భారత ఆర్థిక వ్యవస్థను మరింత బలోపేతం చేసేందుకు మరియు రూపాయి విలువ క్షీణతకు అడ్డుకట్ట వేసేందుకు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) ఒక సంచలన వ్యూహాన్ని అమలులోకి తెచ్చింది. విదేశాల్లో నివసిస్తున్న భారతీయుల (NRI) పెట్టుబడులను ఆకర్షించడమే లక్ష్యంగా ప్రత్యేక ఫారిన్ కరెన్సీ నాన్-రెసిడెంట్ (FCNR-B) స్వాప్ విండోను ఆర్‌బీఐ పునరుద్ధరించింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా నెలకొన్న భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, ముఖ్యంగా పశ్చిమ ఆసియాలో యుద్ధ వాతావరణం కారణంగా రూపాయి విలువపై తీవ్ర ఒత్తిడి పడింది. మే 20న రూపాయి విలువ రికార్డు స్థాయిలో డాలర్‌కు 96.83 వద్దకు పడిపోయింది. ఆర్థిక సంవత్సరం 2026లో దేశీయ కరెన్సీ ఏకంగా 11 శాతానికి పైగా క్షీణించింది. ఈ విపత్కర పరిస్థితుల నుండి రూపాయిని గట్టెక్కించేందుకు 2013 నాటి సంక్షోభ వ్యూహాన్ని ఆర్‌బీఐ మళ్లీ తెరపైకి తెచ్చింది.

ఈ కొత్త పథకం ప్రకారం, బ్యాంకులు సేకరించే విదేశీ కరెన్సీ డిపాజిట్లపై అయ్యే పూర్తి హెడ్జింగ్ ఖర్చును (కరెన్సీ హెచ్చుతగ్గుల నష్ట భయం) ఆర్‌బీఐ స్వయంగా భరిస్తుంది. సాధారణంగా బ్యాంకులు విదేశీ కరెన్సీని సేకరించినప్పుడు వార్షికంగా 3 శాతం నుండి 3.5 శాతం వరకు హెడ్జింగ్ ఖర్చులు భరించాల్సి ఉంటుంది. దీనివల్ల డిపాజిటర్లకు ఎక్కువ వడ్డీ ఇవ్వడం బ్యాంకులకు సాధ్యపడేది కాదు. కానీ ఇప్పుడు ఆర్‌బీఐ ఈ పూర్తి రిస్క్‌ను తనపై వేసుకోవడంతో బ్యాంకులకు పెద్ద ఊరట లభించింది. అంతేకాకుండా, ఈ డిపాజిట్లకు నగదు నిల్వల నిష్పత్తి (CRR), అలాగే శాసనబద్ధ ద్రవ్య నిష్పత్తి (SLR) నిబంధనల నుండి పూర్తిగా మినహాయింపు ఇచ్చారు. దీనివల్ల బ్యాంకులు ఎన్‌ఆర్‌ఐ డిపాజిటర్లకు భారీగా వడ్డీ రేట్లను పెంచి ఆఫర్ చేసే అవకాశం లభించింది. గతంలో 3 శాతం నుండి 4 శాతం లోపు ఉన్న ఎఫ్‌సీఎన్‌ఆర్ వడ్డీ రేట్లు, ఈ నిర్ణయంతో ఏకంగా 5.5 శాతం నుండి 6 శాతం పైగా పెరిగేందుకు మార్గం సుగమమైంది. ఉదాహరణకు, ఏయూ స్మాల్ ఫైనాన్స్ బ్యాంక్ తన వడ్డీ రేటును ఏకంగా 7.10 శాతానికి పెంచగా, హెచ్‌డీఎఫ్‌సీ, బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా వంటి ప్రముఖ బ్యాంకులు 6 శాతం వడ్డీని ఆఫర్ చేస్తున్నాయి.

ఈ విండో సెప్టెంబర్ 30, 2026 వరకు అందుబాటులో ఉంటుంది. బ్యాంకులు సేకరించిన డాలర్లను ఆర్‌బీఐ వద్ద అక్టోబర్ 16, 2026 లోపు స్వాప్ చేసుకోవచ్చు. కనీసం 3 సంవత్సరాల నుండి గరిష్టంగా 5 సంవత్సరాల కాలపరిమితితో ఈ డిపాజిట్లను సమీకరించవచ్చు. గతంలో 2013 లో ఇలాంటి పథకాన్ని తెచ్చినప్పుడు బ్యాంకులు కేవలం కొన్ని నెలల్లోనే 34 బిలియన్ డాలర్ల విదేశీ పెట్టుబడులను ఆకర్షించగలిగాయి. ప్రస్తుత ఆర్‌బీఐ గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా నేతృత్వంలో తీసుకున్న ఈ తాజా నిర్ణయం ద్వారా ఈసారి రికార్డు స్థాయిలో 40 బిలియన్ డాలర్ల నుండి 60 బిలియన్ డాలర్ల (దాదాపు రూ. 5 లక్షల కోట్ల వరకు) విదేశీ నిధులు భారత బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలోకి వస్తాయని ఆర్థిక నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు. ఇది దేశంలో ప్రస్తుతం నెమ్మదించిన డిపాజిట్ల వృద్ధిని (12.2 శాతం) పరుగులు పెట్టించడమే కాకుండా, 16.1 శాతం వేగంతో దూసుకుపోతున్న బ్యాంక్ క్రెడిట్ డిమాండ్‌ను అందుకోవడానికి బ్యాంకులకు ఎంతగానో సహాయపడనుంది.