ప్రపంచవ్యాప్తంగా వివిధ రంగాలలో స్థిరపడిన ప్రవాస భారతీయులు మాతృభూమిపై తమకున్న అనుబంధాన్ని చాటుకుంటూ దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఊతమిస్తున్నారు. అంతర్జాతీయంగా మారుతున్న ఆర్థిక సమీకరణాల నడుమ, విదేశాల నుంచి స్వదేశానికి నగదు పంపించడం  (రెమిటెన్స్) లో భారతదేశం గ్లోబల్ లెవెల్‌లో అగ్రస్థానాన్ని కైవసం చేసుకుంది.   2024వ సంవత్సరంలో ప్రవాస భారతీయులు పంపిన నిధులు ఏకంగా 137 బిలియన్ డాలర్ల రికార్డు స్థాయి మార్కును దాటినట్లు అంతర్జాతీయ నివేదికలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. గ్లోబల్ మార్కెట్‌లో వంద బిలియన్ డాలర్ల పరిమితిని దాటిన ఏకైక దేశంగా భారత్ చరిత్ర సృష్టించింది. 

ఈ విదేశీ నిధులు కేవలం కుటుంబాల అవసరాలకే పరిమితం కాకుండా.. దేశ విదేశీ మారక నిల్వలను పెంచడంలోనూ, స్థానిక వినియోగ వ్యయాలను బలోపేతం చేయడంలోనూ  ప్రధాన ఇంధనంగా పనిచేస్తున్నాయి.  గడిచిన పద్నాలుగేళ్ల కాలంలో భారత దేశానికి వస్తున్న ఈ విదేశీ నిధుల ప్రవాహాన్ని గమనిస్తే..  ఒక స్థిరమైన, అద్భుతమైన వృద్ధి రేటు స్పష్టంగా ప్రస్ఫుటంగా కనిపిస్తుంది. 

2010వ సంవత్సరంలో దేశానికి వచ్చిన రెమిటెన్స్ విలువ   53.48 బిలియన్ డాలర్లుగా నమోదైంది. ఆ తర్వాతి కాలంలో ఇది మరింత పుంజుకుని, 2015 నాటికి 68.91 బిలియన్ డాలర్లకు చేరుకుంది. కరోనా సంక్షోభం వంటి కఠిన పరిస్థితులు ఎదురైనప్పటికీ..  2020 నాటికి ఈ నిధులు 83.15 బిలియన్ డాలర్ల మార్కును అధిగమించాయి. అదే జోరును కొనసాగిస్తూ 2024 ఆర్థిక సంవత్సరానికి గాను 137.67 బిలియన్ డాలర్ల ఆల్‌టైమ్ హై రికార్డును నమోదు చేశయి. ఈ అసాధారణ వృద్ధి కారణంగా మొత్తం దక్షిణాసియా ప్రాంతంలోనే రెమిటెన్స్ వృద్ధి రేటు సుమారు 11.8 శాతం మేర పెరిగింది. దీనిని బట్టి భారత్ కేవలం నిధులను స్వీకరించడమే కాకుండా, ప్రపంచ వలస కార్మిక మార్కెట్‌లో ఒక బలమైన శక్తిగా ఎదిగిందని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.  

భారతదేశానికి ఈ స్థాయిలో నిధులు తరలిరావడానికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తరించి ఉన్న భౌగోళిక కారిడార్లు ప్రధాన వనరులుగా నిలుస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆఫ్ అమెరికా (యూఎస్ఏ), యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (యూఏఈ), సౌదీ అరేబియా వంటి దేశాల నుంచి భారత్‌కు అత్యధికంగా నిధులు బదిలీ అవుతున్నాయి. గల్ఫ్ ప్రాంతంలో స్థిరపడిన లక్షలాది మంది శ్రామికులు, కార్మికులతో పాటు ఉత్తర అమెరికా దేశాలలోని ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ (ఐటీ), ఇంజినీరింగ్, వైద్య రంగాలలో స్థిరపడిన ఉన్నత స్థాయి నిపుణులు ఈ నిధుల ప్రవాహంలో కీలక భాగస్వాములుగా ఉన్నారు. వీటితో పాటు బ్రిటన్, కెనడా, ఆస్ట్రేలియా వంటి దేశాలలోని భారతీయ వలసదారులు సైతం నిరంతరం మాతృదేశానికి పెద్ద ఎత్తున డబ్బును పంపుతున్నారు. ప్రస్తుతం యూఏఈలో దాదాపు 36 లక్షల మంది, అమెరికాలో 29 లక్షల మంది, సౌదీ అరేబియాలో 26 లక్షల మంది, బ్రిటన్‌లో 18 లక్షల మంది ఇండియన్లు నివసిస్తూ నిరంతరం మాతృభూమితో తమ ఆర్థిక, సామాజిక బంధాన్ని కొనసాగిస్తున్నారు.  ఈ విధంగా విదేశాల నుంచి వచ్చే సొమ్ము భారతదేశంలోని గ్రామీణ, అర్ధ-పట్టణ ప్రాంతాల సామాజిక, ఆర్థిక జీవన చిత్రపటాన్ని పూర్తిగా మార్చేస్తోంది. 

గ్రామాల్లో నివసించే లక్షలాది కుటుంబాలకు ఈ నిధులు ఒక బలమైన సామాజిక భద్రతా వలయంగా ఉపయోగపడుతున్నాయి. ఎన్నారైలు పంపే ఈ డబ్బు స్థానికంగా పిల్లల ఉన్నత చదువులకు, మెరుగైన వైద్య సదుపాయాలకు, సొంత గృహాల నిర్మాణానికి  తోడ్పడుతోంది. అలాగే గతంలో ఉన్న అప్పులను తీర్చుకోవడానికి, దైనందిన జీవితంలో వస్తువుల వినియోగ వ్యయాన్ని పెంచుకోవడానికి కూడా ఈ సొమ్ము ప్రధాన ఆధారం అవుతోంది. ఫలితంగా గ్రామీణ మార్కెట్లలో కొనుగోలు శక్తి పెరిగి, స్థానిక వ్యాపారాలు పుంజుకుని ప్రాంతీయ ఆర్థిక స్థిరత్వానికి మార్గం సుగమమవుతోంది.  

ప్రపంచంలోని ఎన్నో వలస దేశాల కంటే భారత్ ఈ రేసులో ముందంజలో ఉండటానికి కొన్ని ప్రత్యేకమైన సానుకూల అంశాలు కారణమవుతున్నాయి. భారతదేశం కలిగి ఉన్న విస్తారమైన మానవ వనరులు, విదేశాలలో ఉన్న భారీ జనాభా మొదటి ప్రధాన బలం. దీనికి తోడు, భారతీయులు కేవలం శ్రామిక రంగానికే పరిమితం కాకుండా, తక్కువ వేతన ఉద్యోగాల నుండి ప్రపంచ స్థాయి సంస్థలలోని అత్యున్నత సాంకేతిక, నిర్వహణ పదవుల వరకు అన్ని విభాగాలలోనూ విస్తరించి ఉండటం దేశానికి కలిసి వస్తోంది. ఇటీవలి కాలంలో అంతర్జాతీయ విశ్వవిద్యాలయాలకు భారతీయ విద్యార్థుల వలసలు పెరగడం, కుటుంబ సమేతంగా విదేశాల్లో స్థిరపడే ధోరణి ఎక్కువ కావడం కూడా ఇందుకు దోహదపడింది. 

వీటన్నింటికీ మించి, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం పెరగడంతో డిజిటల్ మనీ ట్రాన్స్‌ఫర్ వ్యవస్థలు మునుపటికంటే ఎంతో వేగంగా, అత్యంత తక్కువ సేవా రుసుములతో సురక్షితంగా డబ్బును బదిలీ చేసే సౌకర్యాన్ని కల్పించడం ఈ నిధుల ప్రవాహాన్ని మరింత వేగవంతం చేసింది.  గ్లోబల్ మార్కెట్‌లో ఇతర పెద్ద దేశాలతో పోల్చి చూసినప్పుడు భారత దేశం సాధించిన ఈ ఘనత ఎంతటిదో స్పష్టంగా అర్థమవుతుంది. ఈ జాబితాలో మెక్సికో దేశం సుమారు 68 బిలియన్ డాలర్ల రెమిటెన్స్‌లతో ప్రపంచంలోనే రెండవ స్థానంలో నిలిచినప్పటికీ, ప్రథమ స్థానంలో ఉన్న భారత్‌తో పోలిస్తే అది దాదాపు సగం దూరంలో వెనుకబడి ఉంది. జనాభా పరంగా పెద్దవైన చైనా, ఫిలిప్పీన్స్, అలాగే యూరప్ దేశమైన ఫ్రాన్స్ వంటి దేశాలు ప్రతి ఏటా చెప్పుకోదగ్గ స్థాయిలో విదేశీ ఆదాయాన్ని పొందుతున్నప్పటికీ, వంద బిలియన్ డాలర్ల మైలురాయిని దాటడం మాత్రం వాటికి సాధ్యం కాలేదు. ఈ ఒక్క అంశమే అంతర్జాతీయ కార్మిక మార్కెట్‌లోను, గ్లోబల్ ఎకానమీలోనూ భారతీయ వలస సముదాయానికి ఉన్న తిరుగులేని ప్రాధాన్యతను, భౌగోళిక విస్తృతిని చాటిచెబుతోంది.  

ఈ భారీ విదేశీ నిధుల ప్రవాహం దేశ ఆర్థిక రంగానికి ఎంతో సానుకూలమైన అంశమే అయినప్పటికీ, ఇది ప్రభుత్వాల విధాన నిర్ణేతలకు కొన్ని కీలక బాధ్యతలను, సవాళ్లను సైతం గుర్తుచేస్తోంది. విదేశాలలో ఉన్న భారతీయ పౌరుల హక్కులను కాపాడటం, వారి శ్రేయస్సుకు భద్రత కల్పించడం అత్యంత ప్రాధాన్యమైన అంశం. ఇందుకోసం వివిధ దేశాల్లోని భారత రాయబార కార్యాలయాల (కన్స్యులర్) సేవలను మరింత వేగవంతం చేయడంతో పాటు కార్మిక సంరక్షణ చట్టాలను బలోపేతం చేయాల్సి ఉంది. అలాగే చట్టవిరుద్ధమైన మార్గాల్లో కాకుండా, సురక్షితమైన బ్యాంకింగ్, డిజిటల్ ఛానళ్ల ద్వారా మాత్రమే చెల్లింపులు జరిగేలా నిబంధనలను మరింత సరళీకృతం చేయాలి. మారుతున్న అంతర్జాతీయ అవసరాలకు అనుగుణంగా యువతలో నైపుణ్యాల అభివృద్ధిని పెంపొందించడం ద్వారా మరింత మందికి విదేశాల్లో ఉన్నత అవకాశాలు లభిస్తాయి.  అయితే, కేవలం విదేశీ వలసలపైనే పూర్తిస్థాయిలో ఆధారపడకుండా, దేశీయంగా కూడా సమాంతర వృద్ధిని సాధించడం అంతే అవసరం. విదేశాలకు వెళ్లే ప్రతిభావంతులైన నిపుణులను, శ్రామిక శక్తిని స్థానికంగానే వినియోగించుకునేలా దేశీయంగా ఉపాధి అవకాశాలను భారీగా సృష్టించాల్సి ఉంది. ముఖ్యంగా  తయారీ రంగం , ఐటీ,  సేవా రంగాలు, అలాగే గ్రామీణ పరిశ్రమలను మరింత ప్రోత్సహించడం ద్వారా స్వదేశంలోనే యువతకు స్థిరమైన ఉపాధి లభిస్తుంది. తద్వారా విదేశీ మార్కెట్ల హెచ్చుతగ్గులపై ఆధారపడే భారం తగ్గి, అంతర్గత ఆర్థిక వ్యవస్థ మరింత స్వయంసమృద్ధిని సాధించేందుకు అవకాశం కలుగుతుందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.  మొత్తంగా చూస్తే, ఈ 137 బిలియన్ డాలర్ల విదేశీ ఆదాయం అనేది కేవలం ప్రభుత్వ లెక్కల్లోని ఒక సాధారణ అంకె మాత్రమే కాదు. ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా వివిధ దేశాలలో రాత్రింబవళ్లు శ్రమిస్తున్న కోట్లాది మంది భారతీయుల అంకితభావానికి, వారి నైపుణ్యానికి మరియు స్వదేశంలో ఉన్న తమ కుటుంబాల పట్ల వారికి ఉన్న బాధ్యతాయుతమైన అనుబంధానికి నిలువెత్తు నిదర్శనం. అంతర్జాతీయ వలసల నివేదిక (వరల్డ్ మైగ్రేషన్ రిపోర్ట్ 2026) విశ్లేషించిన డేటా ప్రకారం, రాబోయే రోజుల్లో కూడా గ్లోబల్ రెమిటెన్స్ కారిడార్లలో భారత్ తన అగ్రస్థానాన్ని ఇలాగే నిలబెట్టుకునే అవకాశాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. 

-సీతారాం కంఠంనేని

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను  ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.