Top Stories

భార‌త ఆర్ధిక విప్ల‌వాన్ని ప్ర‌పంచ నాయ‌కులు ఎలా గుర్తిస్తున్నారంటే?

పాకిస్థాన్ జాతీయ గుర్తింపు.. ద్వంద్వ వైఖ‌రి!

భారత్, రష్యా.. ఈఏఈయు వాణిజ్యం.. అవకాశమా, ఆపదల ఆహ్వానమా?

ప్ర‌భుత్వ బంగ్లాలు.. మాజీలూ తాజాల మ‌ధ్య‌ ప్ర‌జాస్వామిక స‌వాలు!

బీజేపీని సవాల్ చేయలేకపోయిన స్ప్లింటర్ పార్టీలు

బంగారం కొన‌వద్దు.. వెనుక దాగిన గోల్డెన్ రియాల్టీ!

దోవ‌ల్ మార్క్.. డైరెక్ట్ అటాక్ ఆన్ ట్రెర్ర‌రిజం!

నాంపల్లిలో రేపటి నుంచి ట్రాఫిక్ ఆంక్షలు...రూట్ మ్యాప్ ఇదే!

టీజీ20 లీగ్ వేలంలో కాసుల వర్షం...రికార్డు ధరకు తిలక్ వర్మ

నిమ్స్ కొత్త సారథిగా డాక్టర్ రాహుల్ దేవరాజ్

భార‌త ఆర్ధిక విప్ల‌వాన్ని ప్ర‌పంచ నాయ‌కులు ఎలా గుర్తిస్తున్నారంటే?

ప్రపంచ ఆర్థిక మ్యాప్‌ను భారతదేశం మారుస్తోంది. కెనడా ప్రస్తుతం భారత్‌తో వాణిజ్య సంబంధాలను బలోపేతం చేసుకోవడంపై దృష్టి పెట్టింది. ఎందుకంటే.. భారతదేశం మూడవ అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థగా అవతరించబోతోంది. ఆస్ట్రేలియా ప్రధాన మంత్రి ఆంథోనీ అల్బనీస్ కూడా ఇదే వాస్తవాన్ని నొక్కిచెప్పారు. భారతదేశం ప్రపంచంలో మూడవ అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థగా ఎదుగుతోంది, నరేంద్ర మోడీని స్వాగతించడానికి ఆస్ట్రేలియా ఎంతో ఆసక్తిగా ఉందన్నారాయ‌న‌. ఇజ్రాయెల్ ప్రధాన మంత్రి బెంజమిన్ నెతన్యాహు భారతదేశాన్ని సాంకేతికత, ఆవిష్కరణలలో కీలక భాగస్వామిగా పేర్కొన్నారు, ఇరు దేశాలు 16 ఒప్పందాలపై సంతకం చేసి సాంకేతికతను మెయిన్ పిల్ల‌ర్ గా చేసుకున్నాయి. భారతదేశం, అమెరికా మధ్యంతర వాణిజ్య ఒప్పందం 99శాతం పూర్తయింది. కేవలం 1శాతం మాత్రమే మిగిలి ఉంది. అమెరికా రాయబారి సెర్గియో గోర్, ఈ ఒప్పందంపై వారాల వ్యవధిలోనే.. సంతకం కావచ్చని ప్రకటించారు. భారతదేశం ప్రస్తుతం ప్రపంచంలో ఆర్థికంగా ఐదవ అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థ.. కానీ కొద్ది సంవత్సరాల్లోనే జర్మని, జపాన్‌లను మించి మూడవ స్థానానికి చేరుకోబోతోంది. ఐఎమ్ఎఫ్, ఎస్ అండ్ పీ గ్లోబ‌ల్ రేటింగ్స్ ప్రకారం, భారతదేశం 2028 నాటికి 5 ట్రిలియన్ డాల‌ర్ల‌ జీడీపీ సాధించి, 2030 నాటికి 7.3 ట్రిలియన్ డాల‌ర్ల‌కు చేరుకోనుంది. ఈ వృద్ధి రేటు 6.5 శాతం నుంచి 7 శాతం మధ్య ఉంటుందని ఒక‌ అంచనా. 2010 నుంచీ భారతదేశం తయారీ రంగం, మౌలిక సదుపాయాలు, డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో.. అభివృద్ధి చెందుతోంది. కానీ, 2020 తర్వాత, ప్రపంచవ్యాప్త సరఫరా గొలుసులలో చైనా ప్ల‌స్ వ‌న‌న్ వ్యూహం వల్ల భారతదేశం పెట్టుబడిదారులను ఆకర్షించడంలో విజయం సాధించింది. 2024 ఆగస్టు- అమెరికా, భారత్ నుంచి దిగుమతులపై 50శాతం సుంకం విధించింది. 2026 ఫిబ్రవరి 2న‌ ప్రధాని మోడీ, అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ మ‌ధ్య సంభాషణ తర్వాత, అమెరికా సుంకాలను 50 శాతం నుంచి 18శాతానికి తగ్గించింది. 2026 ఫిబ్రవరి 7న ఇరు దేశాలు మధ్యంతర వాణిజ్య ఫ్రేమ్‌వర్క్ పై అంగీకరించి, సంయుక్త ప్రకటన జారీ చేశాయి. 2026 మే 29న అమెరికా రాయబారి సెర్గియో గోర్, 99శాతం పూర్తయిన ఒప్పందం, వారాల్లో సంతకం అని ప్రకటించారు. 2026 జూన్ 1-4 మ‌ధ్య కాలంలో.. అమెరికా వాణిజ్య ప్రతినిథి జామీసన్ గ్రీర్ నేతృత్వంలోని బృందం భారతదేశంలో పర్యటించి, చివరి 1శాతం వివరాలను ఖరారు చేస్తుంది. న్యాయపరమైన అంశాలు ఎలాంటివో ఒక ప‌రిశీలిస్తే.. మధ్యంతర ఒప్పంద‌పు నిర్మాణం.. ఈ మధ్యంతర వాణిజ్య ఒప్పందం- ఫ్రేమ్‌వర్క్, ఇరు దేశాల మధ్య విస్తృత ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య ఒప్పందం-బీటీఏ పట్ల నిబద్ధతను పునరుద్ఘాటిస్తుంది. ఈ ఒప్పందంలో ప్రధాన అంశాలు: అమెరికా భారత దిగుమతులపై 50శాతం నుంచి 25శాతం, దీన్నుంచి 18శానికి తగ్గించింది. భారత నిబద్ధతలు- అమెరికా ఎన‌ర్జీ, కృషి, టెక్నాలజీ ఉత్పత్తుల దిగుమతి పెంపు.. రష్యా నుంచి చ‌మురు కొనుగోలు ఆపడం, సాంకేతిక భాగస్వామ్యం- AI, సెమీకండక్టర్స్, ఫార్మా, క్వాంటం కంప్యూటింగ్, కీలక ఖనిజాలు.. విస్తృత BTA చర్చలు, మార్కెట్ యాక్సెస్, నాన్-టారీఫ్ మెజర్స్, కస్టమ్స్, ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ప్రమోషన్.. ఇందులో ప్ర‌ధాన పాత్ర పోషించాయి. 2026 ఫిబ్రవరి 7న ఇరు దేశాల‌ సంయుక్త ప్రకటన చూస్తే.. రెండు దేశాల మధ్య ఉభయతారక వాణిజ్యం కోసం ఫ్రేమ్‌వర్క్‌ను ఏర్పాటు చేసిన‌ట్టు తెలుస్తుంది. ఇందులో 18శాతం సుంకం అమలు, రష్యా చ‌మురు కొనుగోలు ఆపడం, పెట్టుబడి ప్రమోషన్ అంశాలు ఇందులో దాగి ఉన్నాయి. రాజకీయ, సామాజిక, మీడియా కోణాల .. ప్రపంచ నాయకుల గుర్తింపు వ్య‌వహారానికి వ‌స్తే.. భార‌త‌దేశం మోడో అతి పెద్ద ఆర్ధిక వ్య‌వ‌స్థ‌గా అవ‌త‌రించ‌బోతోంది. న్యూజిలాండ్, యూకే, EU భారతదేశంతో వాణిజ్య సంబంధాలను బలోపేతం చేసుకుంటున్నాయి, ఈ అవకాశాలను కెనడా కోల్పోవాలని నేను కోరుకోవడం లేదని అన్నారాయ‌న‌. ఆంథోనీ అల్బనీస్- ఆస్ట్రేలియా ప్రధాన మంత్రి.. భారతదేశం ప్రపంచంలో మూడవ అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థగా ఎదుగుతోంది. నరేంద్ర మోడీకి స్వాగతం పలకడానికి ఆస్ట్రేలియా ఎంతో ఆసక్తి క‌రంగా ఉందన్నారు. ఇక ఇజ్రాయెల్ ప్ర‌ధాని- బెంజమిన్ నెతన్యాహు- భారతదేశం ప్రపంచ ప్రధాన ఆర్థిక వ్యవస్థలలో ఒకటి, సాంకేతికత, ఆవిష్కరణలలో కీలక భాగస్వామి.. గా అభివ‌ర్ణించారు. ఇటలీ దౌత్య ప్రతినిధుల‌న్న మాట‌ల‌ను బ‌ట్టీ చేస్తే.. భారతదేశం ప్రధాన ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ, వాణిజ్యం, పెట్టుబడులకు ముఖ్యమైన భాగస్వామిగా చెప్పారు. అమెరికా రాయబారి సెర్గియో గోర్, గత రెండు దశాబ్దాలలో ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం- 20 బిలియన్ డాల‌ర్ల‌ నుంచి 220 బిలియన్ డాల‌ర్ల‌కు పెరిగింది, ఇది బలమైన ఆర్థిక ఏకీకరణను ప్రతిబింబిస్తుంద‌ని అన్నారు. ఇండో-యూఎస్ సంబంధం రెండు దేశాలకు స్పష్టమైన ప్రయోజనాలను అందిస్తుందని, ట్రంప్ ప్రభుత్వం భారతదేశాన్ని కీలక ప్రపంచ భాగస్వామిగా చూస్తుందని నొక్కిచెప్పారు. ద్విపాక్షిక వాణిజ్యం 20 బిలియన్ డాల‌ర్ల‌ నుంచి 220 బిలియన్ డాల‌ర్ల‌కు పెరిగింది. AI, సెమీకండక్టర్స్, ఫార్మా, క్వాంటం కంప్యూటింగ్, కీలక ఖనిజాలలో పెరుగుతున్న సహకారం వంటివి కీల‌కంగా మారాయి. భారత ఎక్స్ పోర్ట్ మార్కెట్ విస్తరణ- 18శాతం సుంకం అమలు తర్వాత, భారత ఉత్పత్తులకు అమెరికా మార్కెట్‌లో మరింత ప్రాప్యత లభిస్తుంది. పెట్టుబడి ఆకర్షణ విష‌యానికి వ‌స్తే- కెనడా 2030 నాటికి భారత్‌తో వాణిజ్యాన్ని 17 బిలియన్ డాల‌ర్ల‌ నుంచి 50 బిలియన్ డాల‌ర్ల‌కు పెంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. తయారీ రంగం విస్తరణ ప‌రిస్థితి చూస్తే చైనా ప్ల‌స్ వ‌న్ వ్యూహం వల్ల భారతదేశం పెట్టుబడిదారులను ఆకర్షిస్తోంది. భారతదేశం, చైనా వల్ల కలిగే ప్రమాదాల నుంచి బయటపడి, ప్రపంచవ్యాప్త ఆర్థిక భాగస్వాములతో సంబంధాలను బలోపేతం చేసుకుంటోంది. ఇజ్రాయెల్‌తో స్పెష‌ల్ స్ట్రాట‌జిక్ పార్ట‌న‌ర్ షిప్ ఏర్పాటు, AI, సైబర్ సెక్యూరిటీ, సెమీకండక్టర్స్, క్వాంటం కంప్యూటింగ్ లో 16 ఒప్పందాలు సంతకం చేయడం, ఈ దిశలో ముఖ్యమైన అడుగు. ఇజ్రాయెల్, భారతదేశానికి తదుపరి 5 సంవత్సరాల్లో అదనంగా 50వేల‌ మంది కార్మికులను స్వీకరించడానికి అంగీకరించింది. UPI భారతదేశం డిజిటల్ పేమెంట్ సిస్టమ్ ఇజ్రాయెల్‌లో విస్తరించబడుతోంది. జూన్ 1-4 న అమెరికా వాణిజ్య ప్రతినిధి జామీసన్ గ్రీర్ నేతృత్వంలోని బృందం భారతదేశంలో పర్యటించింది. చివరి 1శాతం వివరాలను ఖరారు చేసి, మధ్యంతర ఒప్పందాన్ని పూర్తి చేసింది. ఈ ఒప్పందం, భారత్- అమెరికాల మధ్య 21వ శతాబ్దపు అత్యంత కీలకమైన ద్వైపాక్షిక సంబంధాన్ని పటిష్టం చేస్తుంది. ఇది కేవలం వాణిజ్యం మాత్రమే కాదు, భవిష్యత్ సాంకేతికతలను తీర్చిదిద్దే సామర్థ్యం కలిగిన ఒప్పందం. అమెరికా, భారతదేశాన్ని ఒక కీలక ప్రపంచ భాగస్వామి"గా చూస్తోంది, ట్రంప్ ప్రభుత్వం ఈ సంబంధాన్ని మరింత బలోపేతం చేయడానికి సిద్ధంగా ఉంది. భారతదేశం ప్రస్తుతం ఆర్థికంగా, రాజకీయంగా, సాంకేతికంగా ప్రపంచంలో కీలక స్థానాన్ని సంపాదిస్తుంది. ప్రపంచ నాయకుల గుర్తింపు, ముఖ్యంగా అమెరికా, కెనడా, ఆస్ట్రేలియా, ఇజ్రాయెల్ దేశాల నుంచి వచ్చిన ప్రకటనలు, ఈ వాస్తవాన్ని ధృవీకరిస్తున్నాయి. 99శాతం పూర్తయిన మధ్యంతర వాణిజ్య ఒప్పందం, వారాల్లో సంతకం కాబోతోంది, ఇది భారతదేశం యొక్క ఆర్థిక విప్లవానికి కీలకమైన మైలురాయి కానుంది. -సీతారాం కంఠంనేని ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.

Publish Date: Jun 8, 2026 6:50AM

పాకిస్థాన్ జాతీయ గుర్తింపు.. ద్వంద్వ వైఖ‌రి!

సాంస్కృతిక ద్విచేతనత్వం. అమెరికన్ సామ్రాజ్యవాదాన్ని వ్యతిరేకిస్తున్నానని చెప్పుకునే భారతీయుడు అమెరికన్ కంటెంట్‌నే వినియోగించడం లాంటిది. పాకిస్తాన్ హిందూ నాగరికత నుంచి పూర్తిగా భిన్నమైనదని ప్రకటిస్తూనే, వివాహాలు, పండుగలు, దుస్తుల శైలిలో.. భారతీయ ఆచారాలను విస్తృతంగా అనుసరిస్తుంది. చరిత్రను తిరగరాయడం. 1971 తర్వాత పాకిస్తాన్ చరిత్ర పాఠ్యపుస్తకాల నుంచి రామ, బుద్ధ, అశోక, కనిష్క, మొఘలులు, మరాఠాల కథనాలను రద్దు చేసి, పాకిస్తాన్ అధ్యయనాలు ప్రవేశపెట్టింది. సింధు లోయ నాగరికతను వదలి, 712 సీఈలో ముహమ్మద్ బిన్ ఖాసింను మొదటి పాకిస్థానీగా ప్రకటించింది. 1971 విప్లవం వైఫల్యం. తూర్పు పాకిస్తాన్ వేర్పాటు, బంగ్లాదేశ్ సృష్టి ద్విజాతి సిద్ధాంత‌పు పరిమితులను బహిర్గతం చేసింది. మతం మాత్రమే ఒక దేశాన్ని ఏకం చేయలేదు. ఇస్లామీకరణ, అరబీకరణ విష‌యానికి వ‌స్తే.. జనరల్ జియా ఉల్ హక్ శకంలో,ఇస్లామిక్ స్టడీస్, అరబిక్ తప్పనిసరి, ఉర్దూను పంజాబ్, సింధ్, పష్తూన్ మాండలికాలపై రుద్దారు. పెట్రో డాలర్ సంపద, సీఐఏ-ఐఎస్ఐ-సౌదీ కూటమి సలాఫీ-వహాబీ వ్యాఖ్యానాలను చొప్పించింది. మానసిక స్వీయ.. విరక్తి వ‌ర్సెస్ నైపాల్ ప్రకారం, అరబ్ యేతర ముస్లిం సమాజాలలో.. ఇస్లాంలోకి మతమార్పిడి మానసిక స్వీయ- విరక్తిని సృష్టిస్తుంది. పవిత్ర భౌగోళికం, భాష, చారిత్రక ఊహలు అరబ్ దేశాలకు మారిపోతాయి. పాకిస్తాన్ జాతీయ గుర్తింపు ప్రాజెక్ట్.. 1947 నుంచి.. ద్విజాతి సిద్ధాంతంపై ఆధారపడి ఉంది. ఈ సిద్ధాంతం ప్రకారం, భారత ఉపఖండంలోని ముస్లింలు కేవలం ఒక మత సమూహం మాత్రమే కాదు, హిందువులతో అర్థవంతమైన ఉమ్మడి వారసత్వం లేని ప్రత్యేక నాగరికతగా చెప్పాల్సి ఉంటుంది. మహమ్మద్ అలీ జిన్నా రాజకీయంగా ప్రతిపాదించి, సర్ సయ్యద్ అహ్మద్ ఖాన్, అల్లామా ఇక్బాల్ వంటి ప్రముఖులు మేధోపరంగా రూపుదిద్దిన ఈ సిద్ధాంతం, హిందువులు, ముస్లింలు మతం, ఆచారాలు, సాహిత్య సంప్రదాయాలు, సామాజిక నిర్మాణాలు, చారిత్రక స్మృతిలో ప్రాథమికంగా ఎంతగా భిన్నంగా ఉన్నారంటే, ఒకే రాజకీయ చట్రంలో సహజీవనం అసాధ్యమని వాదించింది. ఆయేషా జలాల్ వంటి కొంతమంది పాకిస్తానీ చరిత్రకారులు.. జిన్నా ద్విజాతి సిద్ధాంతాన్ని బేరసారాల వ్యూహంగా వ్యాఖ్యానించినప్పటికీ, వెంకట్ ధూళిపాళ- క్రియేటింగ్ ఎ న్యూ మదీనా అనే గ్రంథం ప్రకారం, పాకిస్తాన్ కేవలం రాజకీయ నినాదంగా కాకుండా, ఒక సార్వభౌమ ఇస్లామిక్ రాజ్యంగా.. ఒక నూతన మదీనా గా ఊహించబడింది. ఇది ప్రపంచ ఇస్లామిక్ పునరుజ్జీవనానికి నాయకత్వం వహించి, అంతరించిపోయిన ఒట్టోమన్ ఖలీఫా రాజ్యానికి వారసురాలిగా నిలవాలన్న‌ లక్ష్యంగా ఉంది. 1947- పాకిస్తాన్ స్వాతంత్రం, ద్విజాతి సిద్ధాంతం ఆధారంగా జాతీయ గుర్తింపు నిర్మించబడింది. 1953- ఫైవ్ ఇయ‌ర్స్ ఆఫ్ పాకిస్తాన్ పుస్తకంలో ముహమ్మద్ బిన్ ఖాసింను మొదటి ఇస్లామిక్ ప్రావిన్స్ గా వర్ణించారు. అరబ్ పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు సింధ్‌ను మొదటి ఇస్లామిక్ ప్రావిన్స్ గా వర్ణించారు. 1970- జనరల్ ఎలక్షన్స్‌లో వెస్ట్ పాకిస్తాన్ ఎలిట్ అఫ్జూర్షన్, బంగ్లాదేశ్ విముక్తి యుద్ధం ప్రారంభమైంది. 1971- డిసెంబ‌ర్ 16న తూర్పు పాకిస్తాన్ వేర్పాటు, బంగ్లాదేశ్ సృష్టి. భారత సైన్యం నాయకత్వంలో సామ్ మానెక్‌షా, జె.ఎఫ్.ఆర్. వారి నాయకత్వంలో విజయం సాధించింది. 1971 తర్వాత.. చరిత్ర పాఠ్యపుస్తకాల నుంచి ఇస్లాం పూర్వ నాగరికతలు, రాజవంశాలు తొలగించబడ్డాయి. పాకిస్తాన్ అధ్యయనాలు ప్రవేశపెట్టారు. 1977-1988లో జనరల్ జియా ఉల్ హక్ దిక్టేటర్‌షిప్. సమగ్ర ఇస్లామీకరణ, అరబీకరణ. 2003-2015 పాకిస్తాన్ పాఠ్యపుస్తకాల్లో 70 కొత్త మతపరమైన అసహన ఉదాహరణలు కనుగొన్నారు. సింధ్, బలూచిస్తాన్ ప్రాంతాలు.. 84శాతం కొత్త పక్షపాతం ప్రదర్శించాయి. పాకిస్తాన్ పాఠ్యపుస్తకాలలో.. మతపరమైన పక్షపాతం అంతర్జాతీయ మానవ హక్కుల ప్రమాణాలను ఉల్లంఘిస్తుంది. 1998 ఇంట‌ర్నేష‌న‌ల్ రెలీజియ‌స్ ఫ్రీడంయాక్ట్, యూఎస్ క‌మిష‌న్ ఆన్ ఇంట‌ర్నేష‌న‌ల్ రెలిజియ‌స్ ఫ్రీడం.. పాకిస్తాన్ పాఠ్యపుస్తకాలపై.. 2011, 2015 అధ్యయనాలు నిర్వహించింది. పాఠ్యపుస్తకాలు మతపరమైన మైనారిటీలపై పక్షపాతం, అవిశ్వాసం, తక్కువ పదవిని నేర్పిస్తున్నాయి. 2011 క‌నెక్టింగ్ డాట్స్ అధ్యయనం- 25.. మతపరమైన అసహన ఉదాహరణల‌ను గుర్తించారు. 2015లో ఈ 25లో 16 తొలగించారు, కానీ 70 కొత్త ఉదాహరణలు కనుగొన్నారు. 2006 నేష‌న‌ల్ క‌ర్రికులం పాల‌సీ ప్ర‌కారం.. ప్రావిన్స్‌లు ప్రావిన్షియల్ టెక్స్ట్‌బుక్ బోర్డ్స్‌కు అధికారం బదిలీ చేశాక‌, 2006 గైడ్‌లైన్స్‌ను అనుసరిస్తూ, మైనారిటీలపై పక్షపాతం కొనసాగింది. 2010 నాటి 18వ సంవర్ధన ప్ర‌కారం.. ఫెడరల్ మినిస్ట్రీ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్ క్యూరిక్యులం వింగ్ రద్దు, ప్రావిన్షియల్ ఎడ్యుకేషన్ బోర్డ్స్‌కు అధికారం బదిలీ అయ్యింది. ప్రావిన్స్‌లు 2006 గైడ్‌లైన్స్‌ను అనుసరిస్తూ, మైనారిటీల పరిమితి కొనసాగింది. USCIRF నివేదిక ప్రకారం, పాకిస్తాన్ పబ్లిక్ స్కూల్ పాఠ్యపుస్తకాలు హిందువులు, క్రైస్తవులు, అహ్మదీలను పాకిస్తాన్ శత్రువులుగా, బయటి వారుగా చిత్రీకిస్తున్నాయి. ద్విజాతి సిద్ధాంతం వైఫల్యం ఎలాంటిదంటే, 1971 బంగ్లాదేశ్ విప్లవం ద్విజాతి సిద్ధాంతం యొక్క పరిమితులను బహిర్గతం చేసింది. భాష, జాతి, ఆర్థిక అసమానతలతో విభజించిన‌ ఒక దేశాన్ని కేవలం మతపరమైన గుర్తింపు మాత్రమే ఏకం చేయగలదనే వాదనను ఆ యుద్ధం బద్దలుకొట్టింది. జియా ఉల్ హక్ ఇస్లామీకరణ విష‌యానికి వ‌స్తే.. 1971 తర్వాత పాకిస్తాన్ తన సైద్ధాంతిక ప్రాజెక్టును తీవ్రతరం చేసింది. చరిత్రను రద్దు చేసి, పాకిస్తాన్ అధ్యయనాలు ప్రవేశపెట్టింది. ఈ విభాగాన్ని విస్తృత భారత ఉపఖండం- దాని హిందూ నాగరికతా మూలాల నుంచి వేరు చేసిన జాతీయ గుర్తింపును నిర్మించడానికి స్పష్టంగా రూపొందించారు. అరబ్ ప్రభావం ఎలాంటిదంటే, కొత్తగా సంపన్నమైన అరబ్ రాచరిక రాజ్యాల నుంచి పెట్రోడాలర్ సంపద ప్రవాహం, ప్రచ్ఛన్న యుద్ధ సమయంలో యునైటెడ్ స్టేట్స్ యొక్క భౌగోళిక రాజకీయ ప్రాధాన్యతలు పాకిస్తాన్ ఇస్లామీకరణకు కారణమయ్యాయి. సామాజిక కోణం, సాంస్కృతిక వైరుధ్యాలు అంశం ప‌రిశీల‌న చేస్తే.. పాకిస్తాన్ ప్రకటన- వాస్తవ ఆచరణ.. దుస్తుల విష‌యంలో అరబ్ దుస్తులు ప్రోత్సహం చేస్తూనే భారతీయ శైలి దుస్తులు ధరిస్తారు. ఇక వివాహ ఆచారాల విష‌యానికి వ‌స్తే.. ఇస్లామిక్ పద్ధతులు పాటిస్తారు. పసుపు వేడుకలు, ఉంగరాలు వెతికే ఆటలు, దండ‌లు మార్చుకోవ‌డం.. చేస్తారు. ఇక పండుగలు మాత్రం ఇస్లామిక్ పండుగలు మాత్రమే నిర్వ‌హిస్తారు. ఇప్పుడిప్పుడే హోలీ, బసంత పంచమి చురుకుగా చేస్తున్నారు. ఇస్లామిక్ పేర్ల‌ను ఇస్లాం పురా నుంచి కృష్ణాన‌గ‌ర్ గా మార్చుతున్నారు. విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థులు- హోలీ, బసంత పంచమి వంటి పండుగలను చురుకుగా నిర్వహిస్తారని, వాటిలో ఇస్లామిక్ విద్యార్ధులు పాల్గొంటారని వర్ణించబడింది. ఈ పండుగలు చారిత్రాత్మకంగా హిందూ భక్తి, కాలానుగుణ ఆచారాలతో ముడిపడి ఉన్నాయి. కుటుంబ వంశపారంపర్యం సంగ‌తి చూస్తే, తమ చారిత్రక హిందూ పూర్వీకుల నుంచి దూరం కావడానికి కుటుంబాలు అరబ్, మధ్య ఆసియా లేదా పర్షియన్ వంశాలైన సయ్యద్, బుఖారీ, షిరాజీ.. వంశపారంపర్య సంబంధాలు ఉన్నాయని చెప్పుకుంటాయి. అయితే USCIRF రిపోర్ట్-2016 ప్ర‌కారం చూస్తే.. పాకిస్తాన్ పాఠ్యపుస్తకాలు హిందువులు, క్రైస్తవులు, అహ్మదీలపై పక్షపాతం, అవిశ్వాసం, తక్కువగా ఉన్న‌ట్టు చెబుతోంది. న్యూలైన్స్ మ్యాగ‌జైన్- 2023 క‌థ‌నాల ప్ర‌కారం చూస్తే.. పాకిస్తాన్ పాఠ్యపుస్తకాలు ముస్లిమేత‌రుల‌ను ఈవిల్ ఔట్ సైడ‌ర్స్ గా చిత్రీకిస్తున్నాయి. హిందూ పక్షపాతం అన్ని విషయాల్లో స్పష్టంగా ఉంది. డాన్- 2015 నాటి క‌థ‌నాల ప్ర‌కారం.. ముహమ్మద్ బిన్ ఖాసింను మొదటి పాకిస్తానీ గా ప్రకటించడం చారిత్రక వాస్త‌వానికి విరుద్ధంగా తెలుస్తోంది. 731 CEలో అల్-హకిం అల్-కల్బి సింధ్ ఫలించినప్పుడు, ఖాసిం సమయంలో.. ఇస్లాం మారిన వారిలో చాలా మంది తిరిగి హిందూ లేదా బౌద్ధ మతాలకు మారిపోయారు. పెట్రోడాలర్ ప్రవాహం- కొత్తగా సంపన్నమైన అరబ్ రాచరిక రాజ్యాల నుంచి.. పెట్రోడాలర్ సంపద ప్రవాహం పాకిస్తాన్ ఇస్లామీకరణకు ఆర్థిక వనరులను అందించింది. మదర్సాల ఆర్థికం- CIA, సౌదీ అరేబియా, ISI సహకరించుకుని, మదర్సాల ద్వారా ఆర్థిక, సైద్ధాంతిక వనరులను మళ్లించి, విదేశీ మత సిద్ధాంతాలను.. మ‌రీ ముఖ్యంగా సలాఫీ, వహాబీ వ్యాఖ్యానాలను పాకిస్తానీ సమాజంలోకి చొప్పించాయి. మానసిక ప్రభావాలు వ‌ర్సెస్ నైపాల్ విశ్లేషణ ప్ర‌కారం చూస్తే.. నైపాల్ తన ఇస్లామిక్ ఎక్స్క‌ర్ష‌న్స్ అమాంగ్ ది క‌న్వ‌ర్ట‌డ్ పీపుల్స్ పుస్తకంలో, అరబ్-యేతర ముస్లిం సమాజాలలో.. ఇస్లాంలోకి మతమార్పిడి ఒక రకమైన మానసిక స్వీయ-విరక్తిని సృష్టిస్తుందని వాదించారు. మతం మారిన వారి పవిత్ర భౌగోళికం, భాష- చారిత్రక ఊహలు సుదూర అరబ్ దేశాలకు మారిపోతాయి స్థానిక సాంస్కృతిక- చారిత్రక మూలాలను తిరస్కరించడానికి దారితీస్తుంది. దీర్ఘకాలిక సామాజిక అవాంతరాలను సృష్టిస్తుంది. ఇక క్రైస్తవ మతంతో పోలిక చూస్తే.. ఈ విమర్శ విస్తృతంగా అబ్రహమిక్ మతాలకు, ముఖ్యంగా క్రైస్తవ మతానికి వర్తిస్తుంది. తొలి క్రైస్తవ మతం- స్వదేశీ రోమన్, గ్రీకు మత సంప్రదాయాలను వ్యతిరేకిస్తూ తనను తాను నిర్వచించుకుంది. అయితే, క్రైస్తవ ఆధిపత్యం.. సురక్షితమైన తర్వాత, క్రైస్తవ సమాజాలు గ్రీకు, రోమన్ సంస్కృతిని స్వీకరించాయి. జ‌ర్న‌లిస్ట్ ఆతిష్ తసీర్ రాసిన‌ స్ట్రేంజర్ టు హిస్టరీ పుస్తకంలో, ఒక పాకిస్తానీ సంభాషణకర్త ఇలా అన్నట్లుగా రాశారు. ఒకవేళ భారతదేశమంతా ఇస్లాంలోకి మారి ఉంటే, పాకిస్తానీలు తమ హిందూ గతాన్ని గుర్తించడం సులభతరం అయ్యేదేమో అని. అంటే, ఇది హిందూ వ్య‌తిరేక‌త వ‌ల్ల వ‌చ్చిన మ‌త చాంధ‌సంగా చెప్పాలి. హిందూ వారసత్వాన్ని అంగీకరించడానికి విముఖత ఇక్క‌డ అత్యంత కీల‌కంగా భావిస్తున్నారు. భారత ఉపఖండంలో హిందూమతం ఒక సజీవ, మెజారిటీ మతంగా ఉన్నంత కాలం, అది ప్రత్యేకవాద అబ్రహమిక్ ప్రపంచ దృక్పథాలకు నిరంతర సవాలుగా నిలుస్తుంది. హిందూ సంప్రదాయాల నిరంతర చైతన్యం, క్రైస్తవ ఐరోపా తమ అణచివేత తర్వాత గ్రీకు, రోమన్ సంస్కృతిని స్వీకరించిన విధంగా, పాకిస్తానీ ముస్లింలు- ఇస్లాం పూర్వ భారతీయ వారసత్వాన్ని సురక్షితంగా స్వీకరించకుండా నిరోధిస్తుంది. పాకిస్తాన్ స్కిజోఫ్రెనిక్ జాతీయ గుర్తింపు కలిగి ఉంది. హిందూ నాగరికత నుంచి భిన్నత్వం ప్రకటన- హిందూ సంస్కృతి ఆచరణ స్వీకరణలో వైరుధ్యం. ఇక‌ ద్విజాతి సిద్ధాంతం వైఫల్యం- 1971 బంగ్లాదేశ్ విప్లవం మతం మాత్రమే దేశాన్ని ఏకం చేయలేదని నిరూపించింది. చరిత్రను తిరగరాయడం- ముహమ్మద్ బిన్ ఖాసింను మొదటి పాకిస్తానీ గా ప్రకటించడం చారిత్రక నిజానికి విరుద్ధం. 731 CEలో చాలా మంది తిరిగి హిందూ/బౌద్ధ మతాలకు మారిపోయారు. మానసిక స్వీయ-విరక్తి వ‌ర్సెస్ నైపాల్ విశ్లేషణ ప్రకారం, ఇస్లాంలోకి మతమార్పిడి స్థానిక సాంస్కృతిక మూలాలను తిరస్కరించడానికి దారితీస్తుంది. అరబీకరణ విష‌యం ప‌రిశీలిస్తే.. పెట్రో డాలర్ సంపద, CIA-ISI- సౌదీ కూటమి సలాఫీ-వహాబీ వ్యాఖ్యానాలను చొప్పించింది. పాకిస్తాన్ జాతీయ గుర్తింపు ప్రాజెక్ట్ తన సైద్ధాంతిక భావనలకు- వాస్తవ సాంస్కృతిక ఆచరణకు మధ్య ఉన్న తీవ్రమైన అంతరాన్ని బహిర్గతం చేస్తుంది. ఇక చాప్ట‌ర్ల వైజ్ గా ఇదే సారాంశాన్ని ప‌రిశీలిస్తే.. అధ్యాయం- 1 అమెరికన్ సామ్రాజ్యవాదాన్ని, పెట్టుబడిదారీ విధానాన్ని తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తున్నానని చెప్పుకునే ఒక భారతీయ వ్యక్తి, దాదాపుగా అమెరికన్ ఆడియో విజువల్ కంటెంట్‌నే ఎక్కువ‌గా వినియోగిస్తాడు. భారత జాతీయ గీతం కంటే, కూడా అందులోని ప్రసిద్ధ కార్యక్రమాలలోని సంభాషణలను సునాయాసంగా వల్లించగలడు. ఈ వ్యక్తిని ఒక దేశంగా పాకిస్తాన్‌కు రూపకంగా ఉపయోగించారు, ఇది ప్రకటించిన సైద్ధాంతిక స్థానాలకు- వాస్తవ సాంస్కృతిక ఆచరణకు మధ్య గ‌ల‌ తీవ్రమైన అంతరాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది పాకిస్తాన్ జాతీయ గుర్తింపు ప్రాజెక్ట్‌పై విస్తృతమైన విమర్శకు వేదికను సిద్ధం చేస్తుంది. ఉపఖండంలోని ముస్లింలు జీవితంలోని ప్రతి అంశంలో హిందువుల కంటే పూర్తిగా భిన్నమైనవారని ఒక ప్రముఖ పాకిస్తానీ నాయకుడు నొక్కిచెబుతూ, తద్వారా ఒక కఠినమైన నాగరిక విభజనను ప్రేరేపిస్తాడు. ఈ వాదన, చారిత్రాత్మకంగా హిందూ- విస్తృత భారతీయ సంప్రదాయాలలో పాతుకుపోయిన సాంస్కృతిక పద్ధతులపై పాకిస్తానీ సమాజ‌పు నిరంతరం ఆధారపడటంతో భాగస్వామ్యానికి సంబంధించిన తదుపరి ఉదాహరణలతో పోల్చారు. అధ్యాయం 2 ఆ తర్వాత ఈ కథనం, వక్త దృష్టిలో, పాకిస్తాన్ తనను తాను ప్రదర్శించుకునే విధానంలో ఉన్న తీవ్రమైన వైరుధ్యాలను వెల్లడి చేసే అనేక ప్రతీకాత్మక చర్యలు, సామాజిక పద్ధతులను హైలైట్ చేస్తుంది. ఉదాహరణకు, ఇస్లామిక్ పేర్లున్న ప్రాంతాలకు అధికారికంగా కొత్త పేర్లు పెట్టారు. 1947కి ముందున్న వాటి పాత పేర్లకు మార్చారు. ఉదాహరణకు, ఇస్లాం పురా పేరును తిరిగి కృష్ణ నగర్ గా మార్చడం వంటివ‌న్న మాట‌. నాగరికత పూర్తిగా విచ్ఛిన్నమైందనే వాదనలు ఉన్నప్పటికీ, ఇస్లాం పూర్వ వారసత్వాన్ని బహిరంగంగా అంగీకరించడాన్ని ఇది నొక్కి చెబుతోంది. పాకిస్తానీ సంపన్నులు, ఉన్నత వర్గాల వారు.. అరబ్ దుస్తుల కంటే, శైలి పరంగా భారతీయ దుస్తుల మాదిరిగానే ఉండే దుస్తులను ధరించడానికి ఇష్టపడతారు. అలాగే, పసుపు వేడుకలు, ఉంగరాలు వెతికే ఆటలు, దండలు మార్చుకోవ‌డం.. వంటి హిందూ సంప్రదాయ ఆచారాలు, వివాహ వేడుకలలో సర్వ‌సాధార‌ణంగా మారాయి. పాకిస్తాన్‌లోని విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థులు హోలీ, బసంత పంచమి వంటి పండుగలను చురుకుగా నిర్వహిస్తారని, వాటిలో పాల్గొంటారని వర్ణించారు. ఈ పండుగలు చారిత్రాత్మకంగా హిందూ భక్తి, కాలానుగుణ ఆచారాలతో ముడిపడి ఉంటాయి. ఈ ఉదాహరణలు ఒక స్కిజోఫ్రెనిక్ వైఖరికి సాక్ష్యంగా ప్రదర్శించబడ్డాయి. హిందూ నాగరికత నుంచి సంపూర్ణ భిన్నత్వాన్ని బహిరంగంగా ప్రకటించడం, అదే సమయంలో దాని సాంస్కృతిక సంపద నుంచి విస్తృతంగా స్వీకరించడం, అందులో పాలుపంచుకోవడం. అధ్యాయం 3 పాకిస్తాన్ ఈ వైరుధ్యాలను పాకిస్తాన్- ప్రాథమిక భావజాలమైన ద్విజాతి సిద్ధాంతం యొక్క సుదీర్ఘ చరిత్రలో భాగంగా చూపిస్తుంది. 1947 నుంచి, పాకిస్తాన్ జాతీయ గుర్తింపు ఈ ప్రాతిపదికపై ఆధారపడి ఉంది. భారత ఉపఖండంలోని ముస్లింలు కేవలం ఒక మత సమూహం మాత్రమే కాదు, హిందూ భారతదేశంతో అర్థవంతమైన ఉమ్మడి వారసత్వం లేని ఒక ప్రత్యేక నాగరికత. మహమ్మద్ అలీ జిన్నా రాజకీయంగా ప్రతిపాదించి, సర్ సయ్యద్ అహ్మద్ ఖాన్, అల్లామా ఇక్బాల్ వంటి ప్రముఖులు మేధోపరంగా రూపుదిద్దిన ఈ సిద్ధాంతం, హిందువులు, ముస్లింలు మతం, ఆచారాలు, సాహిత్య సంప్రదాయాలు, సామాజిక నిర్మాణాలు, చారిత్రక స్మృతిలో ప్రాథమికంగా ఎంతగా భిన్నంగా ఉన్నారంటే, ఒకే రాజకీయ చట్రంలో సహజీవనం అసాధ్యమని వాదించింది. ఆయేషా జలాల్ వంటి కొంతమంది పాకిస్తానీ చరిత్రకారులు, జిన్నా ద్విజాతి సిద్ధాంతాన్ని ఉపయోగించడాన్ని ప్రధానంగా ఒక బేరసారాల వ్యూహంగా వ్యాఖ్యానించినప్పటికీ, పాకిస్తాన్ అనే భావన కేవలం ఒక రాజకీయ నినాదంగా కాకుండా, ఒక సార్వభౌమ ఇస్లామిక్ రాజ్యంగా విస్తృతంగా ఊహించబడిందని వాదించడానికి వెంకట్ ధూళిపాళ‌- క్రియేటింగ్ ఎ న్యూ మదీనా- స్టేట్ పవర్, ఇస్లాం, అండ్ ది క్వెస్ట్ ఫర్ పాకిస్తాన్ ఇన్ లేట్ కొలోనియల్ నార్త్ ఇండియా అనే గ్రంథాన్ని ఉదహరించారు. ఈ వ్యాఖ్యానం ప్రకారం, పాకిస్తాన్‌ను ఒక సమగ్ర ఇస్లామిక్ ఆదర్శ రాజ్యంగా.. ఒక కొత్త‌ మదీనా గా ఊహించారు. ఇది ప్రపంచ ఇస్లామిక్ పునరుజ్జీవనానికి నాయకత్వం వహించి, అంతరించిపోయిన ఒట్టోమన్ ఖలీఫా రాజ్యానికి వారసురాలిగా నిలుస్తుంది. అధ్యాయం 4 పాకిస్తానీ పాఠశాల పాఠ్యప్రణాళికల పరిణామంపై చర్చ మొదలవుతుంది. విభజన తర్వాత మొదటి రెండున్నర దశాబ్దాల పాటు, చరిత్ర పాఠ్యపుస్తకాలు ఈ ప్రాంతంలోని ఇస్లాం పూర్వ నాగరికతలను, రాజవంశాలను గుర్తించడం కొనసాగించాయి. వీటిలో సింధు లోయ నాగరికత- ప్రస్తుతం పాకిస్తాన్‌లో ఉన్న భూభాగాలను కలిగిన వివిధ ఇస్లాం పూర్వ సామ్రాజ్యాలు కూడా ఉన్నాయి. అయితే, ప్రాచీన భారత-ప్రాంతీయ చరిత్రతో ఈ పాక్షిక కొనసాగింపు- 1971 తర్వాత అకస్మాత్తుగా మారిపోయింది. 1971 బంగ్లాదేశ్ విమోచన యుద్ధం ఒక నిర్ణయాత్మక మానసిక, సైద్ధాంతిక విచ్ఛేదంగా నిలిచింది. సామ్ మానెక్‌షా, జె.ఎఫ్.ఆర్. వంటి వారి నాయకత్వంలోని భారత సైన్యం ద్వారా తూర్పు పాకిస్తాన్ వేర్పాటు, బంగ్లాదేశ్ సృష్టి సాధ్యమయ్యాయి. జాకబ్, పాకిస్తాన్‌కు ఒక తీవ్రమైన అవమానంగా చిత్రీకరించారు. భాష, జాతి- ఆర్థిక అసమానతలతో విభజించిన ఒక దేశాన్ని కేవలం మతపరమైన గుర్తింపు మాత్రమే ఏకం చేయగలదనే వాదనను ఆ యుద్ధం బద్దలుకొట్టింది. అది ద్విజాతి సిద్ధాంతపు పరిమితులను బహిర్గతం చేసింది. పాకిస్తాన్ తన ఉనికికి చెప్పుకునే సైద్ధాంతిక సమర్థనను బలహీనపరిచింది. అధ్యాయం 5 1971 త‌ర్వాతి కాలంలో, ముఖ్యంగా జనరల్ జియా ఉల్ హక్ ఆధ్వర్యంలో, పాక్ ద్విజాతి సిద్ధాంతం- వైఫల్యాలను పునఃపరిశీలించడం ద్వారా కాకుండా, తన సైద్ధాంతిక ప్రాజెక్టును తీవ్రతరం చేయడం ద్వారా పాకిస్తాన్ స్పందించింది. గతంలో రామ, బుద్ధ, అశోక, కనిష్క, మొఘలులు, మరాఠాల కథనాలను కలిగి ఉన్న చరిత్ర అనే విషయాన్ని రద్దు చేసి, దాని స్థానంలో పాకిస్తాన్ అధ్యయనాలు అనే విభాగాన్ని ప్రవేశపెట్టారు. ఈ విభాగాన్ని, విస్తృత భారత ఉపఖండం, దాని హిందూ నాగరికతా మూలాల నుంచి వేరు చేసిన ఒక జాతీయ గుర్తింపును నిర్మించడానికి స్పష్టంగా రూపొందించారు. ఈ కొత్త చట్రంలో, పాకిస్తాన్ చరిత్ర సింధు లోయ నాగరికతతో కాకుండా, క్రీ.శ. 712లో అరబ్ కమాండర్ ముహమ్మద్ బిన్ ఖాసిం సింధ్‌ను జయించడంతో ప్రారంభమైనట్లుగా పునర్నిర్వచించారు. బిన్ ఖాసింను మొదటి పాకిస్తానీగా ఉన్నత స్థానంలో నిలపడాన్ని, దేశం ఏర్పడి యాభై సంవత్సరాలు పూర్తయిన సందర్భంగా.. 1998లో ఫెడరల్ బ్యూరో ఆఫ్ పాకిస్తాన్ ప్రచురించిన ఒక గ్రంథంలో అధికారికంగా పొందుపరచడాన్ని, వక్త గుర్తింపు మానసిక రుగ్మతకు ఒక నమూనా లక్షణంగా ప్రదర్శించారు. ఉమయ్యద్ ఖలీఫాత్ తరపున పనిచేసిన అరబ్ సేనాపతి బిన్ ఖాసింకు పాకిస్తాన్ లేదా ఆధునిక దేశ రాజ్యాల గురించి ఎటువంటి అవగాహన లేదు. అతని దండయాత్రల ఫలితంగా హిందూ పాలకుడు దాహిర్ హత్యకు గురయ్యాడు. సంపద అరేబియాకు తరలివెళ్లింది. చారిత్రక కథనాల ప్రకారం, అతను వెళ్ళిపోయిన తర్వాత స్థానికంగా మతం మారిన చాలామంది తమ పాత మతాలను తిరిగి స్వీకరించారు, ఇది అతనితో ప్రారంభమైన నిరంతర పాకిస్తానీ వంశపారంపర్యమనే భావనను మరింత బలహీనపరిచింది. అధ్యాయం 6 జనరల్ జియా ఉల్ హక్ శకం సమగ్ర ఇస్లామీకరణ శకంగా నిలిచింది. పాఠశాలల్లో ఇస్లామిక్ స్టడీస్, అరబిక్ తప్పనిసరి సబ్జెక్టులుగా చేశారు, ఉత్తర భారతదేశంలోని ముస్లిం ఉన్నత వర్గాలతో ముడిపడి ఉన్న ఉర్దూను పంజాబ్, సింధ్- పష్తూన్ ప్రాంతాలలోని విభిన్న మాండలికాలపై.. జాతీయ భాషగా రుద్దారు. ఈ అంతర్గత పునర్వ్యవస్థీకరణ బాహ్య కారకాలతో ముడిపడి ఉంది. కొత్తగా సంపన్నమైన అరబ్ రాచరిక రాజ్యాల నుంచి పెట్రోడాలర్ సంపద ప్రవాహం, ప్రచ్ఛన్న యుద్ధ సమయంలో యునైటెడ్ స్టేట్స్ యొక్క భౌగోళిక రాజకీయ ప్రాధాన్యతలు. అరబ్ దేశాలు ఇస్లామిక్ జాతీయవాదాన్ని ప్రోత్సహించడం, తమ సొంత మత, సాంస్కృతిక నియమాలను ప్రచారం చేయడం ద్వారా.. ముస్లిం ప్రపంచం అంతటా తమ ప్రభావాన్ని ప్రదర్శించడానికి ప్రయత్నించాయి. అదే సమయంలో, ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లో సోవియట్ వ్యతిరేక ముజాహిదీన్‌లకు మద్దతు ఇవ్వడానికి CIA, సౌదీ అరేబియా, పాకిస్తాన్ ఇంటర్ సర్వీసెస్ ఇంటెలిజెన్స్- ISI సహకరించుకున్నాయి. ఈ కూటమి మదర్సాల ద్వారా ఆర్థిక, సైద్ధాంతిక వనరులను మళ్లించి, విదేశీ మత సిద్ధాంతాలను ముఖ్యంగా సలాఫీ- వహాబీ వ్యాఖ్యానాలను.. పాకిస్తానీ సమాజంలోకి చొప్పించింది. అరబ్ సాంస్కృతిక ఆధిపత్యం, మహిళలు గల్ఫ్ వస్త్రధారణ శైలులను అనుసరించాలని ఒత్తిడి చేయడం, మసీదులలో వాస్తు- సిద్ధాంతపరమైన మార్పులు తీసుకురావడం, తమ చారిత్రక హిందూ పూర్వీకుల నుంచి దూరం కావడానికి కుటుంబాలు అరబ్, మధ్య ఆసియా లేదా పర్షియన్ వంశాలైన సయ్యద్, బుఖారీ లేదా షిరాజీ.. వంశపారంపర్య సంబంధాలు ఉన్నాయని చెప్పుకోవడానికి చేసే ప్రయత్నాలలో వ్యక్తమైంది. అధ్యాయం 7 ఈ పరిణామాలను అర్థం చేసుకోవడానికి, అరబ్-యేతర ముస్లిం సమాజాలలో మతమార్పిడిపై వి.ఎస్. నైపాల్ చేసిన విశ్లేషణను ఉదహరించాలి. అటువంటి సందర్భాలలో ఇస్లాంలోకి మతమార్పిడి ఒక రకమైన మానసిక స్వీయ-విరక్తిని సృష్టించగలదని నైపాల్ వాదించారు. ఇందులో మతం మారిన వారి పవిత్ర భౌగోళికం, భాష- చారిత్రక ఊహలు సుదూర అరబ్ దేశాలకు మారిపోతాయి, ఇది స్థానిక సాంస్కృతిక, చారిత్రక మూలాలను తిరస్కరించడానికి దారితీస్తుంది. నైపాల్ ప్రకారం, ఈ ప్రక్రియ మతం మారిన సమాజాలలో పాతుకుపోయిన నిరంతర మానసిక రుగ్మత- శూన్యవాదంతో సహా దీర్ఘకాలిక సామాజిక అవాంతరాలను సృష్టిస్తుంది. ఈ విమర్శ విస్తృతంగా అబ్రహమిక్ మతాలకు, ముఖ్యంగా క్రైస్తవ మతానికి వర్తిస్తుంది. తొలి క్రైస్తవ మతం, స్వదేశీ రోమన్, గ్రీకు మత సంప్రదాయాలను వ్యతిరేకిస్తూ తనను తాను నిర్వచించుకుంది, వాటిని మతవిరోధమైనవిగా ఖండించి, వాటి సంస్థలను నిర్మూలించడానికి కృషి చేసింది. అయితే, ఈ సంప్రదాయాలు సమర్థవంతంగా అణచివేయబడి, క్రైస్తవ ఆధిపత్యం సురక్షితమైన తర్వాత, క్రైస్తవ సమాజాలు గ్రీకు, రోమన్ సంస్కృతిలోని అభిమాన అంశాలను, తాత్విక రచనలు, వీరగాథలతో సహా, తమవిగా చేసుకోవడం ప్రారంభించాయి. వాటిని క్రైస్తవ నాగరికత వారసత్వంలో భాగంగా పునర్నిర్మించాయి. ఒకప్పుడు ఒక సంస్కృతిని నాశనం చేయడానికి ప్రయత్నించిన మతం, తరువాత దాని అసలైన ఆచారాలను చారిత్రక జ్ఞాపకాలకు.. మ్యూజియంలకు భద్రంగా పరిమితం చేస్తూ, తానే దాని చట్టబద్ధమైన వారసురాలని చెప్పుకునే ఈ కుంభకోణం దీనిని వర్ణించవచ్చు. అధ్యాయం 8 భారతీయ నాగరికతతో ఉన్న సంబంధాలను అంగీకరించడానికి పాకిస్తానీ ఇస్లాం నిరాకరించడాన్ని ఈ విస్తృత ధోరణి వెలుగులో అర్థం చేసుకోవాలి. భారత ఉపఖండంలో హిందూమతం ఒక సజీవ, మెజారిటీ మతంగా ఉన్నంత కాలం, అది ప్రత్యేకవాద అబ్రహమిక్ ప్రపంచ దృక్పథాలకు నిరంతర సవాలుగా నిలుస్తుంది. హిందూ సంప్రదాయాల నిరంతర చైతన్యం, క్రైస్తవ ఐరోపా తమ అణచివేత తర్వాత గ్రీకు, రోమన్ సంస్కృతిని స్వీకరించిన విధంగా, పాకిస్తానీ ముస్లింలు ఇస్లాం పూర్వ భారతీయ వారసత్వాన్ని సురక్షితంగా స్వీకరించకుండా నిరోధిస్తుంది. జ‌ర్న‌లిస్ట్ ఆతిష్ తసీర్ జ్ఞాపకాల పుస్తకం- స్ట్రేంజర్ టు హిస్టరీలో, ఒక పాకిస్తానీ సంభాషణకర్త ఇలా అన్నట్లుగా రాసారు. ఒకవేళ భారతదేశమంతా ఇస్లాంలోకి మారి ఉంటే, పాకిస్తానీలు తమ హిందూ గతాన్ని గుర్తించడం సులభతరం అయ్యేదేమో అని. దీన్నిబ‌ట్టీ అర్ధం చేసుకోవ‌చ్చు.. పాకిస్థాన్ మ‌త చాంధ‌స వాద‌పు అస‌లు స్వ‌రూప‌మేంటో! -సీతారాం కంఠంనేని ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.

Publish Date: Jun 8, 2026 6:43AM

భారత్, రష్యా.. ఈఏఈయు వాణిజ్యం.. అవకాశమా, ఆపదల ఆహ్వానమా?

భారత్, రష్యా నేతృత్వంలోని యూరేషియన్ ఎకనామిక్ యూనియన్ (EAEU) మధ్య ఫ్రీ ట్రేడ్ ఒప్పందం చర్చలు ప్రారంభమయ్యాయి. 2024లో 69 బిలియన్ డాలర్ల రికార్డు వాణిజ్యాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని, ఈ ఒప్పందం భారత ఎగుమతులకు కొత్త మార్కెట్లు తెరవగలదు. స‌రిగ్గా అదే సమయంలో పశ్చిమ దేశాలతో ఉన్న వ్యూహాత్మక, ఆర్థిక సమీకరణంపై కఠిన ప్రశ్నలు కూడా లేవనెత్తగలదు. భారత్, రష్యా సంబంధం శీతలయుద్ధ కాలం నుంచి టైమ్ టెస్టెడ్ ఫ్రెండ్‌షిప్ గా వర్ణించబడుతూ వచ్చింది. రక్షణ, అణుశక్తి, అంతరిక్షం, చమురు వంటి రంగాల్లో ఈ రెండు దేశాలు దశాబ్దాలుగా సన్నిహిత భాగస్వామ్యాన్ని కొనసాగిస్తున్నాయి. 2015లో రష్యా, కజకిస్థాన్, బెలారస్, ఆర్మేనియా, కిర్గిజిస్థాన్ కలిసి యూరేషియన్ ఎకనామిక్ యూనియన్ (EAEU) ను ఏర్పాటు చేశాయి. ఇది ఒక కస్టమ్స్ యూనియన్, సింగిల్ మార్కెట్‌గా రూపుదిద్దుకుని, సుమారు 183 మిలియన్ల జనాభా, 2.5–2.6 ట్రిలియన్ డాలర్ల జీడీపీ కలిగిన బ్లాక్‌గా ఎదిగింది. భారత్–EAEU FTA ఆలోచన 2017–2019 మధ్య మొదట చర్చకు వచ్చినప్పటికీ, ఉక్రెయిన్ యుద్ధం, పశ్చిమ ఆంక్షలు, రష్యా చమురు దిగుమతుల పెరుగుదల నేపథ్యంలో ఈ ఆలోచనకు కొత్త వేగం వచ్చింది. ఉక్రెయిన్ యుద్ధం తర్వాత పశ్చిమ ఆంక్షల కారణంగా, రష్యా చమురు భారీ డిస్కౌంట్‌తో ఆసియా మార్కెట్లకు మళ్లింది. భారత్ ఈ అవకాశాన్ని వినియోగించుకుని, రష్యా నుంచి చమురు దిగుమతులను గణనీయంగా పెంచింది, రష్యా, భారత దిగుమతులలో టాప్–3 సోర్స్‌గా ఎదిగింది. దీని ఫలితంగా ఇండియా ఈఏఈయు వాణిజ్యం 2024లో 69 బిలియన్ డాలర్లకు చేరింది – 2023తో పోలిస్తే 7శాతం వృద్ధి సాధించింది. అయితే ఇందులో సుమారు 64 బిలియన్ డాలర్లు దిగుమతులు.. రష్యా చమురు, ఎరువులు కాగా, కేవలం 4 నుంచి 5 బిలియన్ డాలర్లు మాత్ర‌మే భారత ఎగుమతులుండేవి. అంటే వాణిజ్య సమీకరణ ప్రస్తుతం రష్యా పక్షాన ఎక్కువ‌గా ఉంది.. ఇది మొద‌ట‌గా చెప్పాల్సిన వాస్తవం. 2025 ఆగస్టు 20- ToR సంతకం, FTA చర్చలకు అధికారిక శ్రీకారం. 2025 ఆగస్టు 20న మాస్కోలో భారత్, EAEU మధ్య ఫ్రీట్రేడ్ అగ్రిమెంట్- చర్చలు ప్రారంభించేందుకు ట‌ర్మ్స్ ఆఫ్ రెఫ‌రెన్స్ పై సంతకాలు జరిగాయి. భారత వాణిజ్య శాఖ అదనపు కార్యదర్శి అజయ్ భడూ, యూరేషియన్ ఎకనామిక్ కమిషన్- (EEC) ట్రేడ్ పాలసీ డిపార్ట్‌మెంట్ డిప్యూటీ డైరెక్టర్ మిఖాయిల్ చెరెకాయెవ్, ఈ ToRపై సంతకాలు చేశారు. PIB ప్రకటన ప్రకారం, ఈ FTA లక్ష్యాలు ఎలాంటివంటే.. భారత ఎగుమతులకు కొత్త మార్కెట్లు, ఎమ్ఎస్ఎమ్ఈలకు మద్దతు, మార్కెట్ వైవిధ్యీకరణ, నాన్–మార్కెట్ ఎకనామీస్ తో పోటీలో భారత స్థానం బలపరచడం. ఇక పుతిన్–మోడీ చర్చలు, 2030 లక్ష్యం ఎలాంటిదంటే.. రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమీర్ పుతిన్ ఇటీవల ఒక అంతర్జాతీయ వేదికలో, భారత్‌తో వాణిజ్య ఒప్పందాలను లిబరలైజ్ చేసే దిశగా చర్చలు వేగంగా సాగుతున్నాయ‌ని అన్నారు. 2030 నాటికి భారత్–రష్యా వాణిజ్యాన్ని 100 బిలియన్ డాలర్లకు తీసుకెళ్లాలని లక్ష్యంగా చెప్పారు – ఇది అధికారిక ToR ప్రకటనలతో కూడా సింక్‌లో ఉంది. ToR సంతకం అంటే FTA ఖాయం అన్న మాట కాదు. కానీ ఇది ఒక స్పష్టమైన రాజకీయ–ఆర్థిక సంకేతం. భారత్, పశ్చిమ ఆంక్షల ఒత్తిడిని లెక్కచేయకుండా, రష్యా–EAEUతో దీర్ఘకాలిక వాణిజ్య అక్షాన్ని నిర్మించేందుకు సిద్ధమవుతోంది. ఇక‌ న్యాయపరమైన అంశాలు – FTA, WTO, ఆంక్షలు, రూపాయి–రూబుల్ సమీకరణ విష‌యానికి వ‌స్తే.. భారత్–EAEU FTA ఒకసారి కుదిరితే, అది.. WTO ఆర్టిక‌ల్ XXIV పరిధిలోని రీజినల్ ట్రేడ్ అగ్రిమెంట్‌గా, సుంకాల తగ్గింపు, నాన్–టారిఫ్ అడ్డంకుల తొలగింపు, రూల్స్ ఆఫ్ ఆరిజిన్, సర్వీసెస్, ఇన్వెస్ట్‌మెంట్, IPR వంటి అంశాలను కవర్ చేసే సమగ్ర ఒప్పందంగా రూపుదిద్దుకునే అవకాశం ఉంది. PIB ప్రకటన ప్రకారం, ToR నెగోషియేషన్ ఫ్రేమ్‌వర్క్, సెక్టార్–వైజ్ చర్చల నిర్మాణం, సమయరేఖలు, సంస్థాగత వ్యవస్థ.. వంటి అంశాలను నిర్దేశిస్తుంది. రష్యా ప్రస్తుతం అమెరికా, యూరోపియన్ యూనియన్, G7 ఆంక్షల కింద ఉంది. రష్యాతో పెద్ద స్థాయిలో వాణిజ్య–ఆర్థిక సమీకరణ, CAATSA- కౌంటరింగ్ అమెరికాస్ అడ్వెర్స‌రీస్ త్రూ సాంక్ష‌న్స్ యాక్ట్- ద్వితీయ ఆంక్షలు.. ప్రమాదాన్ని పెంచే అవకాశం ఉంది – ముఖ్యంగా బ్యాంకింగ్, ఇన్సూరెన్స్, షిప్పింగ్ రంగాల్లో. ఇప్పటికే రష్యా చమురు చెల్లింపుల విషయంలో.. రూపాయి–రూబుల్, దిర్హామ్, యువాన్ వంటి ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలు, ఇండియన్ బ్యాంకులపై అమెరికా ఒత్తిడి వంటి అంశాలు వార్తల్లోకి వచ్చాయి. FTA ద్వారా ఈ వాణిజ్యాన్ని మరింత సంస్థాగతం చేస్తే, పశ్చిమ ఒత్తిడి కూడా మరింత వ్యవస్థీకృతంగా రావచ్చు – ఇది భారత విదేశాంగ–వాణిజ్య వ్యూహానికి కఠిన పరీక్ష. భారత అంతర్గత న్యాయ–పాలసీ పరిమితులు అనే అంశం ప‌రిశీలిస్తే.. భారత్ ఇప్పటికే.. UAE, ఆస్ట్రేలియా, UKతో FTAలు, EU, USతో చర్చలు నడుపుతోంది. EAEU–FTAలో సుంకాల తగ్గింపు .. దేశీయ ఉత్పత్తిదారులపై ప్రభావం, మేకిన్ ఇండియా లక్ష్యాలపై ప్రభావం, రూల్స్ ఆఫ్ ఆరిజిన్ చైనా వంటి మూడో దేశాలు EAEU ద్వారా బ్యాక్‌డోర్ గా భారత మార్కెట్‌లోకి రావడాన్ని అడ్డుకోవడం వంటి అంశాలు న్యాయపరంగా, పాలసీ పరంగా అత్యంత కీలకం. భారత్ అధికారికంగా స్ట్రాటజిక్ ఆటానమీను పాటిస్తున్నామని చెబుతోంది. QUADలో అమెరికా–జపాన్–ఆస్ట్రేలియాతో, BRICSలో రష్యా–చైనాతో, ఇప్పుడు EAEU–FTA ద్వారా రష్యా బ్లాక్‌తో. EAEU–FTA, పశ్చిమ ఆంక్షల నేపథ్యంతో చూస్తే, ఇది నాన్–అలైన్‌మెంట్ 2.0 నుంచి మల్టీ–అలైన్‌మెంట్ 2.0 కి మార్పు అనే విశ్లేషణకు బలం చేకూర్చుతోంది. దేశీయ రాజకీయ చర్చలో భాగంగా చూస్తే.. ఒక వైపు రష్యా–భారత్ స్నేహం, చౌక చమురు, ఆర్థిక స్వావలంబన కథనం, మరో వైపు పశ్చిమ దేశాల‌తో సంబంధాలు, టెక్నాలజీ, పెట్టుబడులు, మార్కెట్ యాక్సెస్ కథనం.. క్లాష్ అయ్యే అవకాశం ఉంది. రష్యా కోణం – పశ్చిమ ఆంక్షల మధ్య లైఫ్‌లైన్ మార్కెట్.. రష్యా దృష్టిలో భారత్- చమురు, గ్యాస్, ఎరువుల కోసం పెద్ద, స్థిర మార్కెట్, పశ్చిమ ఆంక్షల మధ్య ఆర్థిక–వాణిజ్య లైఫ్‌లైన్, జియోపాలిటికల్ లెజిటిమసీ ఇచ్చే భాగస్వామి. పుతిన్ భారత్‌తో వాణిజ్య ఒప్పందాలను లిబరలైజ్ చేస్తున్నాం అని చెప్పడం, రష్యా తన ఆర్థిక భవిష్యత్తును ఆసియా–గ్లోబల్ సౌత్ వైపు మళ్లిస్తున్న సంకేతంగా మారింది. దేశీయ మీడియా, సోషల్ మీడియా చర్చల్లో చూస్తే.. చౌక చమురు, చౌక ఎరువులు – రైతులకు, వినియోగదారులకు లాభం అన్న క‌థ‌నాలు క‌నిపిస్తున్నాయి. రష్యా–భారత్ స్నేహం, పాశ్చాత్య ద్వంద్వ వైఖరి అనే అంశాలు సైతం బలంగా వినిపిస్తున్నాయి. కానీ తక్కువగా చర్చ‌కు వ‌స్తోన్న ప్ర‌శ్న‌లేవ‌ని చూస్తే- 69 బిలియన్ డాలర్ల వాణిజ్యంలో భారత ఎగుమతుల వాటా ఎంత? FTA తర్వాత చైనా, ఇతర నాన్–మార్కెట్ ఎకనామీస్- EAEU ద్వారా భారత మార్కెట్‌లోకి ప్రవేశించే ప్రమాదం ఎంత? ఇక‌ పశ్చిమ ఆంక్షల మధ్య బ్యాంకింగ్–ఫైనాన్స్ రంగంపై ఒత్తిడి ఎలా మేనేజ్ చేస్తాం? ఈ FTA కేవలం స్నేహ‌గాథ మాత్ర‌మే కాదు.. ఇది కఠిన ఆర్థిక–జియోపాలిటికల్ లెక్కల ఆట. ప్రభావాలు, ప్రజా చర్చ – ఎవరికీ లాభం, ఎవరికీ ప్రమాదం? అన్న ప్ర‌శ్న‌లున్నాయి. ఎగుమతుల అవకాశాలు – ఫార్మా, టెక్స్‌టైల్స్, అగ్రి, ఇంజినీరింగ్.. PIB, బిజినెస్ మీడియా విశ్లేషణల ప్రకారం.. EAEU–FTA ద్వారా భారత ఎగుమతులకు ప్రధాన అవకాశాలు ఎలాంటివో చూస్తే.. ఫార్మాస్యూటికల్స్ – జనరిక్ మందులు, APIs, టెక్స్‌టైల్స్, గార్మెంట్స్, వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు – టీ, కాఫీ, మసాలాలు, బియ్యం, ప్రాసెస్డ్ ఫుడ్, ఇంజినీరింగ్ గూడ్స్ – మెషినరీ, ఆటో కంపోనెంట్స్, ఎలక్ట్రికల్ గూడ్స్, MSMEలకు కొత్త మార్కెట్లు, తక్కువ సుంకాలు, లాజిస్టిక్స్ కారిడార్‌ల ద్వారా లాభం పొందే అవకాశం ఉంది. దిగుమతుల ప్రభావం.. చౌక చమురు, కానీ డచ్ డిసీజ్ ప్రమాదం? రష్యా, EAEU నుంచి చమురు, గ్యాస్, ఎరువులు, మెటల్స్, మెషినరీ దిగుమతులు తక్కువ సుంకాలతో వస్తే, ఇంధన ధరల స్థిరత్వం, వ్యవసాయ ఇన్‌పుట్ ఖర్చుల తగ్గింపు, ఇండస్ట్రీకి చౌక రా మెటీరియల్స్ లాభాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. కానీ దీర్ఘకాలంలో.. చౌక దిగుమతుల వల్ల దేశీయ ఉత్పత్తి, రిఫైనింగ్, ఎరువుల రంగంపై ఒత్తిడి. డచ్ డిసీజ్ అంటే, ఒక దేశంలో ఏదో ఒక నిర్దిష్ట రంగం.. ముఖ్యంగా సహజ వనరులు లేదా చమురు వంటివి.. అకస్మాత్తుగా విపరీతంగా అభివృద్ధి చెంది, దేశానికి భారీగా విదేశీ మారకద్రవ్యం రావడం వల్ల... మిగిలిన రంగాలు, మ‌రీ ముఖ్యంగా తయారీ రంగం, వ్యవసాయం దెబ్బతినే ఆర్థిక పరిస్థితిని డచ్ డిసీజ్ అంటారు. ఇది ఎటువంటి శారీరక రుగ్మత లేదా ఆరోగ్య సమస్య కాదు, ఇది ఒక ఆర్థికపరమైన లోపం. ఈ తరహా నిర్మాణాత్మక అసమతుల్యత ప్రమాదం కూడా ఉంది – ఇది పాలసీ డిజైన్‌పై ఆధారపడి ఉంటుంది. భారత ఎగుమతులు గణనీయంగా పెరిగితే – ఇది నిజమైన భాగస్వామ్యం. దిగుమతులే మరింత పెరిగితే – ఇది డిపెండెన్సీ ట్రాప్. ప్రస్తుతం 69 బిలియన్‌లో.. 90శాతానికి పైగా రష్యా–EAEU ఎగుమతులే. FTA తర్వాత కూడా ఇదే ధోరణి కొనసాగితే, భారత వాణిజ్య లోటు మరింత పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. చౌక చమురు, చౌక ఎరువులు- చూడ్డానికి ఎంతో ఆకర్షణీయంగా కనిపిస్తాయి. కానీ ఒక పరిపక్వ ప్రజాస్వామ్యంలో అడగాల్సిన ప్రశ్నలు ఎలాంటివంటే.. ఈ FTA వల్ల భారత MSMEలు నిజంగా ఎంత లాభపడతాయి? చైనా, ఇతర నాన్–మార్కెట్ ఎకనామీస్ EAEU ద్వారా బ్యాక్‌డోర్ గా రావడాన్ని ఎలా అడ్డుకుంటాం? పశ్చిమ ఆంక్షల మధ్య బ్యాంకింగ్–ఫైనాన్స్ రిస్క్‌ను ఎలా మేనేజ్ చేస్తాం? వాణిజ్య అసమతుల్యతను తగ్గించే స్పష్టమైన స్ట్రాటజీ ఉందా? వంటి వాటికి స‌మాధానాలు రాబ‌ట్టాల్సి ఉంది. పుతిన్ ప్రకటన, ToR సంతకం, 69 బిలియన్ డాలర్ల వాణిజ్యం – ఇవన్నీ కలిపి చూస్తే, భారత్–రష్యా–EAEU అక్షం ఒక కొత్త దశలోకి అడుగుపెడుతోంది. ఇది భారత్‌కు భారీ అవకాశాలు తెరవగలదు. స‌రిగ్గా అదే సమయంలో పశ్చిమ ఆంక్షలు, వాణిజ్య అసమతుల్యత, చైనా బ్యాక్‌డోర్ ప్రవేశం వంటి ప్రమాదాలను కూడా పెంచగలదు. స్నేహపు భావోద్వేగం దాటి, కఠిన ఆర్థిక–జియోపాలిటికల్ లెక్కలతో ఈ ఒప్పందాన్ని చూడాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. -సీతారాం కంఠంనేని ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.

Publish Date: Jun 8, 2026 6:28AM

ప్ర‌భుత్వ బంగ్లాలు.. మాజీలూ తాజాల మ‌ధ్య‌ ప్ర‌జాస్వామిక స‌వాలు!

బిహార్‌లో రాబ్రీ దేవి వ‌ర్సెస్ సమ్రాట్ చౌధరి మధ్య బంగ్లా వివాదం మళ్లీ ఒక పాత ప్రశ్నను తెర‌పైకి తెచ్చింది. ప్రభుత్వ బంగ్లాలు ఎవరిది? పదవి దక్కినవారిదా? లేక పన్ను చెల్లించే ప్రజలదా? ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం కోసం.. బిహార్, లూటియన్స్ ఢిల్లీ, ఉత్తరప్రదేశ్ ఉదాహరణలను కలిపి చూసినప్పుడు, ఒక విష‌యం స్పష్టమవుతుంది. పదవి ముగిసినా, అధికారపు అలవాటు మాత్రం అంత తేలిక‌గా ముగియదని. . ప్రభుత్వ బంగ్లాలు రాజ్యాంగపరంగా, చట్టపరంగా.. ఒకే సూత్రంపై నిలబడి ఉన్నాయి. పదవిలో ఉన్నంత కాలం, అధికార నిర్వహణకు అవసరమైన సౌకర్యం. పదవి ముగిసిన తర్వాత, ఆ సౌకర్యం కూడా ముగియాలి. ఇదే ప్రజాస్వామ్య సూత్రం. అయితే, స్వాతంత్రం త‌ర్వాతి కాలంలో.. కేంద్ర, రాష్ట్ర స్థాయిలో ఒక అలవాటు రాజకీయం పెరిగింది. మాజీ మంత్రులు, మాజీ ముఖ్యమంత్రులు, మాజీ ఎంపీలు, సీనియర్ బ్యూరోక్రాట్లు.. వీరిలో చాలామంది అధికార నివాసాలను లైఫ్‌టైమ్ ప్రివిలేజ్ లా భావిస్తూ, పదవి ముగిసినా బంగ్లాలు ఖాళీ చేయకుండా కొనసాగారు. ఈ అలవాటు క్రమంగా రాజకీయ హక్కులా మారింది. 10, జనపథ్, న్యూ ఢిల్లీ.. గత మూడు దశాబ్దాలుగా భారత రాజకీయాల్లో ఒక పాపుల‌ర్ చిరునామా. ఈ బంగ్లా మొదట 1990 జనవరిలో అప్పటి ప్రధాని రాజీవ్ గాంధీకి కేటాయించారు. ఆయన హత్య త‌ర్వాత‌, 1991 మేలో సోనియా గాంధీకి మళ్లీ కేటాయించారు. ఇది చట్టపరంగా అనుమతించిన కేటాయింపే అయినప్పటికీ, ఒకే కుటుంబం దశాబ్దాల పాటు కేంద్ర ప్రాంతంలోని అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మక ప్రభుత్వ బంగ్లాను ఆక్రమించుకోవడం అనే విమర్శ ఎప్పటికప్పుడు వినిపిస్తూ వచ్చింది. నరేంద్ర మోడీ నాయకత్వంలోని కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఢిల్లీలోని ప్రభుత్వ నివాసాలపై అనధికార ఆక్రమణల శుద్ధి పేరుతో పెద్ద ఎత్తున చర్యలు ప్రారంభించింది. మోడీ పాల‌న‌క‌న్నా ముందు అంటే, 2013లో – 246 ఇళ్లు ఖాళీ చేయించారు. 2014లో – 539 ఇళ్లు, 2015లో – 746 ఇళ్లు.. ఆ సమయానికిది రికార్డు సంఖ్య కాగా.. మొత్తం 2013–2015 మధ్య కాలంలో.. 1,531 ప్రభుత్వ గృహాలు- ప‌బ్లిక్ ప్రెమిసిస్ యాక్ట్ కింద ఖాళీ చేయించారు. ఈ డ్రైవ్‌లో.. మాజీ మంత్రులు, మాజీ ఎంపీలు, మాజీ ఉన్నతాధికారులు.. అనేకానేక మంది లక్ష్యంగా నిలిచారు. కొందరు కోర్టులను ఆశ్రయించారు, స్టే ఆర్డర్లు తెచ్చుకున్నారు, కానీ, కేంద్ర ప్రభుత్వ సంకేతం స్పష్టంగా కనిపించింది.. లూటియన్స్ ఢిల్లీ.. ఇకపై శాశ్వత VIP కాలనీ కాద‌ని తేల్చి చెప్పింది. బిహార్‌లో 10, సర్క్యులర్ రోడ్, పాట్నా. ఇది చాలా కాలంగా లాలూ–రాబ్రీ కుటుంబంతో పాటు ఆర్‌జేడీ రాజకీయ కేంద్రంగా ఉంది. నితీశ్ కుమార్ ప్రభుత్వ కాలంలో, మాజీ ముఖ్యమంత్రిగా రాబ్రీ దేవికి ఈ బంగ్లా కేటాయించారు. తర్వాత.. రాబ్రీ దేవి ఇప్పుడు శాసన మండలి ప్రతిపక్ష నేతగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రభుత్వం 10, సర్క్యులర్ రోడ్‌ను డిప్యూటీ సీఎంకి కేటాయిస్తూ, రాబ్రీ దేవికి 39, హార్డింగ్ రోడ్‌లో కొత్త బంగ్లా కేటాయించింది. అయితే, రాబ్రీ దేవి బహిరంగంగా ప్రకటించింది.. సమ్రాట్ చౌధరి చాలా ఎగ్జైటెడ్‌గా ఉన్నారు. బలవంతంగా ఖాళీ చేయించాలనుకుంటే చేయించుకోండి. నేను బంగ్లా ఖాళీ చేయను.. అని తెగేసి చెప్పారామె. ఇది కేవలం ఒక వ్యక్తిగత నివాస వివాదం కాదు. ప్రభుత్వ బంగ్లా ఎవరి సొత్తు? అనే ప్రశ్నను బిహార్ రాజకీయాల్లో చెల‌రేగింది. ఉత్తరప్రదేశ్ – సుప్రీంకోర్టు తీర్పు, మాజీ ముఖ్యమంత్రుల బంగ్లాల విష‌యానికి వ‌స్తే.. 2018 మేలో సుప్రీం.. ఒక కీలక తీర్పు ఇచ్చింది.. ఉత్తరప్రదేశ్‌లో మాజీ ముఖ్యమంత్రులు జీవితాంతం ప్రభుత్వ బంగ్లాలు ఆక్రమించుకునేలా చేసిన రాష్ట్ర చట్టాన్ని రాజ్యాంగ విరుద్ధంగా కొట్టివేసింది. పదవీ కాలం ముగిసిన తర్వాత, ప్రత్యేక గృహ సౌకర్యం కొనసాగించడం.. సమానత్వ సూత్రానికి విరుద్ధం.. అని స్పష్టం చేసింది కోర్టు. ఈ తీర్పు తర్వాత.. అఖిలేశ్ యాదవ్ 4, విక్రమాదిత్య మార్గ్, లక్నోలోని తన అధికార నివాసాన్ని ఖాళీ చేశారు. ఇతర మాజీ ముఖ్యమంత్రులు కూడా బంగ్లాలు విడిచిపెట్టాల్సి వచ్చింది. అఖిలేశ్ యాదవ్ బంగ్లా ఖాళీ చేసిన తర్వాత, యోగి ఆదిత్యనాథ్ ప్రభుత్వం.. బంగ్లాలోని ఖరీదైన ఫిట్టింగ్స్, ట్యాపులు, ఎలక్ట్రికల్ ఫిక్చర్లు, ఇతర ప్రభుత్వ ఆస్తులు తొలగించార‌ని ఆరోపించింది. మీడియా ఈ వివాదాన్ని ట్యాప్ థెఫ్ట్, బంగ్లా రో.. పేరిట పెద్ద ఎత్తున క‌థ‌నాలు వండి వార్చింది. అఖిలేశ్ యాదవ్.. తాను ఏ ప్రభుత్వ ఆస్తి తీసుకోలేదు, ఇది రాజకీయ ప్రతీకారం.. అంటూ స‌మాధాన‌మిచ్చారు. ప్రెస్ కాన్ఫరెన్స్‌లో సాధారణ ట్యాపులు చూపిస్తూ, ఇవి దొంగిలించాల్సినంత విలువైనవి కావని కూడా ఆయ‌న కామెంట్ చేశారు. కేసు క్రిమినల్ శిక్షార్హ స్థాయికి వెళ్లలేదు. కానీ, ప‌బ్లిక్ డిబేట్, సోషల్ మీడియాలో, టీవీ డిబేట్లలో ఇది నెలల తరబడి ప్రధాన చ‌ర్చ‌నీయాంశంగా మారింది. చ‌ట్ట ప్ర‌కారం.. ప్రభుత్వ గృహం, కార్యాలయం, భూమి – ఇవన్నీ పబ్లిక్ ప్రెమైసెస్ గా పరిగణిస్తారు. కేటాయింపు గడువు ముగిసిన తర్వాత, లేదా పదవి ముగిసిన తర్వాత, ఆ ప్రాంగణంలో కొనసాగితే – అది అనధికార ఆక్రమణగా పరిగణించబడుతుంది. ఎస్టేట్ ఆఫీసర్ నోటీసు ఇచ్చి, అవసరమైతే బలవంతంగా ఖాళీ చేయించగ‌ల‌ అధికారంతో ఉంటాడు. కేంద్ర ప్రభుత్వపు 2013–2015 కాల‌పు డ్రైవ్.. ఈ చట్టం ఆధారంగానే నడిచింది. ఉత్తరప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రుల కేసులో సుప్రీంకోర్టు స్పష్టంగా చెప్పింది. ప్రజాస్వామ్యంలో పదవి ఒక తాత్కాలిక బాధ్యత, ఆ బాధ్యత ముగిసిన తర్వాత, ప్రత్యేక గృహ సౌకర్యం కొనసాగించడం సమానత్వ హక్కు అయిన ఆర్టిక‌ల్- 14 కు విరుద్ధం. రాష్ట్రం ప్రజా నిధులను కొద్దిమంది మాజీ నేతల సౌకర్యం కోసం శాశ్వతంగా కేటాయించ లేదు. బిహార్‌లో రాబ్రీ దేవి బంగ్లా వివాదంపై మాట్లాడిన సమ్రాట్ చౌధరి, ఇతర నేతలు కూడా ఇదే తీర్పును ప్రస్తావిస్తూ.. సుప్రీంకోర్టు, హైకోర్టు ఇప్పటికే మాజీ ముఖ్యమంత్రులు బంగ్లాలు శాశ్వ‌తంగా ఉంచుకోలేరని చెప్పాయ‌ని గుర్తు చేశారు. రాబ్రీ దేవి.. బలవంతంగా ఖాళీ చేయించాలనుకుంటే చేయించుకోండి, నేను బంగ్లా ఖాళీ చేయన‌ని అన్నారామె. ఇది కేవలం భావోద్వేగ స్పందన కాదు.. ఆర్‌జేడీ రాజకీయ సందేశం కూడా.. ఇది మా కుటుంబం, మా పార్టీకి ప్రతీకాత్మక చిరునామా అన్న‌ది ఆమె కామెంట్ల సారాంశం. ప్రస్తుత ప్రభుత్వం రాజకీయ ప్రతీకారం తీర్చుకుంటోంది అనే సందేశాన్ని ప్ర‌జ‌ల్లోకి తీసుకెళ్తున్నారామె. ఇక సమ్రాట్ చౌధరి, జేడీయూ–బీజేపీ వర్గం వాద‌న ఎలాంటిదంటే.. సర్కారీ మకాన్ కిసీ కీ బపౌతి నహీ హై.. అంటే, ప్రభుత్వ గృహాలు ప్రజల ఆస్తి. వీటిపై ఎవరికీ శాశ్వత హక్కు లేదు అని తేల్చి చెబుతోంది. ఇది బిహార్‌లో లాలూ కుటుంబం వ‌ర్సెస్ కొత్త‌ NDA ప్ర‌భుత్వం.. అనే అతి పెద్ద రాజకీయ కథనాల్లో ఒక భాగంగా మారింది. బిహార్‌లో 10, సర్క్యులర్ రోడ్ బంగ్లా.. కేవలం ఒక ఇల్లు కాదు. అది ఆర్‌జేడీ రాజ‌కీయ పోరాట కేంద్రం. మీడియా, ముఖ్యంగా టీవీ ఛానళ్లు, సోషల్ మీడియా – బంగ్లాలోని ఫోటోలు, వీడియోలు, పగిలిన గోడలు, తీసివేసిన ట్యాపులు, ఫిట్టింగ్స్‌ను సెన్సేషనల్ విజువల్స్గా చూపించాయి. మాజీ సీఎం- బంగ్లా దోపిడీ చేశాడా? అనే శీర్షికలతో డిబేట్లు జరిగాయి. అఖిలేశ్, అదే స్థాయిలో మీడియా–పబ్లిక్ థియేటర్‌లోకి దిగుతూ, ట్యాపులు చూపిస్తూ ప్రతివాదం చేశాడు. ఇక్కడ అసలు ప్రశ్న ఏంటంటే, ప్రభుత్వ ఆస్తి పట్ల బాధ్యతా? లేక రాజకీయ ఇమేజ్ మేనేజ్‌మెంట్‌? లూటియన్స్ ఢిల్లీలోని బంగ్లాలపై ప్రజాభిప్రాయం.. చాలా కాలంగా ఒకేలా ఉంది. కొద్దిమంది నేతలు, అధికారుల కోసం కోట్ల రూపాయల విలువైన భూమి, బంగ్లాలు, సిబ్బంది, సెక్యూరిటీ, మెయింటెనెన్స్ ఖర్చులు – ఇవన్నీ పన్ను చెల్లించే ప్రజల డబ్బుతోనే. మోడీ ప్రభుత్వ కాలంలో జరిగిన భారీ ఖాళీ చేయింపులు, ఒకవైపు ప్రజా కోపానికి రాజకీయ సమాధానం, మరోవైపు.. పాత ఎలైట్‌పై కొత్త ఎలైట్ దాడి గా కూడా విశ్లేషించారు. క్లీనింగ్ ఆఫ్ లూటియన్స్ ఢిల్లీ.. ఒకవైపు ప్రజాస్వామ్య శుభ్రత, మరోవైపు అధికార పోరాటంగా మారింది. ఈ మొత్తం కథలో ఒక స్పష్టమైన వైరుధ్యం కనిపిస్తుంది. చట్టం, నైతికత ఇందులో రెండు పార్శ్వాలు. పదవి ముగిసిన తర్వాత, ప్రభుత్వ బంగ్లా ఖాళీ చేయాలి. ప్రజా నిధులు, ప్రజా ఆస్తులు – కొద్దిమంది VIPల వ్యక్తిగత సౌకర్యం కోసం కాదు. నేను మాజీ సీఎం/మాజీ మంత్రి/మాజీ అధ్యక్షుడు – నాకు ప్రత్యేక హక్కు ఉంది అనే భావన. బంగ్లాను పార్టీ కార్యాలయం, కుటుంబ కేంద్రం, రాజకీయ శక్తి ప్రతీకగా ఉపయోగించడం. రాబ్రీ దేవి, సోనియా గాంధీ, అఖిలేశ్ యాదవ్, ఇతర మాజీ నేతల ఉదాహరణలు – ఇవన్నీ ఒకే పెద్ద ప్రశ్నను ముందుకు తెస్తాయి. ప్రజాస్వామ్యంలో పదవి ముగిసిన తర్వాత కూడా, అధికారపు నివాసం కొనసాగాలా? అన్న చ‌ర్చ‌కు తెర‌లేచింది. సూటిగా చెప్పాలంటే.. ప్రభుత్వ బంగ్లాలు ప్రజల ఆస్తి- ఎవరి సొంత‌ జాగీరు కాదు. మాజీ నేతలు, ఎంత గొప్ప సేవ చేసినా, పదవి ముగిసిన తర్వాత ప్రత్యేక గృహ హక్కు కోరడం నైతికంగా సమర్థించలేము. అదే సమయంలో, ప్రభుత్వాలు కూడా ఈ అంశాన్ని ఎంచుకున్న రాజకీయ ప్రతీకారం కోసం ఉపయోగించకూడదు. ఒకే చట్టం, ఒకే ప్రమాణం – మిత్రులకు, శత్రువులకు సమానంగా వర్తించాలి. ఈ వివాదాలన్నింటి తర్వాత, కొన్ని స్పష్టమైన సంస్కరణలు అవసరం. పదవి ముగిసిన తర్వాత ఎంత కాలం వరకు అధికార నివాసం ఉపయోగించవచ్చు? ఆ గడువు ముగిసిన తర్వాత, ఖాళీ చేయకపోతే ఏ శిక్షలు? అని చూస్తే.. కేంద్ర–రాష్ట్ర స్థాయిలో, ఎవరు ఎంతకాలంగా ప్రభుత్వ గృహాల్లో ఉన్నారు? ఎవరు గడువు దాటారు? ఈ సమాచారం ప్రజలకు అందుబాటులో ఉండాలి. అధికారంలో ఉన్నవారికి ఒక ప్రమాణం, ప్రతిపక్షానికి మరో ప్రమాణం – ఈ ద్వంద్వ వైఖరి తగ్గాలి. ప్ర‌జాస్వామ్యంలో అధికార నివాసం ఒక సౌకర్యం మాత్రమే. అది వారసత్వ హక్కు కాదంటారు నిపుణులు. రాబ్రీ దేవి బలవంతంగా ఖాళీ చేయించండి, నేను వెళ్లను అని సవాల్ విసరడం, అఖిలేశ్ యాదవ్ ట్యాప్ థెఫ్ట్ ఆరోపణలతో నెలల తరబడి వార్తల్లో నిలవడం, లూటియన్స్ ఢిల్లీలో వేలాది ఇళ్లు ఖాళీ చేయించడం.. ఇవి అన్నీ కలిపి చూస్తే, ఒకే స్పష్టమైన సందేశం కనిపిస్తుంది. ప్రజాస్వామ్యం అంటే పదవి, బంగ్లా, సెక్యూరిటీ కాదు. ప్రజాస్వామ్యం అంటే బాధ్యత, పారదర్శకత, ప్రజా ఆస్తిపై గౌరవం. మాజీ నేతలు, ప్రస్తుత ప్రభుత్వాలు, మీడియా – అందరూ ఈ సూత్రాన్ని గుర్తు పెట్టుకోవాల్సిన సమయం ఆస‌న్న‌మైంద‌ని అంటారు విశ్లేష‌కులు. ప్రజల డబ్బుతో నిర్మించిన గృహాలు, చివరికి ప్రజలకే సేవ చేయాలి – వ్యక్తిగత ప్రతిష్ఠకు కాద‌న్న‌ది ఫైన‌ల్ కామెంట్. -సీతారాం కంఠంనేని ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.

Publish Date: Jun 8, 2026 6:06AM

బీజేపీని సవాల్ చేయలేకపోయిన స్ప్లింటర్ పార్టీలు

భారతీయ జనతా పార్టీ నుంచి విడిపోయిన నాయకులు సొంతంగా స్ప్లింటర్.. అంటే సొంత పార్టీలు పెట్టి, జాతీయ లేదా రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో ప్రయోగాలు చేయడం భారత రాజకీయాల్లో తరచూ జరుగుతున్నదే. భారత రాజకీయాల్లో స్ప్లింటర్ పార్టీలు అనేవి కేవలం నాయకుల వ్యక్తిగత అజెండాలకు, అసంతృప్తులకు నిదర్శనంగా మిగులుతున్నాయే తప్ప, సైద్ధాంతికంగా బీజేపీని దాటి బలమైన ప్రత్యామ్నాయంగా మారిన దాఖలాలు కనిపించవు. మధ్యప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి ఉమాభారతి బీజేపీని వీడి భారతీయ జనశక్తి పార్టీ (బీజేఎస్) స్థాపించారు. అయితే యూపీలో 5 శాతం ఓట్లు మాత్రమే సాధించి ఎలాంటి ప్రభావం చూపించలేకపోయారు. దాంతో ఆమె మళ్లీ బీజేపీ గూటికి చేరారు. కర్ణాటక మాజీ సీఎం యాడ్యురప్ప కూడా బీజేపీ మీద అలిగి కర్ణాటక జనత పక్ష (కేజేపీ) అని సొంత కుంపటి పెట్టుకున్నారు. నాలుగు సార్లు సీంగా పనిచేసిన ఆయన పార్టీ పది శాతం ఓట్లు దక్కించుకోవడం గగనమైంది. దాంతో ఆయన తిరిగి కాషాయ గూటికే తిరిగొచ్చారు. యూపీ ఫైర్ బ్రాండ్‌గా పేరున్న మరో మాజీ సీఎం కళ్యాణ్‌సింగ్‌ది కూడా అదే హిస్టరీ. కాషాయ కండువా తీసేసి, రాష్ట్రీయ క్రాంతి పార్టీ (ఆర్‌టికేపీ) పేరుతో పార్టీ పెట్టుకుని చక్రం తిప్పుదామని చూసిన కళ్యాణ్ సింగ్.. ఎన్నికల్లో తన పార్టీకి దక్కిన 5 శాతం ఓట్లతో తిరిగి బీజేపీ పంచకే చేరల్సి వచ్చింది. ఇక గుజరాత్‌లో నరేంద్రమోడీకి ముందు రెండు సార్లు బీజేపీ సీఎంగా పనిచేసిన కేశూభాయ్ పటేల్.. మాజీ అయ్యాక బయటకు వచ్చి గుజరాత్ పరివర్తన్ పార్టీ (జీపీపీ) పేరుతో పార్టీ పెట్టి కనీసం ప్రభావం చూపలేకపోయారు. దాంతో తన పార్టీని బీజేపీలో విలీనం చేశారు. ఝార్ఖండ్‌లో బాబూలాల్ మరిండీ సైతం బయటకు వెళ్లి జేవీఎం-పీ అని పార్టీ పెట్టుకున్నప్పటికీ తిరిగి సొంత గూటికే తిరిగివచ్చారు. హర్యానాలో జన వికాస్ మంచ్ పేరుతో ప్రాంతీయంగా కొంత ప్రభావం చూపించిన కుల్దీప్ బిష్ణోయ్ తరాత యూటర్న్ తీసుకోక తప్పలేదు. బీజేపీ నుంచి విడిపోయి సొంతపార్టీ ప్రయోగాలు చేసిన నాయకులంతా తమతమ రాష్ట్రాల్లో పలుకుబడి, అంగ, అర్థబలాలు ఉన్నవారే . అయితే సొంతగా పార్టీ వ్యవస్థను ఛాలెంజ్ చేయడంలో మాత్రం విఫలమయ్యారు. అంటే స్ప్లింటర్ పార్టీలు భారతీయ రాజకీయాల్లో న్యూసెన్స్ వాల్యూ చూపగలవు.. కానీ పవర్ వాల్యూ సాధించలేవని కంక్లూజన్ ఇస్తున్నారు అనలిస్టులు. -సీతారాం కంఠంనేని ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.

Publish Date: Jun 8, 2026 5:47AM

బంగారం కొన‌వద్దు.. వెనుక దాగిన గోల్డెన్ రియాల్టీ!

ఇరాన్ యుద్ధం–ఇంధన ధరల షాక్ నేపథ్యంలో.. కనీసం ఒక సంవత్సరం పాటు కొత్త బంగారం కొనుగోళ్లను నిలిపివేయాలని ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ పౌరులకు బహిరంగ విజ్ఞప్తి చేశారు. తక్షణ ప్రభావం ఎలా ఉందంటే, టైటాన్, కళ్యాణ్ జ్యువెలర్స్, సెన్కో గోల్డ్ వంటి ఆభరణాల కంపెనీల షేర్లు గణనీయంగా పడిపోయాయి. రిటైల్ చైన్‌లు స్టోర్ ఫుట్‌ఫాల్, అమ్మకాల పరిమాణంలో స్పష్టమైన తగ్గుదలను చూపించాయి. బంగారం దిగుమతి సుంకం సుమారు 6 శాతం నుంచి 15శాతం రేటుకు ఒక్క దెబ్బకు పెంచేశారు. ఇది 2013 తర్వాత అతిపెద్ద పెంపు. ఇక ఇది గోల్డ్ డిమాండ్ పై ఎలాంటి ప్ర‌భావం క‌నిపిస్తోందంటే, అధికారికంగా 70శాతం పతనం అనే సంఖ్యను ప్రభుత్వం ప్రకటించకపోయినా, ట్రేడ్ వర్గాలు, ఐబీజేఏ బులెటిన్లు, మీడియా రిపోర్టులు బంగారం కొనుగోలు సెంటిమెంట్‌లో తీవ్రమైన క్షీణత, పాత బంగారం మార్పిడి వాటా గణనీయంగా పెరగడం వంటి ధోరణులను ఎత్తి చూపుతున్నాయి. అయితే.. దేశం స్పందించిందా? అంటే అవును.. కానీ అది సమానంగా, సమగ్రంగా, శాశ్వతంగా కాదన్న విశ్లేష‌ణ‌లు క‌నిపిస్తున్నాయి. నగర మధ్యతరగతి, ఫార్మల్ రిటైల్ చైన్‌లలో ప్రభావం ఎక్కువగా కనిపిస్తుండగా, అసంఘటిత రంగం, గ్రామీణ/వివాహ డిమాండ్‌ల‌లో ప్రతిస్పందన మిశ్రమంగా ఉంది. భారతదేశంలో బంగారం కేవలం ఒక‌ ఆభరణం కాదు. సాంస్కృతికంగా.. వివాహాలు, పండుగలు, వారసత్వ సంపదకు ప్రతీక. ఇక ఆర్థికంగా చూస్తే.. కుటుంబాల అనధికారిక బ్యాంక్, ద్రవ్యోల్బణం, కరెన్సీ పతనానికి వ్యతిరేకంగా రక్షణ. ఈ సాంస్కృతిక–ఆర్థిక మిశ్రమం వల్లే, భారతదేశం ప్రపంచంలో రెండో అతిపెద్ద బంగారం వినియోగదారుగా, వార్షికంగా 700–800 టన్నుల దిగుమతులతో, విదేశీ మారక నిల్వలపై భారీ ఒత్తిడిని సృష్టిస్తోంది. ఇందిరా గాంధీ కాలం నుంచి.. 1991 సంక్షోభం వరకు గోల్డ్ జ‌ర్నీ ఒక సారి ప‌రిశీల‌న చేస్తే.. 1960ల చివరలో విదేశీ మారక సంక్షోభ సమయంలో.. ఇందిరా గాంధీ కూడా బంగారం కొనుగోళ్లు తగ్గించాలని, జాతీయ క్రమశిక్షణ పాటించాలని పౌరులకు విజ్ఞప్తి చేసిన చారిత్రక ఉదాహరణను తాజా చర్చల్లో మళ్లీ ప్రస్తావిస్తున్నారు. 1991 నాటి సంక్షోభం విష‌యానికి వ‌స్తే, విదేశీ మారక నిల్వలు ప్రమాదకరంగా తగ్గినప్పుడు, భారతదేశం తన బంగారు నిల్వలలో భాగాన్ని విదేశీ బ్యాంకులకు తాకట్టు పెట్టాల్సి వచ్చింది – బంగారం, విదేశీ మారక మధ్య ఉన్న సున్నిత సంబంధాన్ని ఇది మరింత స్పష్టంగా చూపించింది. 2013 తర్వాత బంగారం దిగుమతి సుంకాలు పెంచడం, 80:20 స్కీమ్ వంటి చర్యలు తీసుకోవడం వల్ల అధికారిక దిగుమతులు తగ్గినా, స్మగ్లింగ్ పెరగడం, రీసైక్లింగ్, పాత బంగారం మార్పిడి ప్రాముఖ్యత పెరగడం వంటి పరిణామాలు చోటుచేసుకున్నాయి. ఇదొక గుణ పాఠం. సుంకం పెంపు మాత్రమే డిమాండ్‌ను నశింపజేయదు- అది డిమాండ్‌ను షేడ్ ఫైనాన్షియ‌ల్ సిస్ట‌మ్ వైపు నెడుతుంది. పశ్చిమ ఆసియాలోని ఇరాన్ యుద్ధం, హోర్ముజ్ జలసంధి అంతరాయాలు, గ్లోబల్ క్రూడ్ ధరలు బ్యారెల్‌కు 105 డాల‌ర్ల‌కు పైగా ఎగబాకడం.. ఇవన్నీ భారతదేశం వంటి ఇంధన దిగుమతి ఆధారిత దేశానికి తీవ్రమైన షాక్. భారతదేశం తన క్రూడ్ అవసరాల్లో సుమారు 85–88శాతం దిగుమతులపై ఆధారపడుతోంది. ఇంధన దిగుమతులు మొత్తం దిగుమతి బిల్లులో 20శాతం పైగా వాటా కలిగి ఉన్నాయి. 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో బంగారం దిగుమతులు సుమారు 72 బిలియన్ డాల‌ర్ల‌ చేరి, గత సంవత్సరంతో పోలిస్తే సుమారు 24శాతం పెరిగాయి. క్రూడ్ ప్ల‌స్ బంగారం ప్ల‌స్ ఇతర కీలక దిగుమతులు కలిసి.. భారత దిగుమతి బిల్లులో గణనీయమైన భాగాన్ని ఆక్రమించాయి. ప్రస్తుత ఖాతా లోటు- CAD 2శాతం GDP దిశగా వెళ్తుందనే IMF అంచనాలు ఉన్నాయి. హైదరాబాదులో జరిగిన సభలో ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ.. కనీసం ఒక సంవత్సరం పాటు బంగారం కొనుగోళ్లు నిలిపివేయండి.. పెట్రోల్, డీజిల్, గ్యాస్ వినియోగాన్ని అత్యంత మితంగా చేయాలని, కార్‌పూలింగ్, మెట్రో, ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు, రైల్వే రవాణా వంటి ప్రత్యామ్నాయాలను ప్రోత్సహించారు. అవసరం లేని విదేశీ పర్యటనలను వాయిదా వేయాలని, కోవిడ్ కాలంలో అలవాటైన‌ వర్క్ ఫ్రం హోమ్, వర్చువల్ మీటింగ్‌లను మళ్లీ విస్తృతంగా ఉపయోగించాలని పిలుపునిచ్చారు. ఈ పిలుపు సాంప్రదాయ ఆర్థిక సంస్కరణ కాదు. నైతిక విజ్ఞప్తి- అంటే చట్టబద్ధ నిషేధం కాకుండా, దేశ ప్రయోజనం కోసం స్వచ్ఛంద నియంత్రణ కోరడం. మోడీ విజ్ఞప్తి తర్వాత.. కొద్ది రోజుల్లోనే కేంద్ర ప్రభుత్వం బంగారం, వెండి, ప్లాటినం బులియన్‌పై దిగుమతి సుంకాన్ని గణనీయంగా పెంచింది. బేసిక్ కస్టమ్స్ డ్యూటీ- BCD సుమారు 5–6శాతం నుంచి 10 శాతానికి, AIDC 1శాతం నుంచి 5శాతానికి ఇతర భాగాలతో కలిపి సమర్థ దిగుమతి సుంకం సుమారు 15శాతం వద్ద స్థిరపడింది. ఇది ఒక్క దెబ్బకు 6శాతం నుంచి 15శాతాని జంప్ కొట్టింది. బంగారం ధరలను దేశీయ మార్కెట్లో 10 గ్రాములకు సుమారు రూ.9వేల వరకు అదనంగా పెంచినట్లు ట్రేడ్ విశ్లేషణలు సూచిస్తున్నాయి. కస్టమ్స్ నోటిఫికేషన్లు, చట్టబద్ధ ఆధారం విష‌యానికి వ‌స్తే.. కస్టమ్స్ టారిఫ్ చట్టం, 1975 కింద కేంద్ర ప్రభుత్వం నోటిఫికేషన్ ద్వారా దిగుమతి సుంకాలను సవరించగలదు. 2026 మే 12 తేదీ నోటిఫికేషన్ల ద్వారా బులియన్‌పై సమర్థ సుంకం 15శాతం ద‌గ్గ‌ర‌ స్థిరీకరించబడింది, జ్యువెలరీ ఫైండింగ్స్ పై 5–5.4శాతం సుంకం, రీసైక్లింగ్ కోసం దిగుమతి చేసే స్పెంట్ క్యాటలిస్ట్‌లపై ప్రత్యేక రాయితీలు అమలు అయ్యాయి. RBI, విదేశీ మారక నిల్వలను సుమారు 690 బిలియన్ డాల‌ర్ల‌ స్థాయిలో ఉంచినా.. క్రూడ్ ప్ల‌స్ బంగారం దిగుమతుల వల్ల CAD విస్తరించే ప్రమాదం ఉన్నందున, అనవసర డాలర్ అవుట్‌ఫ్లో తగ్గించడం అనే లక్ష్యంతో ఈ చర్యలు తీసుకున్నట్లు ప్రభుత్వ, మీడియా వివరణలు సూచిస్తున్నాయి. ఇక్కడ న్యాయపరంగా బంగారం కొనుగోలు నిషేధం లేదు. చట్టబద్ధంగా సుంకం పెంపు, రాజకీయంగా: ప్రధాని విజ్ఞప్తి, ఆర్థికంగా మార్కెట్‌కు సిగ్నల్.. ఇవన్నీ కలిపి ఒక సాఫ్ట్–హార్డ్ కాంబినేషన్ గా తయారైంది. మోడీ విజ్ఞప్తిలో రాజకీయ కోణం స్పష్టంగా క‌నిపిస్తోంది. ఇరాన్ యుద్ధం, అమెరికా–ఇజ్రాయెల్–ఇరాన్ ఉద్రిక్తతల మధ్య ఇంధన సంక్షోభాన్ని.. బాహ్య శత్రువు వల్ల వచ్చిన పరీక్షగా ఫ్రేమ్ చేసి, దేశం మొత్తం సంయమనం, త్యాగం, దేశభక్తి తో స్పందించాలని పిలుపునిస్తోంది. ఇది 1967 ఇందిరా గాంధీ పిలుపుతో పోల్చుతూ, చరిత్ర పునరావృతం అనే కోణంలో కొన్ని మీడియా వేదికలు నిర్మించాయి. బంగారం దిగుమతుల వల్ల.. విదేశీ మారకపై ఒత్తిడి, క్రూడ్ ధరల పెరుగుదల, CAD విస్తరణ ప్రమాదం వంటి అంశాలను హైలైట్ చేస్తూ, విజ్ఞప్తిని ఆర్థిక బాధ్యతగా ప్రదర్శించింది. ఇక అంతర్జాతీయ మీడియా సంగ‌తికొస్తే.. ఖ‌ర్చులు త‌గ్గించుకోవాల‌ని ఇచ్చిన అత్య‌వ‌స‌ర పిలుపుగా అభివ‌ర్ణిస్తోంది. భారతీయుల బంగారం పట్ల మక్కువ, రూపాయి బలహీనత, ఇంధన సంక్షోభం నేపథ్యంలో ఈ పిలుపు వెనుక ఉన్న ఆర్థిక ఆందోళనలను స్పష్టంగా చర్చించింది. ప్రభుత్వమే ఇంధన పన్నుల ద్వారా భారీ ఆదాయం పొందుతూనే, వినియోగదారులపై త్యాగం బాధ్యతను మోపడం, బంగారం సుంకం పెంపు వల్ల స్మగ్లింగ్, బ్లాక్ మార్కెట్ పెరుగుదల ప్రమాదం వంటి అంశాలను ప్రశ్నించాయి. సామాజిక కోణం – వివాహాలు, పండుగలు, గ్రామీణ భారతం వంటి అంశాల ప‌రిశీల‌న చేస్తే.. బంగారం కొనుగోళ్లు ప్రధానంగా వివాహాలు, పండుగలతో ముడిపడి ఉండటం వల్ల, ఒక సంవత్సరం పూర్తిగా బంగారం కొనొద్దు అనే విజ్ఞప్తి గ్రామీణ, సాంప్రదాయ కుటుంబాలకు ఆచరణలో కఠినంగా కనిపిస్తోంది. కొన్ని ట్రేడ్ విశ్లేషణలు, IBJA వ్యాఖ్యానాలు ఎలా ఉన్నాయో చూస్తే.. నగర మధ్యతరగతి, పెట్టుబడి–ఆధారిత కొనుగోళ్లు తగ్గుతున్నా, వివాహ–సంబంధిత అనివార్య డిమాండ్ పూర్తిగా ఆగలేదని సూచిస్తున్నాయి. IBJA ప్రకారం 25 టన్నుల డిమాండ్ 7.5 టన్నులకు పడిపోయింది. అంటే ఇది 70శాతం పతనం. ఇలాంటి స్పష్టమైన‌ సంఖ్యల‌ను ప్రస్తుతం అధికారికంగా ప్రభుత్వం, RBI, WGC ప్రచురించిన పబ్లిక్ డేటాలో కనిపించడం లేదు. అయితే, కొన్ని కీలక పాయింట్లు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. దిగుమతి సుంకం పెంపు తర్వాత బంగారం దిగుమతులు తాత్కాలికంగా గణనీయంగా తగ్గినట్లు ట్రేడ్ రిపోర్టులు, బులియన్ పోర్టల్స్ సూచిస్తున్నాయి. జ్యువెలరీ స్టాక్స్ ఎలా ఉన్నాయో చూస్తే.. టైటాన్, కళ్యాణ్ జ్యువెలర్స్, సెన్కో గోల్డ్ వంటి కంపెనీల షేర్లు మోడీ విజ్ఞప్తి, సుంకం పెంపు తర్వాత రోజుల్లో.. గణనీయంగా పడిపోయాయి – ఇది మార్కెట్ సెంటిమెంట్‌లో స్పష్టమైన షాక్. IBJA, ట్రేడ్ వ్యాఖ్యల ప‌రిశీల‌న చేస్తే.. బంగారం ధరలు రికార్డు స్థాయికి చేరడం, గ్లోబల్ అనిశ్చితి, సుంకం పెంపు కలిపి ఆభరణాల కొనుగోళ్లు తగ్గడం, పెట్టుబడి–ఆధారిత బంగారం వైపు మళ్లడం, పాత బంగారం మార్పిడి వాటా పెరగడం వంటి ధోరణులను IBJA, ఇతర విశ్లేషణలు నమోదు చేస్తున్నాయి. సూటిగా చెప్పాలంటే.. 70శాతం పతనం అనే సంఖ్యను అధికారికంగా ధృవీకరించలేం. కానీ బంగారం కొనుగోలు సెంటిమెంట్‌లో తీవ్రమైన క్షీణత, కొత్త దిగుమతులపై ఆధారపడే ఫ్రెష్ ఫిజికల్ డిమాండ్‌లో గణనీయమైన తగ్గుదల ఉన్నట్లు క‌నిపిస్తోంది. స్టాక్ మార్కెట్, ట్రేడ్ బులెటిన్లు, మీడియా విశ్లేషణలు స్పష్టంగా సూచిస్తున్నాయి. తనిష్క్- ఓల్డ్ గోల్డ్ న్యూ ఇండియా, కళ్యాణ్- నేష‌న్ ఫ‌స్ట్ గోల్డ్ ఫ‌ర్ ఇండియా వంటి ప్రచారాలు పాత బంగారాన్ని కొత్త ఆభరణాలుగా మార్చుకోవడం, తేలికైన 18 క్యారెట్ డిజైన్ల వైపు మళ్లడం, రీసైక్లింగ్ ద్వారా కొత్త దిగుమతుల అవసరాన్ని తగ్గించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి. ఇండియా బులియన్ అండ్ జ్యువెలర్స్ అసోసియేషన్-IBJA, ట్రేడ్ విశ్లేషణలు ఎలా ఉన్నాయో చూస్తే.. అధిక ధరలు, అధిక సుంకం, మోడీ విజ్ఞప్తి కలిపి.. పాత బంగారం మార్పిడి వాటా గణనీయంగా పెరిగిందని, కొత్తగా దిగుమతి చేసిన బంగారంపై ఆధారపడే డిమాండ్ తగ్గిందని సూచిస్తున్నాయి. ప్రస్తుతం క్రియాశీల మార్కెట్‌లో 70శాతం వాటా పాత బంగారం మార్పిడి అనే అంచనా – అధికారిక గణాంకం కాకపోయినా, ట్రేడ్ వర్గాల ఫీల్డ్ ఇంప్రెషన్ గా, కొత్త బంగారం కన్నా పాత బంగారం రీసైక్లింగ్‌కి మార్కెట్ బలంగా మళ్లింది అనే ధోరణిని ప్రతిబింబించేలా ఉంది. అసంఘటిత రంగం, స్టాక్ మార్కెట్, వినియోగదారుల ప్రవర్తన – ప్రభావాల విశ్లేషణ, అసంఘటిత రంగం – 65శాతం వాణిజ్య వాటా, గట్టి దెబ్బలా క‌నిపిస్తోంది. భారత బంగారం–జ్యువెలరీ వాణిజ్యంలో సుమారు 60–65శాతం వరకు అసంఘటిత, చిన్న జ్యువెలర్లు, గ్రామీణ గోల్డ్‌స్మిత్‌లు, స్థానిక పాన్‌షాపులు కీలక పాత్ర పోషిస్తారు. అధిక సుంకం, అధిక ధరలు, మోదీ విజ్ఞప్తి, పెద్ద బ్రాండ్ల పాత బంగారం మార్పిడి ప్రచారాలు – చిన్న జ్యువెలర్లకు మార్జిన్ ఒత్తిడి, కస్టమర్ ఫుట్‌ఫాల్ తగ్గుదల, ఫైనాన్స్, వర్కింగ్ క్యాపిటల్ సమస్యలను మరింత పెంచే ప్రమాదం ఉంది. ఈ విధమైన పాలసీ–మోరల్ కాంబినేషన్.. ఫార్మల్, బ్రాండెడ్ రిటైల్ చైన్‌లకు – పాత బంగారం మార్పిడి ద్వారా మార్కెట్ షేర్ పెంచుకునే అవకాశం, అసంఘటిత, చిన్న జ్యువెలర్లకు – బలమైన దెబ్బ, స్మగ్లింగ్ నెట్‌వర్క్‌లకు – అధిక సుంకం వల్ల కొత్త ప్రోత్సాహం ఇవ్వగలదు. మోడీ విజ్ఞప్తి, సుంకం పెంపు తర్వాత.. టైటాన్, కళ్యాణ్ జ్యువెలర్స్, సెన్కో గోల్డ్ వంటి కంపెనీల షేర్లు ఇన్‌ట్రాడేలో గణనీయంగా పడిపోయాయి. మార్కెట్ సందేశం ఎంతో స్పష్టంగా ఉంది. కనీసం తక్షణ కాలంలో ఆభరణాల డిమాండ్‌పై ఒత్తిడి, మార్జిన్‌లపై ప్రభావం, స్టోర్ ఎక్స్‌పాన్షన్ ప్లాన్‌లపై పునర్విమర్శ అవసరం. వినియోగదారుల ప్రవర్తన – పెట్టుబడి బంగారం vs ఆభరణాలు అధిక ధరలు, అధిక సుంకం, గ్లోబల్ అనిశ్చితి ఆభరణాల కొనుగోళ్లు తగ్గినా, పెట్టుబడి–ఆధారిత బంగారం పై ఆసక్తి కొనసాగుతుందని, జ్యువెలరీ నుంచి ఇన్వెస్ట్‌మెంట్‌కి షిఫ్ట్ జరుగుతోందని సూచిస్తున్నాయి ప‌లు విశ్లేషణలు. న‌గర మధ్యతరగతి, పెట్టుబడి–ఆధారిత కొనుగోళ్లు, లగ్జరీ బంగారం కొనుగోళ్లు గణనీయంగా తగ్గాయి. వివాహ–సంబంధిత, సాంప్రదాయ డిమాండ్ పూర్తిగా ఆగలేదు. ఫార్మల్, బ్రాండెడ్ రిటైల్ చైన్‌లు – పాత బంగారం మార్పిడి ద్వారా డిమాండ్‌ను రీ–కన్ఫిగర్ చేసుకుంటున్నాయి. ఇక అసంఘటిత రంగం – అధిక సుంకం, తగ్గిన ఫుట్‌ఫాల్ వల్ల ఎక్కువగా దెబ్బతింటోంది. ఇలాంటి నైతిక‌ పిలుపులు సాధారణంగా కొన్ని నెలల పాటు ప్రభావం చూపుతాయి. కానీ, దీర్ఘకాలంలో, బంగారం పట్ల భారతీయుల సాంస్కృతిక మక్కువ, వివాహ–సాంప్రదాయ అవసరాలు మళ్లీ డిమాండ్‌ను పైకి లాగుతాయి – గత చరిత్ర ఇదే చెబుతోంది. ఇంధన పన్నుల ద్వారా భారీ ఆదాయం పొందుతూ, బంగారం దిగుమతులపై అధిక సుంకం విధిస్తూ, అదే సమయంలో పౌరులను త్యాగం చేయండి, బంగారం కొనొద్దు, విదేశీ ప్రయాణం తగ్గించండి.. అని కోరుతోంది ప్ర‌భుత్వం. ఇది ఆర్థికంగా అర్థవంతమైనా, సామాజిక న్యాయం, సమాన బాధ్యత కోణంలో ప్రశ్నించదగినది. పెద్ద కార్పొరేట్‌లు, అధిక ఆదాయ వర్గాలపై ప్రత్యక్ష పన్ను, లగ్జరీ ట్యాక్స్, ఫ్యూయల్ వినియోగంపై కఠిన నియంత్రణల కన్నా, మధ్యతరగతి, చిన్న జ్యువెలర్లు, గ్రామీణ కుటుంబాలపై మోరల్ ప్రెషర్ ఎక్కువగా పడుతోంది. కానీ కొత్త దిగుమతులపై ఆధారపడే ఫ్రెష్ డిమాండ్, కొనుగోలు సెంటిమెంట్‌లో తీవ్రమైన క్షీణత ఉన్న మాట‌ నిజం. దేశం స్పందించింది.. స్టాక్ మార్కెట్, జ్యువెలరీ సేల్స్, పాత బంగారం మార్పిడి, వినియోగదారుల ప్రవర్తనలో మార్పులు దీనికి సాక్ష్యం. కానీ, ఈ స్పందన సమానంగా, న్యాయంగా, దీర్ఘకాలికంగా ఉందా? లేదా.. అని చూస్తే, ఇది ఒక తాత్కాలిక షాక్, మధ్యతరగతి–చిన్న వ్యాపారులపై ఎక్కువ భారంతో కూడిన నైతిక‌త‌తో కూడుకున్న‌ మాత్రమేనా? ఈ ప్రశ్నలు ఇంకా మిగిలే ఉన్నాయి – నిజమైన ప్రజాస్వామ్య చర్చ అక్కడే మొదలవుతుంది. -సీతారాం కంఠంనేని ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.

Publish Date: Jun 8, 2026 5:40AM