రక్షణ రంగ వ్యూహాలపై  విశ్లేషణ

భారతదేశ రక్షణ,  వాయుశక్తి ఆధునీకరణ రంగంలో అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్యాలు ఎంతవరకు లాభదాయకం అనే అంశంపై ప్రస్తుతం దేశీయ రక్షణ వర్గాలలో  వ్యూహాత్మక చర్చ నడుస్తోంది. ముఖ్యంగా అమెరికా వంటి అగ్రరాజ్యంతో భారతదేశ రక్షణ సంబంధాలు దేశీయ ప్రయోజనాలకు ఎంతవరకు మేలు చేస్తున్నాయనే ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. వాయుశక్తి ఆధునీకరణ రంగంలో వాషింగ్టన్ అనుసరిస్తున్న విధానాలు భారతదేశాన్ని ఆర్థికంగా దోపిడీ చేయడమే కాకుండా, వ్యూహాత్మకంగా బలహీనపరిచేలా ఉన్నాయని కొందరు విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. కీలకమైన స్వదేశీ యుద్ధ విమాన కార్యక్రమాలను సకాలంలో పూర్తికాకుండా అడ్డుకోవడం ద్వారా, భారత వైమానిక దళ సామర్థ్యాన్ని పరిమితం చేయడానికి అమెరికా ప్రయత్నిస్తోందనే ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది. న్యూఢిల్లీ వాషింగ్టన్‌తో సన్నిహిత సంబంధాలను పెంపొందించుకోవడానికి ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నప్పటికీ, రక్షణ ఏర్పాట్లలో సమాన భాగస్వామ్యం లోపించిందనే అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

ఐదవ తరం యుద్ధ విమాన కార్యక్రమం (AMCA) నిర్మాణాత్మక రూపకల్పన

భారతదేశపు అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకమైన ఐదవ తరం స్టెల్త్ ఫైటర్ కార్యక్రమం, అడ్వాన్స్‌డ్ మీడియం కంబాట్ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్ (AMCA) ప్రాజెక్ట్ దేశీయ రక్షణ రంగంలో ఒక మైలురాయిగా భావించబడింది. ఈ ప్రాజెక్ట్‌ను ఒక ప్రైవేట్ రంగ కన్సార్టియమ్‌కు అప్పగించాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించినప్పుడు, మాజీ సైనికులు మరియు రక్షణ పరిశీలకులలో విస్తృతమైన ఆశావాదం వ్యక్తమైంది. టాటా అడ్వాన్స్‌డ్ సిస్టమ్స్, లార్సెన్ & టూబ్రో,  భారత్ ఫోర్జ్ వంటి ప్రముఖ భారతీయ పారిశ్రామిక మరియు రక్షణ సంస్థలతో కూడిన ఈ కన్సార్టియం దేశీయ ఉత్పాదకతను పెంచుతుందని భావించారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ కింద ఒక నమూనాను (ప్రోటోటైప్‌ను) తయారు చేయడానికి ముప్పై నెలల కఠినమైన కాలపరిమితి విధించబడింది. అలాగే ఆరు నుండి ఏడు విమానాలతో దాదాపు 1,800 పరీక్షా ప్రయోగాలు నిర్వహించేలా ప్రణాళికలు రూపొందించబడ్డాయి. విజయవంతమైన కాన్ఫిగరేషన్ అనంతరం ఈ విమానాలను  2035 నాటికి స్క్వాడ్రన్ సేవల్లోకి ప్రవేశపెట్టాలని కాలపట్టికను నిర్దేశించారు.

ఇంజిన్లపై విదేశీ ఆధారపడటం మరియు ఎదురవుతున్న చిక్కులు

ఇంతటి ప్రతిష్టాత్మకమైన AMCA కార్యక్రమంలో ఒక కీలకమైన బలహీనత దాగి ఉంది. ఈ ప్రాజెక్ట్ యొక్క ప్రారంభ మార్క్ 1 వేరియంట్ కోసం అమెరికన్ తయారీ సంస్థకు చెందిన GE-F414 ఇంజిన్‌పై ఆధారపడాల్సి రావడం పెద్ద లోపంగా పరిణమించింది. గతంలో తేజస్ కార్యక్రమం ఎదుర్కొన్న డెలివరీల ఆలస్యం,  ఒప్పంద అమలులోని ఇబ్బందులను పరిశీలిస్తే, విదేశీ ఇంజిన్లపై ఆధారపడటం ఎంతటి ప్రమాదకరమో స్పష్టమవుతుంది. భారతదేశం 100 GE-404 ఇంజిన్ల బ్యాచ్ కోసం పూర్తి చెల్లింపులు చేసినప్పటికీ, చాలా సంవత్సరాల తర్వాత కూడా కేవలం కొన్నింటిని మాత్రమే అందుకోవడం గమనార్హం. మెజారిటీ ఇంజిన్లు డెలివరీ కాకుండా నిలిచిపోవడం వల్ల దేశీయ వాయుసేన సామర్థ్యాలలో తీవ్రమైన లోపాలు ఏర్పడ్డాయి. గత చేదు అనుభవాలు స్పష్టంగా ఉన్నప్పటికీ, మళ్లీ AMCA ప్రాజెక్ట్ కోసం అమెరికా సరఫరాదారుపైనే ఆధారపడటం ఒక వ్యూహాత్మక తప్పిదంగా మారుతోంది.

భౌగోళిక రాజకీయ వ్యూహాలు మరియు దౌత్య వైఖరిపై పునరాలోచన

అమెరికాతో పొత్తు భారతదేశానికి ఒక విజయవంతమైన కలయిక అనే ప్రచారంలో ఉన్న కథనాన్ని ప్రస్తుత పరిణామాలు సవాలు చేస్తున్నాయి. అంతర్జాతీయంగా ఇరాన్ లేదా రష్యా వంటి దేశాలపై అమెరికా అనుసరించిన కఠిన విధానాలు,  ఆయా దేశాల ఆస్తులను స్తంభింపజేయడం వంటి చర్యలు వాషింగ్టన్ విశ్వసనీయతను ప్రశ్నార్థకం చేస్తున్నాయి. ఇటువంటి పరిస్థితుల్లో ఇండియా అమెరికా ప్రయోజనాలకు అనుగుణంగా అతిగా స్పందిస్తోందనే విమర్శలు వస్తున్నాయి. BRICS కూటమిలో కూడా ఇండియా పశ్చిమ దేశాల ప్రతినిధిగా వ్యవహరిస్తూ, ఆ కూటమి   సొంత కరెన్సీ ఆవిర్భావానికి అడ్డుపడుతోందనే ఆరోపణలు ఇతర భాగస్వామ్య దేశాల నుండి వస్తున్నాయి. భవిష్యత్తులో అమెరికా తన ప్రయోజనాల కోసం భారతదేశాన్ని కూడా ఇదే విధంగా లక్ష్యంగా చేసుకునే ప్రమాదం లేకపోలేదు.

మారుతున్న అంతర్జాతీయ సమీకరణాలు మరియు ఆర్థిక ఆంక్షలు

చైనాకు ప్రతిఘటనగా అమెరికాకు ఇండియా అత్యంత అవసరం అనే నమ్మకంలో కూడా వాస్తవికత లోపిస్తోందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఇటీవలి కాలంలో బీజింగ్‌తో ఒక అవగాహనకు రావడానికి అమెరికా ఉన్నత స్థాయి పర్యటనలు జరపడం దీనికి సంకేతం. అంతేకాకుండా, గతంలో ఉన్న  ఇండో-పసిఫిక్ అనే వ్యూహాత్మక భావన నుండి  పసిఫిక్ కమాండ్ గా పేరు మార్చడం ద్వారా భారతదేశాన్ని ఆ ప్రాంత వ్యూహాత్మక దృష్టి నుండి ప్రతీకాత్మకంగా తొలగించారు. మరోవైపు, భారత ఎగుమతులపై బలవంతపు కార్మిక ఆరోపణలతో అదనపు సుంకాలను విధించడం ద్వారా వాషింగ్టన్ భారతదేశాన్ని ఆర్థికంగా శిక్షించడానికి వెనుకాడడం లేదు. పాకిస్తాన్ లేదా చైనా వంటి దేశాల విషయంలో ఇటువంటి ఆరోపణలు లేకపోవడం అమెరికా యొక్క ద్వంద్వ ప్రమాణాలను ఎత్తిచూపుతోంది.

ధరల పెరుగుదల మరియు AMCA ప్రాజెక్టు అస్థిరత

AMCA ప్రాజెక్ట్ మరింత క్లిష్టంగా మారడానికి ప్రధాన కారణం GE-F414 ఇంజిన్ల ధరలలో ఊహించని విధంగా భారీ పెరుగుదల చోటుచేసుకోవడమే. గతంలో ఒక్కో ఇంజిన్ ధర సుమారు 70-80 కోట్ల రూపాయలుగా ఉండగా, ప్రస్తుతం  అది యూనిట్‌కు దాదాపు 200 కోట్ల రూపాయలకు చేరింది. మేధో సంపత్తి హక్కులపై ఆంక్షలు,  సాంకేతిక పరిజ్ఞాన బదిలీపై తీవ్రమైన పరిమితులతో పాటు ఈ ధరల పెంపుదల, ఈ ప్రాజెక్టును ఆర్థికంగా భరించలేనిదిగా మార్చే వ్యూహంలో భాగమేనని తెలుస్తోంది. తగినంత సరసమైన ధరలో ఇంజిన్ల సరఫరా లేకపోతే, AMCA కార్యక్రమం కూడా కేవలం కాగితాలపై ప్రణాళికలకే పరిమితమై, తేజస్ మార్గంలోనే పయనించే ప్రమాదం ఉంది. తద్వారా భారతదేశం సొంతంగా ఐదవ తరం యుద్ధ విమానాలను రంగంలోకి దించకుండా వాయుసేనను బలహీనపరిచే వ్యూహం దీని వెనుక ఉన్నట్లు కనిపిస్తోంది.

అంతర్గత భద్రత మరియు విదేశీ ఏజెన్సీల హస్తం

ఈ రక్షణ వ్యూహాత్మక లోపాలు కేవలం సైనిక సేకరణలతోనే ఆగకుండా, దేశీయ అంతర్గత భద్రత మరియు రాజకీయ స్థిరత్వాన్ని దెబ్బతీసే దిశగా విస్తరిస్తున్నాయి. నష్ట నివారణ మిషన్ల పేరిట జరుగుతున్న విదేశీ దౌత్య పర్యటనలు మరియు కోల్‌కతా వంటి సున్నితమైన ప్రాంతాల్లోని కొన్ని మత సంస్థల కార్యకలాపాలు అనుమానాస్పదంగా మారాయి. ఈశాన్య రాష్ట్రాలలో తిరుగుబాట్లు మరియు అంతర్గత అల్లర్లను రెచ్చగొట్టడానికి విదేశీ నిధులు (NGOల ద్వారా) వినియోగించబడుతున్నాయనే ఆరోపణలు ఉన్నాయి. భారత భద్రతా దళాలకు వ్యతిరేకంగా సాయుధ బృందాలకు డ్రోన్ల వాడకంలో విదేశీ కిరాయి సైనికులు శిక్షణ ఇస్తున్నట్లు సమాచారం. మత స్వేచ్ఛల ముసుగులో జరుగుతున్న ఈ ఆర్థిక నిధుల ప్రవాహం భారత భూభాగాన్ని మరియు సార్వభౌమత్వాన్ని ముక్కలు చేసే విస్తృత భౌగోళిక రాజకీయ వ్యూహంలో భాగంగా పరిణమించింది.

ప్రత్యామ్నాయ వ్యూహాలు మరియు రష్యా భాగస్వామ్యం పునఃపరిశీలన

ప్రస్తుత సంక్షోభ పరిస్థితుల్లో భారతదేశం తన విదేశాంగ విధానంలోని చారిత్రక అలీన విధానాన్ని మరియు రష్యాతో ఉన్న నమ్మకమైన సంబంధాలను పునఃపరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉంది. గతంలో అమెరికా పాకిస్తాన్‌కు ఎఫ్-104 స్టార్‌ఫైటర్ వంటి అధునాతన విమానాలను సరఫరా చేస్తూ, భారతదేశానికి నిరాకరించినప్పుడు సోవియట్ యూనియన్ మనకు అండగా నిలిచింది. ప్రస్తుత తరుణంలో, రష్యాకు చెందిన సుఖోయ్-30MKI (Su-30MKI) విమాన సముదాయం భారతదేశానికి అత్యంత ఆచరణీయమైన ప్రత్యామ్నాయంగా నిలుస్తోంది. ఇటీవల జరిగిన వివిధ ఆపరేషన్లలో తన సామర్థ్యాన్ని నిరూపించుకున్న ఈ ప్లాట్‌ఫారమ్‌ను విస్తరించడం ఎంతో లాభదాయకం. ఒకవేళ ఫ్రెంచ్ రఫేల్ కొనుగోళ్లు అధిక వ్యయంతో కూడినవిగా మరియు సోర్స్ కోడ్‌లకు పరిమిత ప్రాప్యతతో ఉంటే, దానికి బదులుగా దేశీయంగానే తక్కువ ఖర్చుతో మరో 200 సుఖోయ్ విమానాలను తయారు చేయడం ద్వారా పాతబడిపోయిన జాగ్వార్లు, మిరాజ్ 2000ల విరమణ వల్ల ఏర్పడే కొరతను భర్తీ చేయవచ్చు.

అగ్నిశక్తితో వాయుశక్తి లోటును భర్తీ చేసే ప్రణాళికలు

కొత్త తరం యుద్ధ విమానాల ఇంజిన్ల కొనుగోలులో ఎదురవుతున్న జాప్యాన్ని అధిగమించడానికి, భారతదేశం తన సైనిక బలగాల నిర్మాణంలో ఒక సిద్ధాంతపరమైన మార్పును తీసుకురావాలి. ఇరాక్, చైనా, మరియు ఇరాన్ వంటి దేశాల రక్షణ వ్యూహాల నుండి పాఠాలు నేర్చుకుంటూ, క్షిపణులు, డ్రోన్లు, మరియు సుదూర ఫిరంగిదళంలో భారీగా పెట్టుబడులు పెట్టడం ద్వారా వాయుశక్తి లోటును పూరించవచ్చు. ఇందులో భాగంగా బ్రహ్మోస్ సూపర్‌సోనిక్ క్రూయిజ్ క్షిపణుల నిల్వలను పెద్ద ఎత్తున విస్తరించడం, టోమాహాక్ తరహా దీర్ఘ శ్రేణి భూతల దాడి క్రూయిజ్ క్షిపణులను అభివృద్ధి చేయడం మరియు పినాకా వంటి బహుళ బ్యారెల్ రాకెట్ లాంచర్ల సంఖ్యను వేలల్లో పెంచడం అవసరం. అదనంగా, కనీసం 600 అదనపు ATAGS తరగతి మధ్య తరహా ఫిరంగి తుపాకులను వేగంగా సైన్యంలోకి ప్రవేశపెట్టడం ద్వారా భూమి ఆధారిత కచ్చితమైన కాల్పుల శక్తిని పటిష్టం చేయవచ్చు.

స్వదేశీ ఇంజిన్ ప్రయత్నాలు,  విధాన హేతుబద్ధత

భారతదేశం స్వంతంగా చేపట్టిన కావేరి జెట్ ఇంజిన్ కార్యక్రమం ఆశించిన విజయాలు సాధించకపోవడంతో దేశీయ రక్షణ రంగం విదేశీ భాగస్వామ్యాలపై ఆధారపడాల్సి వచ్చింది. ప్రస్తుతం రోల్స్ రాయిస్ మరియు సాఫ్రాన్ వంటి పాశ్చాత్య కన్సార్టియాలతో జరుగుతున్న చర్చలు కూడా అధిక వ్యయం, పరిమిత సాంకేతిక బదిలీ వంటి పాత సమస్యలకే దారితీసే ప్రమాదం ఉంది. దేశంలో పెరుగుతున్న ఆర్థిక పరిమితులు మరియు అంతర్జాతీయ చమురు ధరల హెచ్చుతగ్గుల నేపథ్యంలో ఇటువంటి ఖరీదైన ఒప్పందాలు నిలకడలేనివిగా మారుతున్నాయి. అమెరికాను "21వ శతాబ్దపు నిర్వచనాత్మక వ్యూహాత్మక భాగస్వామి"గా భావించడం కేవలం భ్రమ మాత్రమేనని, CIA వంటి విదేశీ ఏజెన్సీలు పొరుగు దేశాలలో రంగు విప్లవాలను ప్రోత్సహించిన చరిత్రను మరువరాదని రక్షణ నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

భవిష్యత్ కార్యాచరణ, వ్యూహాత్మక స్వయంప్రతిపత్తి

-భారతదేశం తన వ్యూహాత్మక స్వయంప్రతిపత్తిని కాపాడుకోవడానికి తక్షణమే కొన్ని కీలక విధాన నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సి ఉంది.

- విదేశీ ఇంజిన్ల సరఫరాపై నమ్మకం లేని పరిస్థితుల్లో, AMCA ప్రాజెక్ట్ కోసం దశాబ్దాల కాలం వేచి ఉండే విలాసం దేశానికి లేదు.

-అంతర్జాతీయ వేదికలపై విదేశీ నాయకులను సంతృప్తి పరచడం కోసం కాకుండా, వైమానిక దళం యొక్క తక్షణ సామర్థ్య అవసరాల ఆధారంగానే ఆయుధాల ఎంపిక జరగాలి.

- సుఖోయ్-30MKI విమాన సముదాయాన్ని నిర్ణయాత్మకంగా విస్తరిస్తూ, వాటికి తోడుగా హైపర్‌సోనిక్ ఆయుధాలు, విమాన వాహక నౌకల విధ్వంసక బాలిస్టిక్ క్షిపణులను అభివృద్ధి చేయాలి.

చివరగా, పాలకులు అమెరికా ఉద్దేశాలపై ఉన్న భ్రమలను వీడి, దేశ రక్షణ విధానాన్ని సంపూర్ణ ఆత్మనిర్భరత, వాస్తవిక కూటములు, మరియు వాయు-భూతల సమగ్ర ఆయుధ సంపత్తిపై కేంద్రీకరించాలి. స్క్వాడ్రన్ల కొరతను పూరించడానికి మరియు దేశ సార్వభౌమత్వాన్ని రక్షించడానికి ఈ అజెండా అత్యంత అత్యవసరం.

 -సీతారాం కంఠంనేని

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను  ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.