ఇండియాలో పాఠ్యపుస్తక సంస్కరణలు గత కొన్నేళ్లుగా నిశ్శబ్దంగా మొదలై, ఇప్పుడు బహిరంగ రాజకీయ, సామాజిక పోరాటంగా మారాయి. నేషనల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషనల్ రీసెర్చ్ అండ్ ట్రైనింగ్ (ఎన్సీఈఆర్టీ) దేశవ్యాప్తంగా అమలు చేస్తున్న పాఠ్యపుస్తకాల సవరణలు ప్రస్తుతం విద్యా, రాజకీయ, న్యాయ వర్గాల్లో పెద్దఎత్తున చర్చకు దారితీశాయి. పాఠ్యప్రణాళిక నుంచి కొన్ని ముఖ్యమైన చారిత్రక ఘట్టాలను తొలగించడం, మరికొన్ని కొత్త అధ్యాయాలను చేర్చడంపై దేశవ్యాప్తంగా  భిన్న వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి. విద్యా వ్యవస్థలో సంస్కరణలు తీసుకురావాలనే లక్ష్యంతో చేపట్టిన ఈ మార్పులు, భారత రాజ్యాంగ విలువలు,   చారిత్రక సమగ్రతకు భంగం కలిగిస్తున్నాయనే విమర్శలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. జాతీయ విద్యా విధానం (ఎన్ఈపీ 2020) ఆధ్వర్యంలో జరుగుతున్న ఈ మార్పులు ఇప్పుడు కేవలం అకాడమిక్ రంగానికే పరిమితం కాకుండా న్యాయస్థానాలు, రాజకీయ వేదికల వరకూ చేరాయి. 

ఈ మార్పుల క్రమాన్ని పరిశీలిస్తే, 2021-22 విద్యా సంవత్సరంలో కోవిడ్ మహమ్మారి కారణంగా విద్యార్థులపై ఉన్న సిలబస్ భారాన్ని తగ్గించే నెపంతో  రేషనలైజేషన్ ప్రక్రియ ప్రారంభమైంది. అయితే, ఆ తదనంతర కాలంలో ఏడు, ఎనిమిది,  12 తరగతుల పాఠ్యపుస్తకాల నుంచి మొఘల్ సామ్రాజ్య పాలన, ఢిల్లీ సుల్తానేట్, గుజరాత్ అల్లర్లు,  లౌకికవాద భావనలకు సంబంధించిన అనేక కీలక అధ్యాయాలు తొలగించారు. ఈ మార్పులను విద్యాశాఖ సమర్థిస్తూ, విద్యార్థులకు భారత సంస్కృతి, పురాతన నాగరికత వైభవం,  స్థానిక వీరుల చరిత్రను పరిచయం చేయడమే తమ ముఖ్య ఉద్దేశమని వెల్లడించింది.  అయితే, మధ్యయుగ చరిత్రలోని ప్రధాన ఘట్టాలను సంక్షిప్తం చేయడం లేదా పూర్తిగా తొలగించడం ద్వారా విద్యార్థులకు సమగ్రమైన చరిత్ర అందుబాటులో లేకుండా పోతోందని విద్యావేత్తలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

ఇటీవల విడుదల చేసిన తొమ్మిదో తరగతి సామాజిక శాస్త్ర పాఠ్యపుస్తకంలో 1975-77 నాటి  ఎమర్జెన్సీ పై ప్రత్యేక అధ్యాయాన్ని చేర్చడం కొత్త వివాదానికి తెరలేపింది. భారత ప్రజాస్వామ్యానికి ఎదురైన అతిపెద్ద సవాలుగా ఎమర్జెన్సీని అభివర్ణిస్తూ, ప్రాథమిక హక్కుల రద్దు, పత్రికలపై సెన్సార్‌షిప్, ప్రతిపక్ష నాయకుల అరెస్టులు వంటి అంశాలను అందులో పొందుపరిచారు. కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ ఈ మార్పును సమర్థిస్తూ..  భావి తరాలు దేశ చరిత్రలోని చీకటి రోజులను తెలుసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని వ్యాఖ్యానించారు. మరొకవైపు, పాత పాఠ్యపుస్తకాలలో ప్రాధాన్యం పొందిన రాజ్యాంగ ప్రవేశిక అంటే ప్రీయాంబుల్,  లౌకిక    భావనల వివరణలను ఈ కొత్త పుస్తకం నుంచి తొలగించారనే ఆరోపణలు కాంగ్రెస్ సహా పలు ప్రతిపక్ష పార్టీలు పెద్ద ఎత్తున విమర్శలు గుప్పించాయి.

ఈ పరిణామాల మధ్య న్యాయవ్యవస్థ జోక్యం   కీలక మలుపుగా మారింది.  2026 ఫిబ్రవరిలో ఎనిమిదో తరగతి సామాజిక శాస్త్ర పాఠ్యపుస్తకంలో న్యాయవ్యవస్థలో అవినీతికి సంబంధించిన కొన్ని ప్రతికూల వ్యాఖ్యలు చోటుచేసుకున్నాయనే అంశంపై సుప్రీంకోర్టు తీవ్రంగా స్పందించింది. ఆ పుస్తకానికి సంబంధించిన ముద్రిత,  డిజిటల్ ప్రతులను తక్షణమే స్వాధీనం చేసుకోవాలని కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలను ఆదేశిస్తూ సుప్రీం కోర్టు  సుమోటోగా చర్యలు చేపట్టింది. విద్యా స్వేచ్ఛ పేరుతో రాజ్యాంగబద్ధమైన వ్యవస్థల ప్రతిష్టను దిగజార్చే వ్యాఖ్యలు ఆమోదయోగ్యం కావని స్పష్టం చేస్తూ, పాఠ్యపుస్తకాల రూపకల్పనలో బాధ్యతాయుత ప్రవర్తన అవసరమని న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసింది.

మరోవైపు..  అంతర్జాతీయ స్థాయిలో కూడా ఈ అంశంపై చర్చలు సాగుతున్నాయి. అమెరికన్ రచయిత్రి రెనీ లిన్ సోషల్ మీడియా వేదికగా భారత విద్యా సంస్కరణలకు మద్దతుగా స్పందించడం సంచలనం సృష్టించింది. గతంలో భారత చరిత్ర పుస్తకాలు విదేశీ దండయాత్రదారులను అధికంగా పొగిడాయని, ప్రస్తుత కేంద్ర ప్రభుత్వం భారత నైతికతను, వీరుల చరిత్రను వెలుగులోకి తెచ్చే ప్రయత్నం చేస్తోందని ఆమె వ్యాఖ్యానించారు. అయితే, ఈ ప్రకటన స్వతంత్ర మీడియా ధృవీకరణ పొందని సోషల్ మీడియా ప్రచారంగా నిలిచినప్పటికీ, ఇది విద్యా సంస్కరణల అంశాన్ని అంతర్జాతీయ వేదికపైకి తీసుకువెళ్లింది.

చరిత్రకారుల అభిప్రాయం ప్రకారం..  ఏడు నుంచి పద్దెనిమిదవ శతాబ్దం మధ్యకాలపు చరిత్రను సంక్షిప్తం చేయడం వల్ల విద్యార్థుల అధ్యయనంలో ఒక ఖాళీ ఏర్పడుతుంది. మౌర్యులు,  గుప్తుల కాలం నుండి నేరుగా బ్రిటిష్ పాలన కాలానికి దూకడం వల్ల, మధ్యయుగ భారతదేశంలో జరిగిన సాంస్కృతిక, ఆర్థిక, రాజకీయ పరిణామాలు విద్యార్థులకు సరిగ్గా అర్థం కావు. చరిత్రను కేవలం గెలుపోటములు లేదా సంస్కృతుల ఘర్షణగా కాకుండా, ఆ కాలంలో జరిగిన అభివృద్ధి, వాస్తుశిల్పం, సమాజ నిర్మాణ కోణాల్లో చూడాల్సిన అవసరం ఉందనే అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది.

భవిష్యత్తులో ఈ పాఠ్యపుస్తకాల అంశం మరింత తీవ్రమైన ప్రజాస్వామ్య చర్చకు దారితీసే అవకాశం ఉంది. విద్యా విధానంలో చేసే మార్పులు కేవలం ఒక భావజాల ప్రచారంగా మారకూడదని, అవి విద్యార్థుల్లో శాస్త్రీయ దృక్పథాన్ని, రాజ్యాంగ విలువల పట్ల గౌరవాన్ని పెంపొందించేలా ఉండాలని సమాజంలోని వివిధ వర్గాలు కోరుతున్నాయి. రాబోయే రోజుల్లో సుప్రీం కోర్టు తీర్పులు,  విద్యావేత్తల సమీక్షలు ఈ సంస్కరణల తుది రూపురేఖలను నిర్ణయించే అవకాశం ఉంది.

 విద్యా సంస్కరణల పేరుతో పాఠ్యప్రణాళికను మార్చేటప్పుడు అన్ని వర్గాల ప్రాతినిధ్యం,  సమగ్రమైన చారిత్రక నిజాలు పొందుపరచడమే ప్రజాస్వామ్యానికి శ్రీరామరక్ష. విద్యార్థులకు సమతుల్యమైన విజ్ఞానాన్ని అందించడం ద్వారానే సమాజంలో చైతన్యం సాధ్యమవుతుంది. రానున్న కాలంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం,  ఎన్సీఈఆర్టి ఈ విమర్శలను పరిగణనలోకి తీసుకుని, ఏ రకమైన ఆమోదయోగ్యమైన విధానాన్ని అవలంబిస్తాయో వేచి చూడాలి.

 -సీతారాం కంఠంనేని

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను  ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.        

NCERT Textbook Revisions, Educational Reforms India, Class 9 Emergency Chapter, Preamble Removal Dispute, Supreme Court NCERT Stay, Dharmendra Pradhan History Changes