణత, ప్రాంతీయ పార్టీల విభజన,జాతీయతా నారేటివ్ బలపడటం, ఇండియా కూటమిలో అంతర్గత విభేదాలు, అన్నీ కలిపి.. భారత రాజకీయ వ్యవస్థను బహుళ కేంద్రాల నుంచి ఒక ప్రధాన కేంద్రం వైపు నెమ్మదిగా నడిపిస్తున్నాయి. హైలైట్: ఇది కేవలం కాంగ్రెస్ కథ కాదు.. ఇది భారత ఫెడరల్ రాజకీయాల పునర్నిర్మాణ కథ. ప్రాంతీయ గుర్తింపు, కుటుంబ ఆధారిత పార్టీలు, జాతీయతా నారేటివ్, ఇలా అన్నీ కలిసి.. భారత ప్రజాస్వామ్యం ముందున్న పెద్ద ప్రశ్న “భవిష్యత్తులో భారత రాజకీయాలు, ప్రాంతీయ గళాల సమ్మేళనమా? లేక ఒకే జాతీయ స్వరమా?” References • The Diplomat – “After Initial Setback, India’s Opposition Alliance Starts Taking Shape” The Diplomat • Frontline – “Regional powers now drive INDIA bloc strategy?” Frontline • India Today – “Why Congress hugs parties that hurt it the most” India Today • CNBC-TV18 – “Congress faces isolation amid shifting state election dynamics” CNBCTV18 • Hindustan Times – “On SP backing AAP over Congress for Delhi election…” Hindustan Times ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి మా పోర్టల్ను అనుసరించండి, మీ స్నేహితులతో పంచుకోండి, అలాగే మీ విలువైన అభిప్రాయాలను తెలియజేయండి. -సీతారాం కంఠంనేని
Publish Date: May 5, 2026 6:03PM
.webp)
.webp)
.webp)