అమెరికాలో తెలుగు వారి జనాభా, సాంస్కృతిక ముద్ర గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా ఊహించని రీతిలో విస్తరించింది. ఒకప్పుడు కేవలం ఉన్నత విద్యాభ్యాసం కోసం కొద్ది మంది మాత్రమే వెళ్లే అమెరికా, నేడు తెలుగు యువతకు ప్రధాన కలల గమ్యస్థానంగా మారింది. కేవలం ఉద్యోగ ఉపాధి అవకాశాల కోసమే కాకుండా, సామాజిక హోదా, కుటుంబ గౌరవం, ఉన్నత జీవన ప్రమాణాల కోసం తెలుగు రాష్ట్రాల నుండి అమెరికాకు వలస వెళ్లే వారి సంఖ్య గణనీయంగా పెరిగింది. ఈ పరిణామం అమెరికాలోని పలు నగరాల్లో తెలుగు సంస్కృతి పరిఢవిల్లడానికి కారణమైంది. బతుకమ్మ, బోనాలు, ఉగాది, సంక్రాంతి, దీపావళి వంటి సాంప్రదాయ పండుగలను అమెరికా వీధుల్లో అత్యంత వైభవంగా జరుపుకోవడం ఈ మార్పునకు నిదర్శనం. జార్జియా వంటి అమెరికన్ రాష్ట్రాలు తెలంగాణ వారసత్వ వారోత్సవాలను అధికారికంగా గుర్తించడం తెలుగు సమాజం సాధించిన సాంస్కృతిక విజయానికి అద్దం పడుతోంది. డల్లాస్, హ్యూస్టన్, అట్లాంటా, సీటెల్ వంటి నగరాల్లో తెలుగు వారు భారీగా కేంద్రీకృతమవడంతో, ఆ ప్రాంతాల్లో తెలుగు భాష నిత్య వ్యవహార భాషగా మారిపోయింది. ముఖ్యంగా డల్లాస్ నగరాన్ని అక్కడి స్థానికులు  డల్లాసాపురం  అని పిలుచుకునే స్థాయికి తెలుగు జనాభా పెరిగిందంటే, అమెరికా సమాజంలో తెలుగు వారి ఎదుగుదల ఏ స్థాయిలో ఉందో అర్థం చేసుకోవచ్చు.

ఈ సుదీర్ఘ వలసల ప్రయాణానికి పునాది 1990ల చివరలో సంభవించిన అంతర్జాతీయ ఐటీ పరిణామాల్లో ఉంది. ముఖ్యంగా 2000 సంవత్సరంలో తలెత్తిన వై2కే  2000 సంవత్సర సంక్షోభం ప్రపంచ సాఫ్ట్‌వేర్ రంగంలో సరికొత్త తలుపులు తెరిచింది. అప్పట్లో పాత కంప్యూటర్ వ్యవస్థలు 1999 నుండి 2000 సంవత్సరానికి మారే క్రమంలో తలెత్తే సాంకేతిక లోపాన్ని సరిదిద్దడానికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెద్ద ఎత్తున సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీర్ల అవసరం ఏర్పడింది. అమెరికా, ఐరోపా దేశాల్లోని బ్యాంకులు, ఆసుపత్రులు, విమానయాన రంగాలు ఈ సంక్షోభం వల్ల కుప్పకూలిపోయే ప్రమాదం ఉండటంతో, తక్కువ ఖర్చుతో, వేగంగా కోడింగ్ మార్పులు చేయగల నిపుణుల కోసం వెతకడం ప్రారంభించాయి. ఆ సమయంలో భారతదేశంలోని ఇన్ఫోసిస్, టీసీఎస్, విప్రో వంటి ఐటీ సంస్థలు ఈ ప్రతిష్టాత్మక కాంట్రాక్టులను దక్కించుకున్నాయి. గణితంలో ప్రతిభ, ఆంగ్ల భాషా నైపుణ్యం, కష్టపడే తత్వం ఉన్న భారతీయ ఇంజనీర్లు, ముఖ్యంగా తెలుగు యువత, ఈ అవకాశాన్ని అద్భుతంగా ఉపయోగించుకున్నారు. ఎలాంటి వ్యవస్థాగత పతనం లేకుండా 2000 సంవత్సరం విజయవంతంగా ప్రారంభం కావడంలో భారతీయ ఐటీ నిపుణులు కీలక పాత్ర పోషించడంతో, గ్లోబల్ టెక్నాలజీ రంగంలో ఇండియా నమ్మకమైన భాగస్వామిగా అవతరించింది.

ఇండియాలో ఐటీ రంగం ఊపందుకుంటున్న తరుణంలో ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయ నాయకత్వం తీసుకున్న వ్యూహాత్మక నిర్ణయాలు తెలుగు వారి భవిష్యత్తును మార్చేశాయి. 1995 తర్వాత రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టిన చంద్రబాబు.. వ్యవసాయ ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థ నుండి సాంకేతిక ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థ వైపు రాష్ట్రాన్ని నడిపించడానికి గట్టి ప్రయత్నాలు చేశారు. ఇందులో భాగంగా హైదరాబాద్ నగరంలో  హైటెక్ సిటీ నిర్మాణానికి శ్రీకారం చుట్టారు. ప్రారంభంలో ఈ ప్రాజెక్టుపై అనేక విమర్శలు, సందేహాలు వ్యక్తమయ్యాయి. అప్పటికే ఐటీ రంగంలో అగ్రస్థానంలో ఉన్న బెంగళూరును అధిగమించడం హైదరాబాద్‌కు సాధ్యం కాదని చాలామంది భావించారు. అయితే..  అంతర్జాతీయ ఐటీ దిగ్గజాలను ఆకర్షించడంలో అప్పటి చంద్రబాబు ప్రభుత్వం విజయవంతమైంది. మైక్రోసాఫ్ట్ సంస్థ అమెరికా వెలుపల తన మొట్టమొదటి విదేశీ కేంద్రాన్ని హైదరాబాద్‌లో స్థాపించడం ఒక చారిత్రాత్మక మైలురాయిగా నిలిచింది.  ఆ తర్వాత 2000 సంవత్సరంలో అప్పటి అమెరికా అధ్యక్షుడు బిల్ క్లింటన్ హైదరాబాద్ పర్యటన నగర కీర్తిని అంతర్జాతీయ స్థాయికి తీసుకెళ్లింది. తదనంతర కాలంలో గూగుల్, అమెజాన్, ఫేస్‌బుక్ వంటి గ్లోబల్ టెక్ కంపెనీలు హైదరాబాద్‌లో తమ కార్యాలయాలను ఏర్పాటు చేయడంతో, నగరం అంతర్జాతీయ ఐటీ హబ్‌గా రూపాంతరం చెందింది.

ఐటీ రంగంలో వచ్చిన ఈ విప్లవాత్మక మార్పులు తెలుగు రాష్ట్రాల్లోని విద్యా వ్యవస్థను,  సామాజిక ఆలోచనా విధానాన్ని తీవ్రంగా ప్రభావితం చేశాయి. తెలుగు కుటుంబాల్లో విద్యకు ఇచ్చే ప్రాధాన్యత చాలా ఎక్కువ. తమ పిల్లల ఉన్నత చదువుల కోసం ఆస్తులను, భూములను విక్రయించడానికి కూడా తల్లిదండ్రులు వెనుకాడరు. సాఫ్ట్‌వేర్ ఉద్యోగాల వల్ల వచ్చే అధిక ఆదాయం, సామాజిక హోదాను గమనించిన కుటుంబాలు తమ పిల్లలను ఇంజనీరింగ్ వైపు నడిపించడం ప్రారంభించాయి. 1990ల ప్రారంభంలో ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 100 కంటే తక్కువగా ఉన్న ఇంజనీరింగ్ కళాశాలల సంఖ్య, 2010 నాటికి దాదాపు 700కు చేరుకుంది. దేశంలోనే అత్యధిక ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు ఉన్న రాష్ట్రంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ నిలిచింది. కంప్యూటర్ సైన్స్, ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ (ఐటీ) కోర్సులకు డిమాండ్ విపరీతంగా పెరిగింది. కళాశాలల్లో చేరే విద్యార్థుల్లో కంప్యూటర్ సైన్స్ లేదా ఐటీ ఎంచుకున్న వారి నిష్పత్తి గతంలో 8-10 శాతంగా ఉంటే, అది ఏకంగా 25-30 శాతానికి పెరిగింది. హైదరాబాద్ వంటి పట్టణ కేంద్రాలలో ఇది 35-40 శాతానికి చేరుకుంది. ఈ విద్యా విస్తరణ కేవలం స్థానిక ఐటీ రంగానికే కాకుండా, ప్రపంచవ్యాప్తంగా అవసరమైన సాంకేతిక నిపుణుల కొరతను తీర్చడానికి ఒక భారీ హ్యూమన్ రిసోర్స్ పూల్‌ను సృష్టించింది. దీనివల్ల దేశంలోని ప్రముఖ ఐటీ కంపెనీల్లో తెలుగు రాష్ట్రాల విద్యార్థుల సంఖ్య గణనీయంగా పెరిగింది.

స్థానిక ఐటీ రంగంలో స్థిరపడిన తర్వాత తెలుగు యువత తదుపరి లక్ష్యం అమెరికా వైపు మళ్లింది. అమెరికాలో ఉన్నత విద్య (ఎమ్ఎస్) అభ్యసించడం, ఆపై అక్కడే ఉద్యోగం సంపాదించడం విజయానికి కొలమానంగా మారింది. ఇందుకోసం హెచ్1బీ  వీసాలు ప్రధాన ద్వారంగా మారాయి.  అమెరికా ఐటీ రంగంలోహెచ్1బీ వీసాలు పొందుతున్న భారతీయుల్లో దాదాపుడి 50 శాతం మంది తెలుగు మాట్లాడే వారే కావడం గమనార్హం. అమెరికా చేరుకున్న తెలుగు వారు బే ఏరియా, డల్లాస్, సీటెల్, అట్లాంటా వంటి నగరాల్లో పెద్ద ఎత్తున స్థిరపడ్డారు. అక్కడ కేవలం ఉద్యోగాలు చేయడమే కాకుండా, బలమైన సామాజిక మౌలిక సదుపాయాలను నిర్మించుకున్నారు. సాంస్కృతిక సంఘాలు, తెలుగు పాఠశాలలు, హిందూ దేవాలయాలను స్థాపించి తమ సంస్కృతిని సజీవంగా ఉంచుకుంటున్నారు. 

హైదరాబాద్‌లోని చిల్కూరు వీసా బాలాజీ ఆలయానికి ఉన్న క్రేజ్ ఈ అమెరికా కల తీవ్రతను తెలియజేస్తుంది. అక్కడ ప్రదక్షిణలు చేస్తే అమెరికా వీసా వస్తుందనే బలమైన నమ్మకం యువతలో నెలకొంది. అంతేకాకుండా, టాలీవుడ్ చిత్రాల అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో అమెరికా అత్యంత కీలకమైన ప్రాంతంగా ఎదిగింది. తెలుగు హీరోల అభిమాన సంఘాలు అమెరికాలోనూ యాక్టివ్‌గా ఉంటూ, పెద్ద ఎత్తున సినిమా విడుదల వేడుకలను నిర్వహిస్తుంటాయి. యువతను తమ భవిష్యత్తు ఆశయాల గురించి అడిగితే సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీర్ కావడం, ఎంఎస్ కోసం విదేశాలకు వెళ్లడం, ఐటీ ఉద్యోగం సాధించడం అనే మూడు ప్రధాన లక్ష్యాలనే సమాధానంగా ఇస్తున్నారు.

ఈ వలసల ప్రవాహం తెలుగు రాష్ట్రాల్లోని వివాహ వ్యవస్థపై, సామాజిక సంబంధాలపై తీవ్రమైన ప్రభావాన్ని చూపింది. పెళ్లిళ్ల మార్కెట్‌లో  యూఎస్ సెటిల్డ్   అనే ట్యాగ్‌కు విపరీతమైన డిమాండ్ ఏర్పడింది. అమెరికాలో ఉద్యోగం చేసే సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీర్లకు వివాహ మార్కెట్‌లో భారీగా కట్నకానుకలు లభిస్తున్నట్లు పరిశీలకులు చెబుతున్నారు. వరుడి అర్హతలను బట్టి 17 లక్షల నుండి 2 కోట్ల రూపాయల వరకు కట్నం డిమాండ్ చేసే పరిస్థితులు నెలకొన్నాయి. కేవలం అమెరికా సంబంధం అనే ఒకే ఒక్క కారణంతో, మిగిలిన విషయాలను పరిశీలించకుండా కుటుంబాలు సంబంధాలు ఖాయం చేసుకుంటున్నాయి. అయితే.. ఈ ధోరణి వెనుక ఉన్న చీకటి కోణాలు కూడా అప్పుడప్పుడు వెలుగు చూస్తున్నాయి. అమెరికాలో స్థిరపడిన యువకుడిని వివాహం చేసుకున్న కొద్ది నెలలకే, కట్నపు వేధింపులు తట్టుకోలేక హైదరాబాద్‌కు చెందిన ఒక సాఫ్ట్‌వేర్ ఉద్యోగిని ఆత్మహత్యకు యత్నించిన ఉదంతం ఇందుకు ఉదాహరణ. అమెరికా జీవితంపై ఉన్న మితిమీరిన వ్యామోహం, విశ్వవిద్యాలయాల గుర్తింపును, కన్సల్టెన్సీల విశ్వసనీయతను లేదా అప్పుల భారాన్ని తనిఖీ చేయకుండా నిర్ణయాలు తీసుకునేలా కుటుంబాలను తొందరపెడుతోంది.

అమెరికా కల సాకారమయ్యే క్రమంలో ఎదురవుతున్న ఆర్థిక భారాలు, మోసాలు తెలుగు సమాజంలో ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. అమెరికా వెళ్లడం కోసం పూర్వీకుల భూములను తాకట్టు పెట్టి, భారీ మొత్తంలో విద్యా రుణాలు తీసుకుంటున్న కుటుంబాలు ఎన్నో ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు, రమేష్ అనే విద్యార్థి దాదాపు పాతిక నుంచి 30  లక్షల రూపాయల అప్పు చేసి అమెరికా వెళ్లాడు.. కానీ అక్కడ ఆశించిన ఉద్యోగం దొరకక, వీసా గడువు ముగిసిపోయే పరిస్థితి ఎదురైంది. అటువంటి క్లిష్ట సమయంలో వీసా హోదాను కాపాడుకోవడానికి కొందరు దళారుల మాటలు నమ్మి నకిలీ విశ్వవిద్యాలయాలలో  చేరి మోసపోతున్నారు. ఇమ్మిగ్రేషన్ అధికారుల తనిఖీల్లో ఈ అక్రమాలు వెలుగుచూసి, విద్యార్థులు అరెస్ట్ కావడం, డిటెన్షన్ సెంటర్లలో మగ్గడం, చివరకు డిపోర్ట్  కావడం జరుగుతోంది. 2019లో వెలుగుచూసిన  యూనివర్శిటీ ఆఫ్ ఫార్మింగ్టన్ నకిలీ ఉదంతంలో దాదాపు 600 మంది విద్యార్థులు పట్టుబడగా, వారిలో అత్యధికులు తెలుగు వారే కావడం గమనార్హం. 2024 నాటికి ఇటువంటి మోసపూరిత కన్సల్టెన్సీల వల్ల తెలుగు కుటుంబాలు దాదాపు 220 నుండి 250 కోట్ల రూపాయల వరకు నష్టపోయినట్లు అంచనా. 2023లో అమెరికా నుండి బహిష్కరించబడిన దాదాపు 97,000 మంది భారతీయుల్లోనూ తెలుగు రాష్ట్రాల వారు పెద్ద సంఖ్యలో ఉండటం ఈ వ్యవస్థాగత లోపాలను ఎత్తిచూపుతోంది.

అయితే, ఈ సవాళ్లు,  ప్రతికూలతలు ఉన్నప్పటికీ, గ్లోబల్ ఐటీ రంగంలో తెలుగు వారి పట్టుదల, కష్టపడే తత్వం, సాధించిన విజయాలు నిజంగా అభినందనీయం. నేడు ప్రపంచంలోని అగ్రగామి సాంకేతిక సంస్థల్లో తెలుగు వారు కీలక బాధ్యతల్లో, సీఈఓలుగా, సీనియర్ ఎగ్జిక్యూటివ్‌లుగా రాణిస్తున్నారు. ఒక సామాన్య కుటుంబం నుండి వచ్చిన యువకుడు తన ప్రతిభతో అమెరికాలో ఉన్నత స్థానానికి చేరుకోవడం ద్వారా, అతని మొత్తం కుటుంబ ఆర్థిక స్థితిగతులు మారిపోతున్నాయి. కానీ, ప్రస్తుత తరుణంలో యువత మరియు వారి కుటుంబాలు ఒక సారి ఆత్మపరిశీలన చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. తాము ఎంచుకుంటున్న మార్గం కేవలం సామాజిక ఒత్తిడి, పక్కవారిని చూసి పుట్టిన వ్యామోహం వల్లనా, లేక నిజమైన ఆసక్తితోనా అనేది ప్రశ్నించుకోవాలి. ఆర్థిక విజయాలు, అంతర్జాతీయ ఎక్స్‌పోజర్ ముఖ్యం అయినప్పటికీ, మానసిక ప్రశాంతత, సంతోషం అంతకంటే ముఖ్యమైనవి. విదేశీ ప్రయాణం అనేది ఒకరి సొంత కల మరియు సామర్థ్యాల ఆధారంగా సాగాలి తప్ప, కేవలం ప్రతిష్ట కోసం భారీ అప్పుల ఊబిలోకి కూరుకుపోయేలా ఉండకూడదు. ఈ సామాజిక పరిణామాలపై స్పష్టమైన అవగాహన పెంచుకున్నప్పుడే, అమెరికన్ డ్రీమ్ నిజమైన విజయంగా మారుతుంది.

 -సీతారాం కంఠంనేని

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను  ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.   

Telugu diaspora USA, Dallas puram, IT boom Hyderabad, H1B visa success, fake university scam, student deportation US