ఇటీవలి నెలల్లో భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ గురించి వస్తున్న శీర్షికలు ఎక్కువగా ఆందోళనతో నిండివి. పడిపోతున్న రూపాయి, పశ్చిమ ఆసియా సంక్షోభం, పెరుగుతున్న ఇంధన ధరలు, విదేశీ పెట్టుబడిదారుల నమ్మకం తరిగిపోతుందన్న అనుమానాలు.. ఇవన్నీ కలిపి  ఇండియా స్టోరీకి పగుళ్లు పడ్డాయా అన్న ప్రశ్న తెరపైకి వచ్చింది. అదే సమయంలో అధికారిక గణాంకాలు మాత్రం వేరే చిత్రాన్ని చూపుతున్నాయి. 7 శాతానికి పైగా జీడీపీ వృద్ధి, బలమైన కార్ల అమ్మకాలు, సిమెంట్ వినియోగం, ఫాస్ట్ మూవింగ్ కన్జ్యూమర్ గూడ్స్‌లో వాల్యూమ్ గ్రోత్ మొదలైన సూచీలు దేశీయ డిమాండ్ ఇంకా బలంగానే ఉందని స్పష్టంచేస్తున్నాయి. 

ఈ ద్వంద్వ చిత్రాన్ని వెలికితీసే ప్రయత్నమే ఆర్థికవేత్త నీల్‌కాంత్ మిశ్రాతో జరిగిన ఏఎన్ఐ  సంభాషణ. యాక్సిస్ బ్యాంక్ చీఫ్ ఎకానమిస్ట్‌గా, ప్రధానమంత్రి ఆర్థిక సలహా మండలి భాగస్వామ్య సభ్యుడిగా, తాజాగా వరల్డ్ బ్యాంక్‌లో భారత ప్రతినిధిగా నియమితుడైన మిశ్రా, భారత ఆర్థిక వ్యవస్థను కేవలం తక్షణ సంక్షోభాల కంట్లో కాకుండా.. ఎనర్జీ, కరెన్సీ, ఇన్నోవేషన్, దేశీయ డిమాండ్, గ్లోబల్ క్యాపిటల్ ఫ్లోల వంటి దీర్ఘకాల మార్పుల దిశలో పరిశీలిస్తాడు. 

ఆయన ప్రధాన వాదనలను, ఉదాహరణలను, సంస్కరణల సిఫార్సులను పత్రికా శైలిలో, కానీ పరిశోధనాత్మక గంభీరతతో మళ్ళీ నిర్మించాం. లక్ష్యం – పశ్చిమ ఆసియా సంక్షోభం నేపథ్యంలో భారత్‌ ఆర్థిక మార్గం ఎలా మారవచ్చో, ఎక్కడ బలం ఉందో, ఎక్కడ బలహీనతలున్నాయో, పాలసీ నిర్ణేతలు, పెట్టుబడిదారులు, పాఠకులు అన్నివర్గాలకూ పాఠ్యంగా నిలిచేలా ఒక సమగ్ర, సుమారు 5000 పదాల విశ్లేషణ అందించడం. 

మిశ్రా అభిప్రాయం ప్రకారం.. భారత్‌ వృద్ధి మందగిస్తోంది అన్న నారేటివ్‌కు గట్టి డేటా మద్దతు కనిపించదని స్పష్టం చేస్తాడు. ఫిస్కల్ కట్టుదిట్టం, క్రెడిట్ వృద్ధి మందగింపు ఉన్నప్పటికీ FY- 25లో ఆర్థిక వ్యవస్థ సుమారు 7.1 శాతం పెరిగిందని ఆయన గుర్తుచేస్తాడు. అంటే ఈ మాక్రో హెడ్‌విండ్‌లు లేకపోతే వృద్ధి మరింత ఎక్కువగా ఉండేదన్నది ఆయన మూల అర్ధం. ప్రస్తుతం ఫిస్కల్ లోటు స్థిరపడుతూ ఉండగా, క్రెడిట్ గ్రోత్ మళ్ళీ వేగం పుంజుకుంటోంది కాబట్టి ఇటీవలి నెలల్లో వృద్ధి 8 శాతం పరిధికి చేరుకున్న అవకాశముందని ఆయన అంచనా. 

అయితే పశ్చిమ ఆసియా సంక్షోభం వల్ల ఆయిల్ ధర 100 డాలర్ల దిశగా కదలడం తాత్కాలికంగా సుమారు 2 శాతం వృద్ధి హెడ్‌విండ్‌గా పనిచేస్తుందని ఆయన విమానం ఉపమానం ద్వారా వివరిస్తాడు. 900 కి.మీ వేగంతో ఎగురుతున్న విమానం 200 హెడ్‌విండ్‌ను ఎదుర్కొంటే 700కి తగ్గినట్టే అని. అయితే ఆయిల్ ఫ్యూచర్స్ మార్కెట్ 2027 మార్చి డెలివరీకి సుమారు 80 డాలర్ల ధరను సూచిస్తోందన్న కారణంతో, ఈ దెబ్బ శాశ్వతం కాకపోవచ్చని ఆయన అంటాడు. 

కార్ల అమ్మకాల్లో మే నెలలో సుమారు 29 శాతం వృద్ధి న‌మోదైంది. సిమెంట్ అమ్మకాల్లో హై సింగిల్ డిజిట్ రేటులో కొనసాగుతున్న వృద్ధి, అంటే నిజంగా నిర్మాణ కార్యకలాపాలు బలంగా కొనసాగుతున్నాయని సంకేతం. లిస్టెడ్ మాల్ కంపెనీల ఫుట్‌ఫాల్, అమ్మకాల్లో గణనీయ మెరుగుదల క‌నిపిస్తోంది.
ఫాస్ట్ మూవింగ్ కన్జ్యూమర్ గూడ్స్ కంపెనీలలో కొంతకాలం తరువాత మొదటిసారిగా గణనీయమైన 
వాల్యూమ్ గ్రోత్ సుమారు 6 శాతం గా ఉంది. ఈ సూచీలన్నీ కలిపి చూస్తే – బయటి షాక్ కారణంగా ఏ క్షణమైనా ఆర్థిక వ్యవస్థ కూలిపోతుంది అన్న భయం అతిశయోక్తికే దగ్గరగా ఉందని, అసలు రిస్క్ వృద్ధి కంటే కరెన్సీ మార్కెట్లో ఉన్నదని ఆయన నిర్ధారిస్తాడు. 

మిశ్రా విదేశీ పోర్ట్ఫోలియో పెట్టుబడుల- FPI  ప్రవాహాలపై చర్చను మూడు కోణాల్లో విభజిస్తాడు. మొదటిది ఎమర్జింగ్ మార్కెట్ల క్లాస్ మొత్తానికి గ్లోబల్ ఆస్తుల కేటాయింపులో ప్రాధాన్యం తగ్గడమే. అమెరికా గ్లోబల్ మార్కెట్ క్యాప్‌లో 70 శాతం చుట్టూ చేరడంతో, పెద్ద ఆస్తి నిర్వహణ సంస్థల దృష్టి అక్కడకే ఎక్కువగా మళ్లింది; ఈ నేపథ్యంలో భారత్ మాత్రమే ప్రకాశించే ఏకైక ఎంపిక అయిన దశ ముగిసిందని ఆయన సూచిస్తాడు. 

మునుపు బ్రెజిల్, దక్షిణాఫ్రికా, రష్యా, అర్జెంటీనా, మెక్సికో వంటి దేశాల్లో రాజకీయం, మాక్రో సమస్యల వల్ల పెట్టుబడిదారులు దూరంగా ఉండగా, భారత్‌కు స్పష్టమైన ప్రీమియం వచ్చేది. ఇప్పుడు కొరియా, బ్రెజిల్, మెక్సికో మళ్ళీ ఇన్వెస్టబుల్ అయ్యాయి; తైవాన్‌లో TSMC వంటి కంపెనీలు ఆర్ధిక అద్భుతాలను సృష్టిస్తున్నాయి. దీంతో  బ్యూటీ కాంటెస్ట్ లో పోటీ తీవ్రమైందని ఆయన వ్యాఖ్య. 

రెండో భాగంలో మిశ్రా మన స్వంత పాలసీ తప్పులను ఒప్పుకుంటాడు. ఫిస్కల్ టైట్‌నింగ్ ముందే ప్రకటించి, పద్ధతిగా అమలు చేయడమే సరికాని, ఒక దశలో క్రెడిట్ వృద్ధిని అనవసరంగా బిగించి, పెద్ద ఎర్నింగ్స్ డౌన్‌గ్రేడ్ సైకిల్‌కు దారిచ్చామని చెబుతాడు. విదేశీ పెట్టుబడిదారులు ప్రధానంగా ఎర్నింగ్స్ అంచనాల దిశ ఆధారంగా నిర్ణయాలు తీసుకుంటారు; అందువల్ల ఆ దశలో భారత్‌ నుండి వెనక్కు తగ్గడాన్ని ఆయనే  రేషన్‌ల్ చర్యగా చూస్తాడు. 

మూడో అంశం – ప్రపంచనంతా ఆకర్షిస్తున్న AI–సెమీకండక్టర్ బూమ్. ఈ సైకిల్‌లో తైవాన్, కొరియా, అమెరికా టెక్ కంపెనీలు కేంద్ర స్థానంలో నిలుస్తుండగా, భారత్‌ ఇప్పటివరకు పెద్ద AI లేదా చిప్ తయారీ దిగ్గజాలను ఇవ్వలేకపోయింది. ఫలితంగా స్పెక్యులేటివ్ కేపిట‌ల్- ఆ అవకాశాల వైపే ప్రవహించింది. అయితే ఇలా వచ్చే  బూమ్ లు స్వభావతా వాలటైల్, కొంత బబుల్ లక్షణాలు చూపే చక్రాలని ఆయన హెచ్చరిస్తాడు. 

భారత్‌ ఎందుకు సామ్‌సంగ్ ,  నివిడియా స్థాయి కంపెనీలు లేవు అనే ప్రశ్నకు, మిశ్రా ముందుగా స్ట్ర‌క్చ‌ర‌ల్ పరిమితులను చూపిస్తాడు. సుమారు 3వేల డాలర్ల పర్ క్యాపిటా ఆదాయం ఉన్న ఆర్థిక వ్యవస్థల్లో సంపద నిల్వలు కూడా పరిమితంగా ఉంటాయి. అటువంటి ఆర్థిక వ్యవస్థలో బిలియన్ల డాలర్లను అత్యంత అధిక రిస్క్ ఉన్న ఫ్రంట్ియర్ టెక్నాలజీల్లో పెట్టే శక్తి సాధారణంగా ఉండదని ఆయన తేల్చిచెబుతాడు. 

చైనా ఉదాహరణతోనే దీనిని బలపరుస్తాడు. అక్కడ కూడా పెద్ద లాంగ్వేజ్ మోడల్ కంపెనీలు కొన్నొక్క వందల మిలియన్ డాలర్లనుే రైజ్ చేయగలిగితే, అమెరికాలో అనేక మోడల్‌లు టెన్స్ ఆఫ్ బిలియన్ల స్థాయిలో భారీగా లాక్కుంటున్నాయని ఆయన గుర్తుచేస్తాడు. చరిత్రలో అమెరికా కూడా 19వ శతాబ్దం వరకూ విదేశీ టెక్నాలజీ దిగుమతులపైనే ఆధారపడి, తరువాతే ఇన్నోవేషన్ నాయకత్వాన్ని సాధించిందని చెప్పి, ఎకానమీ క్యాచ‌ప్ గా భారత్‌ దీర్ఘకాల పథాన్ని వాస్తవబద్ధంగా చూడాలని సూచిస్తాడు. 

సెమీకండక్టర్ రంగంలో, నాలుగేండ్లలో సున్నా దగ్గర నుంచి.. ప్యాకేజింగ్ ప్లాంట్లు, మొదటి ఫ్యాబ్ వరకు తీసుకువచ్చిన పురోగతిపై మిశ్రా గర్వం వ్యక్తం చేస్తాడు. మొదటి వెఫర్ ఫ్యాబ్ 28–40ఎంఎం వంటి  మేచ్యూర్ నోడ్  వద్ద మొదలుకావాల్సి రావడం తప్పనిసరి దశ అని అంటాడు. ప్రపంచం 1.8 ఎంఎం వద్ద ఉన్న నేపథ్యంలో భారత్‌ ఎనిమిది–తొమ్మిది తరాల వెనుక ఉండినా, ఇది భవిష్యత్‌ కట్–ఈడ్జ్ పోటీ కోసం అడుగు పెట్టిన మొదటి మెట్టు అని భావిస్తాడు. 

తదుపరి సెమికాన్ 2.0 ద్వారా.. 7–12 ఎంఎం తయారీ యూనిట్లను 2032 వరకు ఆకర్షించాలన్న లక్ష్యం, 2044 తర్వాత కటింగ్ ఎడ్జ్‌కి చేరే అవకాశం. ఇవన్నీ ఇప్పటి పెట్టుబడులపైనే ఆధారపడి ఉంటాయని ఆయన హెచ్చరిస్తాడు. 76వేల కోట్ల ప్రోత్సాహకం ప్యాకేజీ ప్రకటించినప్పటికీ మొదట వచ్చిన ప్రతిపాదనల నిస్సత్తువ, తర్వాత మైక్రాన్ వంటి కంపెనీలు వచ్చాక వచ్చిన విశ్వాస మార్పు – పాలసీ నిరంతరత, అమలు పట్టుదల ఎంత కీలకమో ఈ ఉదాహరణ ద్వారా చూపిస్తాడు. 
 
పశ్చిమ ఆసియా సంక్షోభం నేపథ్యంలో ఎనర్జీ మీద చర్చ మొదలవగానే, మిశ్రా నిక్షిప్తంగా ఒక విరుద్ధమైన వాదనను ముందుకు తెస్తాడు.  ప్రస్తుతం దిగుమతులపై ఎక్కువ ఆధారపడుతున్నా, దీర్ఘకాలంలో ఎనర్జీ పూర్తిగా మన నియంత్రణలో ఉండే రంగం అని.. భారత్‌ వద్ద సూర్యశక్తి, గాలిశక్తి, హైడ్రో సామర్థ్యం, కోల్ నిల్వలు సమృద్ధిగా ఉండటం వల్ల, సరైన పాలసీ నిర్ణయాలు తీసుకుంటే మిశ్రమ ఎలక్ట్రిసిటీ ఉత్పత్తి మోడల్‌తో ఆయిల్ మీద ఆధారాన్ని గణనీయంగా తగ్గించవచ్చని ఆయన ఆధారం చూపుతాడు.

కానీ ఈ అవకాశాన్ని వాస్తవంగా మలచే దిశగా రాజకీయ– పాలసీ సంకల్పం లోపిస్తున్నదని ఆయన విమర్శిస్తాడు. రైతులకు భారీ స్థాయిలో ఉచిత/తక్కువ టారీఫ్ విద్యుత్ ఇచ్చి, పరిశ్రమ, వాణిజ్య వినియోగదారుల మీద 6–15 రూపాయల యూనిట్ టారీఫ్ భారం వేసే ఈ మోడల్ ఎనర్జీ పరిమిత దేశంలో గొప్ప విధాన వైఫల్యమని ఆయన స్పష్టం చేస్తాడు. 

చైనా 20 ఏళ్లలో విద్యుత్ వినియోగాన్ని 15 శాతం స్థాయిలోనుంచి 27 శాతం స్థాయికి తీసుకెళ్లిన విషయం, అక్కడ ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల విస్తరణ వల్ల ఆయిల్ దిగుమతులు రోజుకు సుమారు 1 మిలియన్ బ్యారెల్స్ వరకు తగ్గిన వాస్తవం – ఇవన్నీ ఆయన చర్చలో ముఖ్యంగా వచ్చాయి. ఇలాంటి మార్పు భారత్‌లో కూడా సాధ్యమే, కానీ దీని కోసం రైతు ఉచిత విద్యుత్, క్రాస్ సబ్సిడీ వంటి పవిత్ర ఆవులను తాకాల్సి ఉంటుంది.. అన్నదే ఆయన అసలు సందేశం. 

ఇన్వెస్టర్లు, ఉద్యోగాలు, దీర్ఘకాల వృద్ధి అన్నీ కలిపి చూసినప్పుడు – చౌక, ఉచిత విద్యుత్” కన్నా మంచి ఉద్యోగాలు” అనే లక్ష్యాన్ని ముందుకు పెట్టే సమయం వచ్చిందని మిశ్రా తేటతెల్లం చేస్తాడు. దీనిని రాజకీయంగా అంగీకరించడం కష్టం అయినప్పటికీ, భారత్‌ ఆర్థిక భవిష్యత్తు సందర్భంలో ఇది తప్పించలేని కూడలి అని ఆయన హెచ్చరిక. 

రూపాయి విలువపై చర్చలో, 100 రూపాయల మానసిక మైలురాయిని మిశ్రా సాధారణ సంఖ్య మాత్రమే గా అభివర్ణించినా, తీవ్రమైన వాలాటిలిటీ వాస్తవ ఆర్థిక వ్యవస్థ పైన ఎలా దెబ్బ కొడుతుందో వివరంగా చెబుతాడు. విదేశీ ఫండ్ మేనేజర్లు, పీఈ–వీసీ పెట్టుబడిదారులు దీర్ఘకాల పెట్టుబడి నిర్ణయాల సమయంలో గత 20 ఏళ్ల కరెన్సీ వోలాటిలిటీని పరిశీలిస్తారు; పెద్ద ఊగిసలాటలు కనిపిస్తే దేశానికి పర్మనెంట్ రిస్క్ ప్రీమియం పెరుగుతుందని ఆయన హెచ్చరిక. 

అదే విధంగా SMEs వ్యాపార సంస్థలు చాలా ఆలస్యంగా హెడ్జింగ్ చేయడం, కరెన్సీ రివర్స్ అయిన తర్వాత కూడా ఖరీదైన హెడ్జ్‌లలో బంధించబడి రెండు వైపులా నష్టపోయే ప్రమాదాన్ని ఆయన 2013 అనుభవంతో గుర్తుచేస్తాడు. కాబట్టి రూపాయి పడనివ్వండి, తర్వాత మళ్ళీ ఎగబాకుతుంది  అనే సిద్ధాంతం పుస్తకాల్లో బాగానే ఉన్నా, వాస్తవ ఆర్థిక వ్యవస్థకు దాని ఖర్చు చాలా ఎక్కువ అని ఆయన స్పష్టం. 

ఆక్యూర‌ల్ బేసిస్‌లో అకౌంట్ చేసిన బేలెన్స్ ఆఫ్ పేమెంట్స్ డెఫిసిట్ అక్టోబ‌ర్- మార్చ్ మధ్యలో సుమారు 24 బిలియన్ డాలర్లు మాత్రమే ఉండగా, RBI ఇంటర్వెన్షన్ డేటా ప్రకారం అదే కాలంలో స్పాట్ మార్కెట్‌లో 75 బిలియన్ డాలర్ల అదనపు డాలర్ డిమాండ్ ఉన్నట్లు కనిపించింది. ఈ అదనపు 50 బిలియన్ డిమాండ్ ఎక్కడి నుంచి వచ్చిందన్న ప్రశ్నకు, మిశ్రా సమాధానం –  రియల్ ఎకానమీ పార్టిసిపెంట్స్ స్పెక్యులేషన్. 

ఎగుమతిదారులు ఆలస్యంగా రిసీవబుల్స్ తీసుకోవడం, దిగుమతిదారులు ఎక్కువగా ముందుగానే హెడ్‌జింగ్ చేయడం, ఇంతవరకు హెడ్జింగ్‌కు రాని FPIs కూడా మొదటిసారి కరెన్సీ ఎక్స్‌పోజర్‌ను హెడ్జ్ చేయడం – ఇవన్నీ కలిపి డాలర్ల డిమాండ్‌ను అనవసరంగా పెంచాయన్నది ఆయన విశ్లేషణ. ఈ పరిస్థితిని ఆయన  స్టాంపీడ్, ఆ స్టాంపీడ్‌ను కంట్రోల్ చేయడానికి  క్రౌడ్ కంట్రోల్ చర్యలు లేదా భారీ డాలర్ ఇన్‌ఫ్లో విజిబిలిటీ అనే రెండు మార్గాలను సూచించినంత మాత్రాన సమస్య వెర్రివాళ్ల దాడి కంటే మన మనస్తత్వం వల్లే ఎక్కువగా తయారైందని స్పష్టం చేస్తాడు.  

మిశ్రా త‌న పాడ్ కాస్ట్ చివ‌ర్లో ప్ర‌స్తుత సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కునేందుకు ఆయ‌న మూడు సూచ‌న‌లు చేశారు. 
సడలింపులు, ఫారెన్ కరెన్సీ డిపాజిట్ స్కీములు వంటి మార్గాల ద్వారా.. 70–100 బిలియన్ డాలర్ల అదనపు రిజర్వు బలం కనీసం రెండు సంవత్సరాలకి మార్కెట్ ముందు స్పష్టంగా చూపాలని ఆయన సూచించాడు. 

జనరిక్ స్కీముల బదులు టాప్ 50–100 గ్లోబల్ కంపెనీలతో నేరుగా చర్చించి టైల‌ర్డ్ ఒప్పందాలు కట్టాలి.
ఫుట్ వేర్, గార్మెంట్స్, ఎలక్ట్రానిక్స్, సెమీకండక్టర్లు వంటి రంగాల్లో యాపిల్–మోడల్ అనుసరించి, ఒక్కో కంపెనీ అవసరాలు అర్ధం చేసుకుని, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల సహకారంతో ల్యాండ్, పవర్, ఇన్‌ఫ్రా, అనుమతులు అన్నీ సింగిల్ విండో, కథానాయక మోడల్ లో అందించాలని ఆయన వాదన. 

ముంబై కోస్టల్ రోడ్, మెట్రోలు, ఢిల్లీ– డాడ్రీ ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే, రాయ్‌పూర్–విశాఖపట్నం కారిడార్ వంటి ప్రయోగాలు, గోస్ట్ టౌన్‌లను పరిశ్రమ– రెసిడెన్షియల్ హబ్‌లుగా మారుస్తున్న ప్రభావాన్ని దేశవ్యాప్తంగా వెయ్యి పట్టణాల వరకూ పునరావృతం చేయాలని ఆయన పిలుపు. 

మిశ్రా మాటల్లో, ఢిల్లీ పాలసీ వర్గాలు ఏళ్ల తరబడి ఎగుమతి ఆధారిత వృద్ధి మోడల్‌తో మక్కువ చూపుతూ వచ్చాయి. చిన్న, ఓపెన్ ఎకానమీకి సరిపడే రోడ్‌మ్యాప్, స‌బ్ కాన్ష‌న్ స్థాయి ఆర్థిక వ్యవస్థకు కాదు. భారత్‌ 4 ట్రిలియన్ నుంచి 20 ట్రిలియన్ డాలర్లకు పెరగాలంటే వచ్చే 16 ట్రిలియన్లలో కనీసం 15 ట్రిలియన్లు దేశీయ డిమాండ్ నుంచే రావాల్సి ఉంటుందని ఆయన గణాంకాలు చూపుతాయి. 

దేశీయ డిమాండ్ ప్రధాన వాహకాలు – హౌసింగ్, ఆఫీస్‌లు, రోడ్లు, మెట్రోలు, కోస్టల్ రోడ్లు, శుద్ధమైన నీరు, పట్టణ ఆధారభూత సౌకర్యాలన్నీ – ఇవే. 2047 నాటికి అవసరమైన ఇన్‌ఫ్రాలో 80 శాతం ఇప్పటికీ నిర్మించబడలేదన్న వాస్తవం, ఈ పరిశ్రమలే దీర్ఘకాల వృద్ధికి అసలు ఇంధనమని నిరూపిస్తుంది.[]

భారత్‌లో ఒక్కో వ్యక్తికి ఉన్న నిర్మాణ ఫ్లోర్ స్పేస్ సుమారు 130 చదరపు అడుగులుగా ఉండగా, చైనా టియర్ 3 పట్టణాల్లో ఇదే గణాంకం 550 చదరపు అడుగులకు పైగా, అమెరికాలో 700 చదరపు అడుగుల దాకా ఉంటుంది. సైతం షాంఘై, బీజింగ్ వంటి చైనా టియర్- 1 నగరాల్లో 250–300 చదరపు అడుగుల స్థాయికి చేరినప్పటికీ, భారత్‌ మొత్తంగా ఇంకా చాలా వెనుకబడి ఉందని మిశ్రా గుర్తుచేస్తాడు.

అఫోర్డబుల్ హౌసింగ్ పేరుతో ఉద్యోగ కేంద్రాల దగ్గర కాకుండా దూర ప్రాంతాల్లో, కనెక్టివిటీ లేకుండా భారీ ప్రాజెక్టులు నిర్మించడం సామాన్య ప్రజల పట్ల అన్యాయమని ఆయన నిప్పులు చెరుగుతాడు. ముంబై, చైనా పట్టణాల తప్పిదాల నుంచి నేర్చుకోవాలని సూచిస్తాడు. బదులుగా త్వరితగతి మెట్రోలు, ఎక్స్‌ప్రెస్‌వేలు, కోస్టల్ రోడ్లు నిర్మించి ట్రావెల్ టైమ్‌ను తగ్గిస్తే, ప్రైవేట్ డెవలపర్లు తాము  స్టాంపీడ్ లా ముందుకు వచ్చి హౌసింగ్ విస్తరణ చేయగలరని ఆయన ఉదాహరణలతో చెబుతాడు. 

నీల్‌కాంత్ మిశ్రా, ఇతర ఆర్థికవేత్తల మాదిరిగా, భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రస్తుతం  హై గ్రోత్ ఫేజ్ లో ఉందన్న అభిప్రాయాన్ని సమర్థిస్తూనే, ఈ విజయాన్ని శాశ్వతంగా భావించకూడదన్న హెచ్చరికను కూడా మృదు స్వరంతో కాని కఠినంగా ఉంచుతాడు. పశ్చిమ ఆసియా సంక్షోభం, రూపాయి ఒత్తిడి వంటి షాక్‌లను ఇప్పటి వరకూ శాంతంగా గ్రహించినా, ముందున్న 20–25 ఏళ్లు అతని దృష్టిలో  గోల్డెన్ గ్రోత్ విండో – ఈ కాలంలో 8–9 శాతం వృద్ధిని సాధించి మేము వృద్ధాప్యానికి ముందే ధనిక దేశం అయ్యాం!  అని చెప్పుకోగలిగితేనే భారత భవిష్యత్తు నిజంగా సురక్షితమవుతుందని ఆయన అంటాడు. 

చైనాను ఉదాహరణగా తీసుకుని,  అసౌకర్యం, అనిశ్చితి, షాక్ లతో కూడినప్పటికీ, 40–50 సంవత్సరాల పాటు వేగంగా ప్రయాణించగలిగి ఉండటాన్నే.. వారు సాధించిన మోడల్ అని ఆయన పేర్కొంటాడు. భారత రాజకీయ వ్యవస్థ, సమాజ నిర్మాణం వేరు అయినా, రిస్క్‌–అవర్సు ఆలోచన నుంచి బయటకి వచ్చి, ఇన్నోవేషన్, ప్రైవేట్ రంగం, దేశీయ డిమాండ్, ఇన్‌ఫ్రా, ఎనర్జీ సంస్కరణల దిశగా దూకుడుగా నడిస్తేనే – పశ్చిమ ఆసియా సంక్షోభం వంటి తాత్కాలిక ఘట్టాలు పెద్దగా దిశ మలుపు ఇవ్వలేవని ఆయన విశ్వాసం.

 -సీతారాం కంఠంనేని

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను  ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.