ప్రపంచ కుబేరుడు ఎలన్ మాస్క్‌కు చెందిన అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ స్పేస్‌ఎక్స్ (SpaceX) ఐపీఓ (IPO) ద్వారా స్టాక్ మార్కెట్లోకి అడుగుపెట్టేందుకు ముమ్మరంగా సిద్ధమవుతోంది. దాదాపు 1.78 ట్రిలియన్ డాలర్ల భారీ మార్కెట్ విలువతో చరిత్రలోనే అతిపెద్ద పబ్లిక్ ఇష్యూగా ఇది నిలవబోతోందని మార్కెట్ వర్గాలు అంచనా వేస్తున్నాయి. ఈ క్రమంలోనే ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ఇన్వెస్టర్లు, భారీ మ్యూచువల్ ఫండ్స్ ఈ కంపెనీ షేర్లను దక్కించుకోవడానికి ఎంతో ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్నారు. అయితే, గ్లోబల్ స్టాక్ మార్కెట్లో అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకమైన  ఎస్‌అండ్పీ 500  (S&P 500) ఇండెక్స్‌లో స్పేస్‌ఎక్స్ త్వరగా చేరిపోతుందని భావించిన ఇన్వెస్టర్లకు ఇప్పుడు ఒక పెద్ద షాక్ తగిలింది.

ఎస్‌అండ్పీ డౌ జోన్స్ ఇండెక్సెస్ (S&P Dow Jones Indices) తమ నిబంధనలను సడలించడానికి నిరాకరించింది. మెగా-క్యాప్ ఐపీఓల కోసం ఎంట్రీ రూల్స్ మార్చబోమని స్పష్టం చేసింది. దీనివల్ల స్పేస్‌ఎక్స్ ఈ బెంచ్‌మార్క్ ఇండెక్స్‌లో చేరడం చాలా ఆలస్యం కానుంది. నాస్డాక్ 100 (Nasdaq 100) మరియు ఎఫ్‌టీఎస్‌ఈ రస్సెల్ (FTSE Russell) వంటి ఇతర ఇండెక్స్ సంస్థలు తమ నిబంధనలను మార్చి, కేవలం 5 నుండి 15 ట్రేడింగ్ రోజుల్లోనే స్పేస్‌ఎక్స్‌ను చేర్చుకోవడానికి గ్రీన్ సిగ్నల్ ఇచ్చాయి. కానీ, ఎస్‌అండ్పీ 500 మాత్రం మార్కెట్ స్థిరత్వం మరియు నియమ నిబంధనలకే పెద్దపీట వేస్తామని తేల్చిచెప్పింది.

ఎస్‌అండ్పీ 500 ఇండెక్స్‌లో చోటు దక్కించుకోవాలంటే ఏ కంపెనీకైనా కఠినమైన నిబంధనలు ఉంటాయి. అందులో మొదటిది, కంపెనీ స్టాక్ మార్కెట్లో లిస్ట్ అయిన తర్వాత కనీసం 12 నెలల పాటు (ఒక సంవత్సరం) ట్రేడింగ్ చరిత్రను కలిగి ఉండాలి. అంటే 2026 జూన్ నెలలో స్పేస్‌ఎక్స్ మార్కెట్లోకి వచ్చినా, కనీసం జూన్ 2027 వరకు దీనిని పరిశీలించడానికి కూడా వీలుపడదు. కేవలం ఈ ఒక్క నియమం మాత్రమే కాదు, అంతకంటే కఠినమైన లాభాల నిబంధన స్పేస్‌ఎక్స్‌కు పెద్ద అడ్డంకిగా మారింది. ఎస్‌అండ్పీ 500 లో చేరాలంటే యూఎస్ అకౌంటింగ్ ప్రమాణాల (GAAP) ప్రకారం కంపెనీ గడిచిన నాలుగు త్రైమాసికాలలో నికర లాభాలను (Profitability) నమోదు చేయాల్సి ఉంటుంది.

ఇక్కడే అసలు సమస్య తలెత్తింది. స్పేస్‌ఎక్స్ కంపెనీకి ఇప్పటివరకు వార్షిక లాభాలు వచ్చిన రికార్డు లేదు. 2025 ఆర్థిక సంవత్సరంలో స్పేస్‌ఎక్స్ ఆదాయం 33 శాతం వృద్ధితో 18.67 బిలియన్ డాలర్లకు చేరుకున్నప్పటికీ, కంపెనీ ఏకంగా 4.94 బిలియన్ డాలర్ల భారీ నికర నష్టాన్ని చవిచూసింది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో కంపెనీ త్వరగా లాభాల్లోకి రాకపోతే ఎస్‌అండ్పీ 500 లో చేరడం మరింత ఆలస్యమవుతుంది. దీనితో పాటు, మార్కెట్లో ట్రేడింగ్ అయ్యే ఉచిత షేర్ల శాతం (Free Float) కనీసం 10 శాతం ఉండాలనేది మరో నిబంధన. కానీ ప్రస్తుత లెక్కల ప్రకారం స్పేస్‌ఎక్స్ ఫ్రీ-ఫ్లోట్ కేవలం 3 నుండి 4 శాతంగా మాత్రమే ఉండే అవకాశం ఉంది.