భౌగోళిక సరిహద్దులు దాటి విస్తరిస్తున్న గ్లోబల్ జిహాద్ భావజాలంపై ప్రత్యేక విశ్లేషణ

1వ అధ్యాయం..  రాక్షసుడిని అర్థం చేసుకోవడం.. ఐసిస్ ఎందుకు చావడానికి నిరాకరిస్తోంది

ఈ వ్యాసం సమకాలీన తీవ్రవాద నిరోధక చర్యలలోని ఒక వైరుధ్యాన్ని పరిశీలిస్తుంది: ఒక హింసాత్మక సంస్థను పదేపదే "శిరచ్ఛేదం" చేసి, భౌగోళికంగా నిర్మూలించినప్పటికీ, అది ప్రాంతాలు మరియు దశాబ్దాల పాటు ఎలా పునరుజ్జీవిస్తూనే ఉంటుంది. ఒకప్పుడు ఒక పెద్ద భారత రాష్ట్రమంత విస్తీర్ణంలో తన ఖలీఫా రాజ్యాన్ని విస్తరించిన ఇస్లామిక్ స్టేట్ (ఐసిస్) నాశనమైందని పలుమార్లు ప్రకటించబడింది, మరియు దాని తదుపరి "ఖలీఫాలు" క్రమపద్ధతిలో వేటాడబడి హతమయ్యారు. అయినప్పటికీ, భద్రతా సంస్థలు దాని నాయకులను మరియు సెల్లను నిర్వీర్యం చేసినట్లు నిత్యం ప్రకటిస్తున్నప్పటికీ, 2026 నాటికి ఈ సంస్థ సిరియా మరియు ఇరాక్ నుండి ఆఫ్రికా మరియు దక్షిణాసియాకు విస్తరిస్తూ, ఒక అంతర్జాతీయ ముప్పుగా తిరిగి ఆవిర్భవించింది.

ఇక్కడ ముందుకు తీసుకువచ్చిన ప్రధాన వాదన ఏమిటంటే, ఐసిస్ కేవలం ఒక సంస్థగా మాత్రమే కాకుండా ఒక భావజాల నిర్మాణంగా మనుగడ సాగిస్తోంది: ఇది ఒక తీవ్రవాద ఇస్లామిస్ట్ ప్రపంచ దృష్టికోణం, ఇది ప్రపంచాన్ని విశ్వాసులు మరియు అవిశ్వాసులు అనే ద్వంద్వ దృక్పథంతో చూస్తుంది, మరియు "అవిశ్వాసుల"పై హింసను మతపరంగా పుణ్యకార్యంగా నిర్మిస్తుంది. ఈ భావజాలం ఇరాక్ మరియు సిరియా నుండి ఆఫ్ఘనిస్తాన్, సోమాలియా మరియు పాకిస్తాన్ వరకు - ప్రభుత్వ వైఫల్యం, అంతర్యుద్ధం మరియు పాలనా శూన్యత ఉన్న ప్రాంతాలను నిరంతరం ఉపయోగించుకుంటుంది, మరియు ఇప్పుడు ప్రచారం, డిజిటల్ ప్రచారం మరియు రహస్య ఉగ్రవాద మాడ్యూళ్ల ద్వారా భారతదేశంలోని వ్యక్తులను ప్రభావితం చేయడానికి మరియు నియమించుకోవడానికి ఎక్కువగా ప్రయత్నిస్తోంది. అందువల్ల, ఐసిస్ను అర్థం చేసుకోవాలంటే, వ్యక్తిగత నాయకులు లేదా నిర్దిష్ట భూభాగాలపై దృష్టి పెట్టడం దాటి, దాని పునరావృత పునరుజ్జీవనానికి వీలు కల్పించే నిర్మాణాత్మక పరిస్థితులు, వ్యూహాత్మక ఎంపికలు మరియు భావజాల ప్రవాహాలను విశ్లేషించడం అవసరం.

అధ్యాయం 2.. ఇరాక్ లో అమెరికా చేసిన పొరపాట్లు..  తిరుగుబాటుకు బీజం వేయడం

ఐసిస్ గురించిన ఏ చారిత్రక వివరణ అయినా 2003లో అమెరికా నేతృత్వంలో ఇరాక్పై జరిగిన దండయాత్రతో మరియు సద్దాం హుస్సేన్ను తొలగించిన తర్వాత అనుసరించిన ఆక్రమణ విధానాలతో ప్రారంభం కావాలి. సాపేక్షంగా వేగవంతమైన సైనిక విజయం తర్వాత, అమెరికా పరిపాలనా నియంత్రణను పాల్ బ్రెమర్ నేతృత్వంలోని పౌర అధికారులకు బదిలీ చేసింది. అతని నిర్ణయాలు ఇరాకీ సమాజాన్ని తీవ్రంగా అస్థిరపరిచి, సాయుధ తిరుగుబాటుకు పునాది వేశాయి.

రెండు విధానపరమైన నిర్ణయాలు ప్రత్యేకంగా నిలుస్తాయి. మొదటిది, ఇరాక్ యొక్క మొత్తం శాశ్వత సైన్యాన్ని—సుమారు నాలుగు లక్షల మంది శిక్షణ పొందిన సైనికులను—అకస్మాత్తుగా రద్దు చేశారు. ఇది, పెద్ద సంఖ్యలో ఉన్న, ఆయుధాలు కలిగిన, అవమానానికి గురైన సైనికులను నిరుద్యోగంలోకి మరియు ఆక్రమణ శక్తిపై ఆగ్రహంలోకి నెట్టివేసింది. రెండవది, సద్దాం బాత్ పార్టీతో సంబంధం ఉన్న వ్యక్తులందరినీ ప్రభుత్వ పదవుల నుండి తొలగించారు. తద్వారా, వేలాది మంది విద్యావంతులైన నిపుణులు మరియు నిర్వాహకులు అకస్మాత్తుగా ప్రజా జీవితం నుండి బహిష్కరించబడి అట్టడుగుకు నెట్టబడ్డారు. ఈ చర్యలన్నీ కలిసి ఒక అధికార శూన్యతను మరియు ఆగ్రహానికి నిలయాన్ని సృష్టించాయి. సరిగ్గా ఇలాంటి పరిస్థితులలోనే తీవ్రవాద పారిశ్రామికవేత్తలు హింసను ప్రేరేపించగలిగారు.

అధ్యాయం 3... అబూ ముసాబ్ అల్ జర్కావీ,  తక్ఫీర్ సిద్ధాంతం

ఈ అస్థిరమైన వాతావరణంలోకి, జోర్డాన్కు చెందిన ఒక వీధి నేరస్థుడు మరియు మిలిటెంట్గా మారిన అబూ ముసాబ్ అల్ జర్కావీ అడుగుపెట్టాడు. అతని సైద్ధాంతిక తీవ్రవాదం మరియు వ్యూహాత్మక క్రూరత్వం ఇరాకీ తిరుగుబాటును పునర్నిర్వచించాయి. జైలులో ఉన్నప్పుడు తీవ్రవాద భావజాలానికి లోనైన జర్కావీ, తక్ఫీర్ యొక్క ఒక నిర్దిష్ట వ్యాఖ్యానంలో పాతుకుపోయిన ప్రపంచ దృష్టికోణంతో ముందుకు వచ్చాడు—తక్ఫీర్ అంటే ఇతరులను "అవిశ్వాసులు" లేదా "మతభ్రష్టులు" అని ప్రకటించడం.

ఈ సైద్ధాంతిక చట్రంలో, ప్రపంచం రెండు వర్గాలుగా విభజించబడింది: తమను తాము నిజమైన విశ్వాసులుగా ప్రకటించుకునేవారు మరియు కాఫిర్ (అవిశ్వాసులు) అని ముద్ర వేయగల మిగతా అందరూ. ఈ వర్గం ముస్లిమేతరులైన హిందువులు, క్రైస్తవులు, యూదులకు మాత్రమే కాకుండా, సున్నీయేతర ముస్లింలకు మరియు తగినంత "పవిత్రులు" లేదా "సంప్రదాయవాదులు"గా పరిగణించబడని ఏ ముస్లింలకైనా వర్తిస్తుంది. అటువంటి సిద్ధాంతం ప్రకారం, ఒక కాఫిర్ను చంపడం పాపంగా కాకుండా, ఆధ్యాత్మిక ప్రతిఫలాన్నిచ్చే పుణ్యకార్యంగా పరిగణించబడుతుంది. ఇది సామూహిక హింసను పవిత్రమైనదిగా చెప్పబడే ఒక కార్యంలా మారుస్తుంది.

జర్కావీ ఈ భావజాలాన్ని అపూర్వమైన క్రూరత్వంతో ఆచరణలో పెట్టాడు: ట్రక్కు బాంబు దాడులు, శిరచ్ఛేదాలు, మరియు తక్షణ యుద్ధభూమికి ఆవల కూడా భయాన్ని కలిగించేలా జాగ్రత్తగా ప్రణాళిక చేయబడిన భయానక ప్రదర్శనలు చేశాడు. అతను ఇరాక్లో మతపరమైన ఘర్షణలను రెచ్చగొట్టడానికి కూడా ఉద్దేశపూర్వకంగా ప్రయత్నించాడు, దేశాన్ని మత హింసలోకి నెట్టాడు. ఈ హింస 2006 నాటికి పదివేల మంది ప్రాణాలను బలిగొంది. జర్కావీ చివరికి 2006లో అమెరికా వైమానిక దాడిలో మరణించినప్పటికీ, అతను ప్రచారం చేసిన భావజాలం అతని తర్వాత కూడా కొనసాగింది. అతని అనుచరులు తమ సంస్థకు "ఇస్లామిక్ స్టేట్ ఆఫ్ ఇరాక్" అని కొత్త పేరు పెట్టుకున్నారు, ఈ కొత్త సంస్థాగత పేరుతో తమ సిబ్బందిని, సిద్ధాంతాన్ని రెండింటినీ కాపాడుకున్నారు.

4వ అధ్యాయం..  క్యాంప్ బుక్కా: జిహాద్ "విశ్వవిద్యాలయం"

ISIS పరిణామక్రమంలో ఒక కీలకమైన, కానీ తరచుగా విస్మరించబడిన దశ ఏమిటంటే, అనుమానిత మిలిటెంట్లను పెద్ద నిర్బంధ కేంద్రాలలో, ముఖ్యంగా క్యాంప్ బుక్కాలో, నిర్బంధించాలన్న అమెరికా నిర్ణయం. ప్రమాదకరమైన వ్యక్తులను వేరుచేసి, నిర్వీర్యం చేసే ఒక యంత్రాంగంగా ఉద్దేశించిన ఈ శిబిరం, దానికి బదులుగా భవిష్యత్ నాయకత్వానికి ఒక ఇంక్యుబేటర్గా మరియు జిహాదీ కేడర్లకు ఒక నెట్వర్కింగ్ కేంద్రంగా మారింది.

తీవ్రవాదులను ఒకే కేంద్రంలో కేంద్రీకరించడం ద్వారా, అధికారులు అనుకోకుండా ఉగ్రవాదులు సమావేశమవడానికి, సంఘటితం కావడానికి, మరియు వారి సైద్ధాంతిక, వ్యూహాత్మక మార్గాలను మెరుగుపరుచుకోవడానికి ఒక అవకాశాన్ని కల్పించారు. మాజీ మధ్య స్థాయి కార్యకర్తలు సంబంధాలను ఏర్పరచుకున్నారు, కొత్త అనుచరులను చేర్చుకున్నారు, మరియు స్థానిక తిరుగుబాటుకు మించి విస్తరించే ఒక మరింత ప్రతిష్టాత్మకమైన ప్రాజెక్ట్ కోసం ప్రణాళికలను రూపొందించారు. అబూ బక్కర్ అల్ బగ్దాదీతో సహా, ఐసిస్ యొక్క భవిష్యత్ నాయకులలో చాలామంది క్యాంప్ బుక్కాలో గడిపారు. ఉగ్రవాదుల నైపుణ్యాన్ని మరియు సైద్ధాంతిక నిబద్ధతను పటిష్టం చేయడంలో దాని పాత్ర కారణంగా, ఈ క్యాంప్ను తరువాత ఐసిస్ యొక్క "విశ్వవిద్యాలయం"గా అభివర్ణించారు.

5వ అధ్యాయం..  అబూ బక్కర్ అల్ బగ్దాదీ ,  ఖలీఫా రాజ్య ఆవిర్భావం

తరువాత తనను తాను ఖలీఫాగా ప్రకటించుకున్న అబూ బక్కర్ అల్ బగ్దాదీ, జర్కావీ కంటే మరింత ప్రమాదకరమైన వ్యక్తిగా క్యాంప్ బుక్కా నుండి ఉద్భవించాడు. ఇస్లామిక్ అధ్యయనాలలో డాక్టరేట్ పొందిన బగ్దాదీ, తన సంస్థ ప్రభావాన్ని విస్తరించడానికి సరైన భౌగోళిక-రాజకీయ క్షణం కోసం వేచి ఉంటూ, వేదాంత శిక్షణను వ్యూహాత్మక సహనంతో మిళితం చేశాడు. 2011లో సిరియా అంతర్యుద్ధం ప్రారంభం కావడంతో ఆ అవకాశం లభించింది. అధ్యక్షుడు బషర్ అల్ అసద్కు వ్యతిరేకంగా జరిగిన నిరసనలు తీవ్రరూపం దాల్చి, ఒక క్రూరమైన, బహుముఖ ఘర్షణగా మారాయి.

సిరియాలోని చాలా విస్తారమైన ప్రాంతాలు ఎటువంటి స్థిరమైన అధికారం లేని "నిర్జన ప్రదేశాలు"గా మారిపోవడంతో, బగ్దాదీ ఇరాక్ నుండి తన యోధులను సిరియాలోకి పంపాడు. ఆ గందరగోళాన్ని అవకాశంగా తీసుకుని భూభాగాన్ని, వనరులను చేజిక్కించుకున్నాడు. 2014 నాటికి, ఐసిస్ ఇరాక్ అంతటా వేగవంతమైన దాడిని ప్రారంభించింది. దేశంలోని రెండవ అతిపెద్ద నగరమైన మోసుల్ పతనంతో ఇది పరాకాష్టకు చేరింది. వేలాది మంది ఇరాకీ సైనికులు ఐసిస్ యొక్క మానసిక మరియు సైనిక దాడిని ఎదుర్కొని కుప్పకూలి, ఆ నగరాన్ని కాపాడుకున్నారు. ఆ మిలిటెంట్లు అమెరికా సరఫరా చేసిన భారీ పరిమాణంలో ఆయుధాలను దోచుకున్నారు మరియు బ్యాంకులనుండి పెద్ద మొత్తంలో నగదును స్వాధీనం చేసుకున్నారు. దీంతో ఐసిస్ చరిత్రలోనే అత్యంత ధనిక ఉగ్రవాద సంస్థలలో ఒకటిగా మారింది.

దాని ఉచ్ఛస్థితిలో, ఐసిస్ ఇరాక్ మరియు సిరియాలలో ఒక పెద్ద భారత రాష్ట్రానికి సమానమైన భూభాగాన్ని నియంత్రించింది, మరియు లక్షల్లో అంచనా వేయబడిన జనాభాను పరిపాలించింది. ఇది కేవలం ఒక ఉగ్రవాద సంస్థగా మాత్రమే కాకుండా, ఒక పాక్షిక రాజ్యంగా కూడా పనిచేసింది. ఇది పాఠశాలలు, ఆసుపత్రులు, న్యాయస్థానాలు మరియు అధికార యంత్రాంగాలను నిర్వహిస్తూ, చమురు అమ్మకాలు, దోపిడీ, అపహరణలు మరియు పన్నుల ద్వారా రోజువారీ ఆదాయాన్ని పొందింది. అయితే, ఈ "పాలన"కు చెల్లించిన మూల్యం చాలా తీవ్రమైనది: దొంగతనానికి శిలువ వేయడం, చిన్న చిన్న తప్పులకు బహిరంగంగా శిరచ్ఛేదం చేయడం వంటి శిక్షలు ఉండేవి. మత చట్టం ముసుగులో ఇది ఒక భయానక వాతావరణాన్ని సృష్టించింది.

6వ అధ్యాయం..  జాతి నిర్మూలన, బహిష్కరణ,  పవిత్రత రాజకీయాలు

ఐసిస్ పాలన, మతపరంగా అనర్హమైనవిగా భావించిన వర్గాలపై జరిగిన క్రమబద్ధమైన హింసతో నిండి ఉంది. సాంప్రదాయ ముస్లిం లేదా క్రైస్తవ వర్గాలలో ఇమడని మతపరమైన మైనారిటీ అయిన యజీదీలను, దెయ్యం ఆరాధకులుగా ముద్రవేసి, వారిపై సామూహిక హత్యలు, బానిసత్వం మరియు లైంగిక హింసకు పాల్పడ్డారు. ఈ హింసను చాలా మంది పండితులు జాతి నిర్మూలన స్వభావం గలదిగా అభివర్ణిస్తారు. వేలాది మంది యజీదీ పురుషులను ఉరితీశారు, అదే సమయంలో మహిళలు మరియు బాలికలను అపహరించి, బానిసలుగా అమ్మి, పదేపదే వేధించారు.

ప్రపంచంలోని అత్యంత పురాతన క్రైస్తవ సమాజాలలో ఒకటైన మోసుల్లోని క్రైస్తవుల ముందు ఒక క్రూరమైన ఎంపిక ఉంచబడింది: ఇస్లాం మతంలోకి మారడం, జిజియా (ఒక ప్రత్యేక పన్ను) చెల్లించడం, పారిపోవడం, లేదా మరణాన్ని ఎదుర్కోవడం. చర్చిలు ధ్వంసం చేయబడ్డాయి, క్రైస్తవుల ఇళ్లపై గుర్తులు వేసి క్రమపద్ధతిలో లక్ష్యంగా చేసుకున్నారు, మరియు శతాబ్దాల నాటి సమాజాలను కొద్ది రోజుల్లోనే నిర్మూలించారు. ఈ చర్యలు ఐసిస్ యొక్క నిరంకుశ తర్కాన్ని స్పష్టం చేశాయి: మతం లేదా వారసత్వంతో సంబంధం లేకుండా, దాని సంకుచిత దృక్పథానికి అనుగుణంగా ప్రవర్తించని ఎవరైనా, పనికిరాని "అవిశ్వాసి" స్థాయికి దిగజార్చబడ్డారు.

అధ్యాయం 7..  మీడియా, ప్రచారం, జిహాద్ యొక్క ప్రపంచీకరణ

దాని ప్రాదేశిక నియంత్రణ మరియు యుద్ధరంగ విజయాలకు మించి, ఐసిస్ యొక్క అత్యంత శక్తివంతమైన సాధనం దాని ప్రచార యంత్రాంగం. ఈ బృందం వాణిజ్య సినిమాతో పోల్చదగిన నిర్మాణ విలువలతో వీడియోలను రూపొందించింది, బహుభాషా ఆన్లైన్ పత్రికలను తయారు చేసింది, మరియు దాని కథనాన్ని వ్యాప్తి చేయడానికి సోషల్ మీడియాను నైపుణ్యంగా ఉపయోగించుకుంది. ఈ వ్యూహం ఐసిస్ తన ప్రధాన భౌగోళిక ప్రాంతానికి చాలా దూరంగా ప్రతిధ్వనించే శక్తి, అనివార్యత, మరియు మతపరమైన చట్టబద్ధత యొక్క ప్రతిబింబాన్ని ప్రదర్శించడానికి అనుమతించింది.

ఫలితంగా, వందకు పైగా దేశాల నుండి వ్యక్తులు ఐసిస్ లక్ష్యం వైపు ఆకర్షితులయ్యారు, వేలాది మంది తమ సాపేక్షంగా సౌకర్యవంతమైన జీవితాలను వదిలి సిరియా మరియు ఇరాక్లోని ఆ సంస్థలో చేరారు. 2015 పారిస్ దాడులు, నైస్లో జరిగిన ట్రక్ దాడి, మరియు మాంచెస్టర్లోని ఒక సంగీత కచేరీలో జరిగిన బాంబు దాడి వంటి ప్రధాన పాశ్చాత్య నగరాలలో జరిగిన దాడులను ఐసిస్ ప్రేరేపించింది లేదా నిర్దేశించింది. ఈ బాంబు దాడిలో పిల్లలతో సహా అనేక మంది పౌరులు మరణించారు. ఈ చర్యలు భయాన్ని పెంచడానికి, సమాజాలను ధ్రువీకరించడానికి, మరియు దాని యోధులు ఒకే ప్రాంతానికి పరిమితమైనప్పటికీ ఆ సమూహం యొక్క ప్రభావం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉందని ప్రదర్శించడానికి ఉద్దేశించబడ్డాయి.

8వ అధ్యాయం..  ప్రపంచ కూటమి,  ప్రాదేశిక ఖలీఫా పతనం

ఐసిస్ దురాగతాల చిత్రాలు మరియు నివేదికలు—ముఖ్యంగా సింజర్ పర్వతంపై చిక్కుకున్న యజీదీల బాధలు—అంతర్జాతీయ ఆగ్రహాన్ని రేకెత్తించి, అమెరికా మరియు దాని మిత్రదేశాలను మరింత నిర్ణయాత్మకంగా వ్యవహరించేలా చేసినప్పుడు కీలక మలుపు వచ్చింది. ఆగష్టు 2014లో, అమెరికా ఐసిస్ లక్ష్యాలపై వైమానిక దాడులను ప్రారంభించింది, సరఫరా మార్గాలను తెగ్గొట్టడం, నిధులు సమకూర్చడం ద్వారా ఆ సమూహం యొక్క సామర్థ్యాలను క్రమపద్ధతిలో తగ్గించాలనే ఉద్దేశాన్ని ప్రకటించింది. వంశపారంపర్యాలు, నాయకత్వ నిర్మాణాలు మరియు మౌలిక సదుపాయాలు.

గమనించదగ్గ విషయం ఏమిటంటే, ఆవిర్భవించిన ఈ కూటమిలో అమెరికా, రష్యా, ప్రాంతీయ శక్తులు మరియు కుర్దిష్ దళాలు వంటి, ఒకప్పుడు ప్రత్యర్థులుగా లేదా శత్రువులుగా ఉన్న దేశాలు మరియు సాయుధ వర్గాలు కూడా ఉన్నాయి. వీరంతా ఐసిస్ను ఓడించాలనే లక్ష్యంపై ఏకమవుతూనే, తమ సొంత ప్రయోజనాలను కూడా నెరవేర్చుకున్నారు. అమెరికా వైమానిక శక్తి మద్దతుతో, కుర్దిష్ యోధులు సిరియాలోని కోబానీ పట్టణంలో ఐసిస్కు మొట్టమొదటి ప్రధాన యుద్ధరంగ ఓటమిని రుచి చూపించి, ఆ సంస్థ అజేయం కాదని నిరూపించారు. ఆ తర్వాత జరిగిన కార్యకలాపాలు క్రమంగా ఐసిస్ భూభాగాన్ని వెనక్కి నెట్టాయి. తొమ్మిది నెలల సుదీర్ఘ యుద్ధం తర్వాత మోసుల్ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడంతో ఇది పరాకాష్టకు చేరింది. మార్చి 2019లో సిరియాలోని బఘౌజ్లో ఉన్న ఐసిస్ చివరి కోట పూర్తిగా కూలిపోయింది.

అప్పటికే, ఒకప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్త భయానికి చిహ్నంగా ఉన్న ఐసిస్ యొక్క అపఖ్యాతి పాలైన నల్ల జెండా, దాని చివరి ప్రాదేశిక స్థావరం నుండి భౌతికంగా తొలగించబడింది మరియు ఒక భౌగోళిక అస్తిత్వంగా ఖలీఫా రాజ్యం ఉనికిలో లేకుండా పోయింది. అయినప్పటికీ, ఐసిస్ "పటం నుండి తుడిచివేయబడింది" అనే కథనం తప్పుదారి పట్టించేదిగా నిరూపించబడింది, ఎందుకంటే అది ప్రాదేశిక ఓటమిని, ఆ సంస్థకు ఆధారమైన భావజాలం మరియు నెట్వర్క్ల నిర్మూలనతో ముడిపెట్టింది.

9వ అధ్యాయం.. బగ్దాదీ మరణం..  శిరచ్ఛేదం  భ్రమ

ఖలీఫా భూభాగం పతనమైన తరువాత, ప్రపంచ కూటమి ఐసిస్ అగ్ర నాయకత్వాన్ని గుర్తించి, నిర్మూలించడంపై దృష్టి సారించింది, ముఖ్యంగా బగ్దాదీపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టింది. ఎలక్ట్రానిక్ ట్రాకింగ్ను నివారించడానికి ఫోన్లు మరియు ఇంటర్నెట్ వాడకాన్ని నివారించి, తీవ్రమైన నిఘా ప్రయత్నాలు జరిగినప్పటికీ సంవత్సరాల తరబడి అజ్ఞాతంలో ఉంటూ, అతను అసాధారణంగా పట్టుబడకుండా తప్పించుకున్నాడు.

అక్టోబర్ 2019లో, అమెరికా ప్రత్యేక దళాలు సిరియాలోని బగ్దాదీ రహస్య స్థావరంపై అత్యంత ప్రమాదకరమైన రాత్రి దాడిని నిర్వహించాయి. ఒక సొరంగంలో చిక్కుకుని, శిక్షణ పొందిన సైనిక శునకం వెంబడిస్తుండగా, బగ్దాదీ ఆత్మాహుతి జాకెట్ను పేల్చుకుని, తనతో పాటు ఉన్న పలువురిని చంపుకున్నాడు. ఈ ఆపరేషన్ను ఒక గొప్ప విజయంగా జరుపుకున్నారు, బగ్దాదీ పిరికి చావు చచ్చాడని, ప్రపంచం ఇప్పుడు మరింత సురక్షితంగా ఉందని రాజకీయ నాయకులు ప్రకటించారు. అయితే, ఆ వ్యక్తిని అంతం చేసినప్పటికీ, అతను నిర్మించడంలో సహాయపడిన సైద్ధాంతిక మరియు సంస్థాగత నిర్మాణాలను కూల్చివేయలేదు.

10వ అధ్యాయం..  నాయకత్వం లేని నెట్వర్క్.. ఖలీఫా పాలన తర్వాత ఐసిస్

బగ్దాదీ తర్వాత, ఐసిస్ వరుసగా తమ నాయకుల మరణాలను బహిరంగంగా ప్రకటించింది; వీరంతా అమెరికా నేతృత్వంలోని దాడులలో సాపేక్షంగా తక్కువ వ్యవధిలో హతమయ్యారు లేదా ఆత్మహత్య చేసుకునేలా ప్రేరేపించబడ్డారు. ప్రతిసారీ, ప్రభుత్వాలు గణనీయమైన విజయాలను ప్రకటించాయి, కానీ ఐసిస్ అప్పటికే తనను తాను పునర్నిర్మించుకున్నందున వ్యూహాత్మక ప్రభావం పరిమితంగానే ఉంది.

ఈ సంస్థ కేంద్రీకృత "రాజ్యం" నమూనా—ఒక ఖలీఫా, ఒక ప్రధాన భూభాగం—నుండి, వివిధ ప్రాంతాలలో విస్తరించి ఉన్న పాక్షిక స్వయంప్రతిపత్తి గల శాఖల వికేంద్రీకృత నెట్వర్క్కు మారింది. ప్రస్తుత ప్రపంచ నాయకుడి గుర్తింపు ఉద్దేశపూర్వకంగానే అస్పష్టంగా ఉంది, ఇది లక్షిత నాయకత్వ నిర్మూలన వ్యూహాలను మరింత కష్టతరం మరియు అర్థరహితంగా చేస్తుంది. నేడు, ఐసిస్ ఒక వికేంద్రీకృత నెట్వర్క్గా పనిచేస్తోంది, దీని శాఖలు కేంద్ర నాయకత్వాన్ని కోల్పోయినా మనుగడ సాగించగలవు, తద్వారా పదేపదే నాయకత్వ నష్టాలు ఎదురైనా కొనసాగింపును నిర్ధారిస్తున్నాయి.

అత్యంత ప్రమాదకరమైన శాఖలలో ఒకటి ఐసిస్ ఖొరాసాన్ (ఐసిస్ కె), ఇది ఆఫ్ఘనిస్తాన్ మరియు దాని పరిసర ప్రాంతాలలో ఉంది. ఇది మాస్కో మరియు ఇరాన్తో పాటు ఇతర ప్రదేశాలలో జరిగిన ప్రధాన దాడులకు బాధ్యత వహించింది. ఆఫ్రికాలో, సోమాలియా కేంద్రంగా ఉన్న శాఖ ఒక సంవత్సరంలోనే తన బలాన్ని రెట్టింపు చేసుకున్నట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి, మరియు ఐసిస్ యొక్క ప్రపంచవ్యాప్త కార్యకలాపాలలోని కీలక అంశాలు సోమాలియా భూభాగం నుండే నిర్దేశించబడవచ్చని సీనియర్ యు.ఎస్. సైనిక అధికారులు ఇప్పుడు అంగీకరిస్తున్నారు. వాస్తవానికి, ఈ సంస్థ యొక్క "హృదయం" ఇరాక్ మరియు సిరియా నుండి అస్థిరత నెలకొన్న కొత్త యుద్ధ క్షేత్రాలకు వలస వెళ్లింది.

అధ్యాయం 11..  ఒంటరి తోడేలు వ్యూహం,  ఉగ్రవాదం యొక్క డిజిటలైజేషన్

ఐసిస్ యొక్క ప్రాదేశిక మరియు సంస్థాగత నిర్మాణాలు మారినట్లే, దాని వ్యూహాలు కూడా మారాయి. ఈ బృందం "ఒంటరి తోడేలు" దాడులను ఎక్కువగా అవలంబించింది, దీనిలో ఆన్లైన్లో తీవ్రవాద భావజాలం వైపు మళ్లిన వ్యక్తులు, తరచుగా ఐసిస్ కార్యకర్తలతో ప్రత్యక్ష శారీరక సంబంధం లేకుండా, తమ సొంత దేశాలలో హింసాత్మక చర్యలకు పాల్పడతారు. ఈ నమూనాలో, సంస్థ యొక్క ప్రాథమిక పాత్ర కార్యాచరణపరమైనది కాకుండా, సైద్ధాంతిక మరియు ప్రచారపరమైనదిగా ఉంటుంది. ఆన్లైన్ వీడియోలు, ఎన్క్రిప్టెడ్ కమ్యూనికేషన్లు మరియు డిజిటల్ ప్రచురణల ద్వారా, ISIS ప్రజలలో అసంతృప్తిని రెచ్చగొట్టడానికి, విభేదాలను తీవ్రతరం చేయడానికి, మరియు హింసాత్మక చర్యను వ్యక్తిగత విమోచన మరియు సామూహిక ఐక్యతకు చిహ్నంగా భావించే ఒక గుర్తింపును పెంపొందించడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. అమెరికా మరియు యూరప్లలో జరిగిన ఒంటరి దాడులు ఇప్పటికే వెయ్యికి పైగా ప్రజలను బలిగొన్నాయి. ఈ దాడులలో, దాడి చేసినవారికి ISIS సభ్యులతో ఎటువంటి ప్రత్యక్ష సంబంధం లేదు మరియు వారు స్థానిక వనరులు, లక్ష్యాలను ఉపయోగించి కార్యకలాపాలు నిర్వహించారు. ఈ హింసా వ్యాప్తి, సరిహద్దులు, శిక్షణా శిబిరాలు మరియు భౌతిక మౌలిక సదుపాయాలపై దృష్టి సారించే సాంప్రదాయ ఉగ్రవాద నిరోధక చర్యలను వాటంతట అవే సరిపోనివిగా చేస్తుంది.

12వ అధ్యాయం..  సిరియా రెండవ పతనం,  పునర్నిర్మాణ ప్రమాదం

ISIS ఓటమిగా కనిపించిన సంఘటన, ముఖ్యంగా సిరియాలో మారుతున్న భౌగోళిక రాజకీయ గతిశీలతతో ఏకకాలంలో జరిగింది. 2024 చివరలో అసద్ ప్రభుత్వం పడిపోయినప్పుడు, అది 2003 తర్వాత ఇరాక్లో ఏర్పడిన శూన్యాన్ని గుర్తుచేసే విధంగా కొత్త అస్థిరతను సృష్టించింది. ఇది ఐసిస్ ఆవిర్భావానికి దోహదపడింది. మరోసారి, ఏ ప్రభావవంతమైన అధికార యంత్రాంగం నియంత్రణ లేని ప్రాంతాలు ఉద్భవించాయి, ఇది ఉగ్రవాదుల పునర్వ్యవస్థీకరణకు సారవంతమైన భూమిని అందించింది.

ఒక్క సిరియాలోనే, ఐసిస్ యోధులు ఒకే సంవత్సరంలో సుమారు రెండు వేల నుండి పది వేలకు పెరిగారని, ఇది వేగవంతమైన నియామకాలు మరియు పునః సమీకరణను సూచిస్తోందని ఇరాకీ నిఘా అధికారులు హెచ్చరించారు. అదే సమయంలో, కుర్దిష్ల ఆధ్వర్యంలోని జైళ్లు మరియు శిబిరాలు వేలాది మంది ఐసిస్ యోధులను మరియు వారి కుటుంబాలను నిర్బంధంలో ఉంచుతున్నాయి; ఏదైనా పెద్ద జైలు బ్రేక్ జరిగితే, అది తక్షణమే ఒక పటిష్టమైన పోరాట దళాన్ని తిరిగి రంగంలోకి దించగలదు. జైలు బ్రేక్ ఆపరేషన్ల కోసం ఐసిస్ నాయకులు చేస్తున్న పిలుపులు ఈ నిర్బంధ సౌకర్యాల వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యతను హైలైట్ చేస్తున్నాయి మరియు ప్రస్తుత నియంత్రణ ఎంత పెళుసుగా ఉందో స్పష్టం చేస్తున్నాయి.

ఈ ప్రమాదాలకు తోడు, యునైటెడ్ స్టేట్స్ మరియు మునుపటి సంకీర్ణంలోని కొన్ని భాగాలు ఇరాక్ మరియు సిరియాలలో తమ ఉనికిని తగ్గించుకున్నాయి, తద్వారా ఆ సంస్థను మొదట పోషించిన రాజకీయ శూన్యతలు మరియు భద్రతా లోపాలనే పరిస్థితులను తిరిగి సృష్టించాయి. సంవత్సరాల తరబడి సైనిక పెట్టుబడులు పెట్టినప్పటికీ, ఐసిస్ తన పాత ప్రధాన కేంద్రాలలో తిరిగి బలపడుతోందని ఇప్పుడు అమెరికా అంచనాలు కూడా అంగీకరిస్తున్నాయి.

13వ అధ్యాయం.. దక్షిణాసియా రంగం.. భారతదేశం గురి

ఐసిస్ యొక్క సైద్ధాంతిక మరియు సంస్థాగత పరిణామం, భారతదేశంతో సహా దక్షిణాసియాపై ప్రత్యక్ష ప్రభావాలను కలిగి ఉంది. "వాయిస్ ఆఫ్ హింద్" పత్రిక వంటి ప్రచార సాధనాలు, భారతీయ ముస్లిం యువతలోని కొన్ని వర్గాలను తీవ్రవాదులుగా మార్చే లక్ష్యంతో ఒక కథనాన్ని రూపొందించడానికి, మరియు ప్రపంచ జిహాదీ చర్చను భారతీయ నేపథ్యంలోకి మార్చడానికి జరుగుతున్న ప్రయత్నాలకు నిదర్శనంగా నిలుస్తున్నాయి.

ఢిల్లీ, మహారాష్ట్ర, జార్ఖండ్, మధ్యప్రదేశ్, తెలంగాణ, కర్ణాటక మరియు ఇతర ప్రాంతాలలో పనిచేస్తున్న ఐసిస్ ప్రేరేపిత అనేక మాడ్యూళ్లను భగ్నం చేసినట్లు భారతీయ ఏజెన్సీలు, ముఖ్యంగా జాతీయ దర్యాప్తు సంస్థ (ఎన్ఐఏ) మరియు రాష్ట్ర పోలీసు విభాగాలు నివేదించాయి. బాంబుల తయారీ మరియు సైబర్ కార్యకలాపాలకు తమ నైపుణ్యాలను ఉపయోగించుకోవాలని ప్రయత్నించినట్లు ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న సాంకేతిక రంగాలను అభ్యసిస్తున్న యువకులు, అలాగే సైద్ధాంతిక మరియు లాజిస్టికల్ కేంద్రాలుగా పనిచేసినట్లు ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న మహిళలు అరెస్టులలో ఉన్నారు. ఈ పరిణామాలు సూచిస్తున్నదేమిటంటే, భారతదేశంలో ఐసిస్ వ్యూహం కేవలం విదేశీ యుద్ధభూములకు భౌతిక ప్రయాణాలను ప్రోత్సహించడానికే పరిమితం కాలేదు, భారతదేశ సరిహద్దుల్లోనే "హైబ్రిడ్ యుద్ధం" చేయగల సామర్థ్యం ఉన్న స్థానిక సెల్స్ మరియు సానుభూతిపరులను పెంచడంపై కూడా దృష్టి సారిస్తోంది.

ఈ వ్యూహం యొక్క విస్తృత లక్ష్యం ఏమిటంటే, సులభంగా ప్రభావితమయ్యే యువత మనసుల్లో అదే భావజాల విషాన్ని—అంటే మత విద్వేషం, తీవ్రవాద ప్రత్యేకవాదం, మరియు హింసను కీర్తించడం—నింపడం, తద్వారా దేశీయంగా ఒంటరిగా దాడి చేసేవారికి మరియు రహస్య సెల్స్కు ఒక నిల్వ కేంద్రాన్ని సృష్టించడం. ఇటీవలి అరెస్టుల స్థాయిని బట్టి చూస్తే, చట్ట అమలు సంస్థలు చురుకుగా ఉన్నప్పటికీ, అంతర్లీనంగా ఉన్న భావజాల ఆకర్షణను తగినంతగా పరిష్కరించడం లేదని తెలుస్తోంది.

14వ అధ్యాయం..  అసలైన శత్రువు: కేవలం సంస్థలు కాదు, తీవ్రవాద భావజాలం

ఐసిస్ పదేపదే పునరుజ్జీవం పొందడం ఒక ప్రాథమిక విశ్లేషణాత్మక మరియు విధానపరమైన వైఫల్యాన్ని నొక్కి చెబుతోంది: నాయకత్వ శిరచ్ఛేదం మరియు ప్రాదేశిక పునరాక్రమణ ద్వారా నిర్మూలించగల వివిక్త, పరిమిత శత్రువులుగా మిలిటెంట్ సంస్థలను పరిగణించే ధోరణి. “నాయకుడిని చంపడం” లేదా “ఖలీఫా రాజ్యాన్ని నాశనం చేయడం” విజయంతో సమానం అనే కథనం, అసలైన శత్రువు పాతుకుపోయిన ఒక తీవ్రవాద భావజాలం అనే లోతైన వాస్తవాన్ని విస్మరిస్తుంది.

ఈ భావజాలం అనేది తీవ్రవాద ఇస్లామిస్ట్ ఆలోచనా విధానంలో ఒక ప్రత్యేక శాఖ. ఇది తక్ఫీర్ను ఉన్నతంగా భావిస్తూ, అపవిత్రులుగా లేదా తగినంత సనాతన ధర్మాన్ని పాటించని వారిగా భావించే వారందరిపై హింసను పవిత్రంగా పరిగణిస్తుంది. ఇది యుద్ధం, ఆక్రమణ, రాజ్య పతనం, మరియు అన్యాయంగా భావించే పరిస్థితులలో వృద్ధి చెందుతుంది. అంతేకాక, ఇది కొత్త సాంకేతికతలు మరియు రాజకీయ పరిస్థితులకు వేగంగా అనుగుణంగా మారుతుంది. నగరాలను విముక్తి చేయవచ్చు, కమాండర్లను తొలగించవచ్చు, మరియు శిక్షణా శిబిరాలను కూల్చివేయవచ్చు, కానీ ఒక ఆలోచనను బాంబులతో నాశనం చేయడం అసాధ్యం. భావజాలపు పునాదులు చెక్కుచెదరకుండా ఉన్నంత కాలం, పాత వాటి బూడిద నుండి కొత్త సంస్థలు, నాయకులు మరియు నెట్వర్క్లు ఉద్భవించగలవు—మరియు ఉద్భవస్తున్నాయి కూడా.

15వ అధ్యాయం..  విధానపరమైన చిక్కులు..  బాంబులు,  దాడులకు అతీతంగా

సైనిక సాధనాలు కొన్నిసార్లు అవసరమైనప్పటికీ, నిర్మాణాత్మకంగా అవి సరిపోవు అనేది ఇక్కడి ప్రధాన విధానపరమైన పాఠం. అమెరికా బగ్దాదీని, అతని వారసులను సరిగ్గానే లక్ష్యంగా చేసుకుంది మరియు సంకీర్ణ యుద్ధంలో భారీగా పెట్టుబడి పెట్టింది. అయినప్పటికీ, ఆ దృగ్విషయం యొక్క సైద్ధాంతిక మరియు సామాజిక-రాజకీయ మూలాలను అది ఎన్నడూ పూర్తిగా ఎదుర్కోనందున, తొందరపడి విజయాన్ని ప్రకటించుకుంది.

ప్రస్తుతం ఐసిస్ చేత ప్రత్యక్ష సైద్ధాంతిక మరియు కార్యాచరణ లక్ష్యాలను ఎదుర్కొంటున్న భారతదేశం వంటి దేశాలకు, ఆత్మసంతృప్తి అనేది ప్రత్యేకంగా ప్రమాదకరం. సమస్యను "పరిష్కరించడానికి" అమెరికా లేదా బహుపాక్షిక కూటముల వంటి బాహ్య శక్తులపై ఆధారపడటం సరిపోదు, అలాగే కేవలం సెల్స్ మరియు మాడ్యూల్స్పై భౌతిక చర్యలపై దృష్టి పెట్టడం కూడా తగదు. దేశాలు ఏకకాలంలో తీవ్రవాద నిర్మూలన, సమాజ స్థాయిలో భాగస్వామ్యం, రాజకీయ చేరిక, మరియు తీవ్రవాద భావజాలాల యొక్క మతపరమైన వక్రీకరణలను, నైతిక దివాలాను బహిర్గతం చేసే విశ్వసనీయమైన ప్రత్యాఖ్యానాలలో పెట్టుబడి పెట్టాలి.

అధ్యాయం 16..  ముగింపు..  ఆ భావనను ఓడించగలమా?

ఐసిస్ను ఉత్తమంగా వర్ణించే రూపకం ఒక రాక్షసుడిది, అతను ప్రతి నీటి బిందువు నుండి పుట్టిన పౌరాణిక పాత్రలా ఉంటాడు. చిందిన రక్తం, దాన్ని అణచివేసిన ప్రతిసారీ తిరిగి కనిపిస్తుంది. ఆ సంస్థ భూభాగాన్ని, నాయకులను, వనరులను కోల్పోయింది. అయినప్పటికీ, అస్థిరత మరియు మనోవేదనలు కలిసే ప్రతిచోటా, "అవిశ్వాసుల"పై ప్రక్షాళన చేసే, హింసాత్మక పోరాటం అనే అంతర్లీన కథనం అనుచరులను పొందుతూనే ఉంది.

ప్రపంచం అంతిమంగా ఈ భావజాలాన్ని ఓడించగలదా లేదా అనేది ఒక అంతుచిక్కని ప్రశ్నగానే మిగిలిపోయింది; అది ప్రభుత్వాలు, సమాజాలు మరియు మత పెద్దలు తీసుకునే నిర్ణయాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అయితే, స్పష్టంగా తెలిసిన విషయం ఏమిటంటే, ఈ యుద్ధాన్ని కేవలం సైనిక మార్గాల ద్వారా మాత్రమే గెలవలేము. ఈ భావజాల పోరాటాన్ని విస్మరించడం లేదా ఇతరులకు అప్పగించడం అంటే, అదే ముప్పు యొక్క తదుపరి రూపాన్ని ఆహ్వానించడంతో సమానం. భారతదేశానికి మరియు ఇతర బలహీన సమాజాలకు ఉన్న సవాలు ఏమిటంటే, ఆ ముప్పు ఇప్పటికే "తలుపు వద్ద" ఉందని గుర్తించడం, మరియు ఈ రాక్షసుడిని మరణం నుండి తిరిగి బ్రతికిస్తున్న ఆలోచనలను సమూలంగా పెకిలించడానికి పటిష్టమైన భద్రతా చర్యలు, నిరంతర మేధో, సామాజిక మరియు రాజకీయ ప్రయత్నాల కలయికతో స్పందించడం.

 -సీతారాం కంఠంనేని

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను  ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.