గాంధీజీని హత్య చేసిన నాథూరామ్ గాడ్సే జీవితం, ఆయన విశ్వాసాలు, కోర్టులో ఇచ్చిన వాంగ్మూలం,  భారత చరిత్రలో ఆయన స్థానంపై నేటికీ కొనసాగుతున్న చర్చ.

 బాల్యం, కుటుంబ నేపథ్యం

నాథూరామ్ వినాయక్ గాడ్సే మే 19, 1910న బ్రిటిష్ ఇండియాలోని పూనా జిల్లా బారామతిలో ఒక సంప్రదాయ చిత్పావన్ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి వినాయక్ వామనరావ్ గాడ్సే పోస్టాఫీసులో ఉద్యోగి. తల్లి లక్ష్మీ గాడ్సే. జన్మసమయంలో ఆయన పేరు రామచంద్ర అని పెట్టారు. అయితే..  కుటుంబంలో అంతకుముందు మూగ్గురు మగ పిల్లలు చిన్నతనంలోనే మరణించారు. ఆ శాపం నుండి తప్పించుకోవాలని, తమ కొత్త పుట్టిన మగబిడ్డను కొన్నేళ్ళు అమ్మాయిగా పెంచారు.  ముక్కుపోయి, చెవులు కుట్టించి, ముక్కుపుడక ధరింపజేశారు. మరాఠీలో "నాత్" అంటే ముక్కుపుడక. దీనివల్లే ఆయనకు నాథూరామ్  అనే పేరు స్థిరపడింది.

ఆయనకు తమ్ముడు గోపాల్ గాడ్సే జన్మించిన తర్వాత మాత్రమే కుటుంబం ఆయనను మగపిల్లాడిగా పెంచడం ప్రారంభించింది. బారామతి స్థానిక పాఠశాలలో ఐదవ తరగతి వరకు చదివిన గాడ్సే..  తదుపరి ఉన్నత విద్య కోసం పూనాలో తన అత్త వద్ద ఉంటూ ఇంగ్లీషు మీడియం పాఠశాలలో చేరారు. అయితే మెట్రిక్యులేషన్ పరీక్షలో విఫలమై చదువు మానేశారు.

రాజకీయ ప్రయాణం .. సావర్కర్ ప్రభావం

1929లో గాడ్సే తండ్రికి రత్నగిరికి బదిలీ అయింది. అప్పటికే బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం సావర్కర్ను ఆ పట్టణంలోనే నిర్బంధంలో ఉంచింది. యువ గాడ్సే వారి సంపర్కంలోకి వచ్చి వారి  హిందుత్వ  సిద్ధాంతానికి ఆకర్షితుడయ్యారు. బ్రిటిష్ వ్యతిరేకత, హిందూ జాతీయవాదం,  ముస్లిం లీగ్ పట్ల అసహనం.. ఇవన్నీ గాడ్సే మనసులో బలంగా నాటుకుపోయాయి.

1932లో గాడ్సే  రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్(ఆర్ఎస్ఎస్)లో  బౌద్ధిక్ కార్యవాహ (మేధో కార్యకర్త) హోదాలో చేరారు. తర్వాత హిందూ మహాసభలో సక్రియంగా పనిచేశారు. 1944లో నారాయణ్ ఆప్టేతో కలిసి  అగ్రణి  అనే మరాఠీ దినపత్రిక స్థాపించారు. తర్వాత దానిని  హిందూ రాష్ట్ర గా పేరు మార్చారు. మార్చారు. ఆ పత్రికలో హిందూ జాతీయవాదాన్ని బలంగా వినిపించారు.
 

విభజన,  గాంధీజీపై వ్యతిరేకత

1947లో దేశ విభజన జరిగి పాకిస్తాన్ ఏర్పడినప్పుడు పంజాబ్, బెంగాల్, సింధ్ ప్రాంతాల్లో మత హింస తీవ్రస్థాయికి చేరింది. లక్షలాది హిందువులు, సిక్కులు తమ ఇళ్ళు, ఆస్తులు వదిలి పారిపోవలసి వచ్చింది. ఈ విషాదకర ఘటనలు గాడ్సేను తీవ్రంగా కలచివేశాయి. ఆయన దీనికి గాంధీజీ, కాంగ్రెస్ నాయకత్వమే బాధ్యత వహించాలని నమ్మారు. గాడ్సే దృష్టిలో గాంధీజీ పాకిస్తాన్ కు 55 కోట్ల రూపాయలు చెల్లించమని భారత ప్రభుత్వంపై ఒత్తిడి తేవడం, హిందూ శరణార్థుల బాధలను పట్టించుకోకపోవడం అన్యాయమని అనిపించింది.  గాంధీజీ అహింసా మార్గం పాకిస్తాన్ లో హిందువులపై జరుగుతున్న అత్యాచారాలను ఆపలేకపోతున్నదని ఆయన విశ్వసించారు.

జనవరి 30, 1948  సాయంత్రం ఐదుగంటల పదిహేను నిముషాలకు బిర్లా హౌస్ ప్రార్థనా మైదానానికి వస్తున్న గాంధీజీని గాడ్సే ఎదురుగా వెళ్ళి నమస్కరించారు. తర్వాత ఇటాలియన్ తయారీ బెర్రెట్టా ఎం1934 పిస్టల్తో గాంధీజీ ఛాతీలో మూడు తూటాలు కాల్చారు. అమెరికా రాయబారాలయం ఉప కాన్సల్ హెర్బర్ట్ రీనర్ జూనియర్ సమీపంలోనే ఉండి గాడ్సేను పట్టుకున్నారు. గాంధీజీ బిర్లా హౌస్లోని తన గదిలో కొద్ది నిమిషాల్లోనే మరణించారు. అదే నెల జనవరి 20న బిర్లా హౌస్ లో  జరిగిన మొదటి విఫల హత్యా ప్రయత్నంలో పాల్గొన్న మదన్లాల్ పహ్వా అప్పటికే పోలీసు అదుపులో ఉన్నా, తగు జాగ్రత్తలు తీసుకోలేదని విమర్శలు వచ్చాయి.

విచారణ.. కోర్టులో వాంగ్మూలం

మే 27, 1948న విచారణ ప్రారంభమైంది. పంజాబ్ హైకోర్టు, పీటర్హాఫ్, శిమ్లాలో నాటి న్యాయమూర్తి జి.డి. ఖోస్లా సమక్షంలో విచారణ జరిగింది. గాడ్సేతో పాటు నారాయణ్ ఆప్టే, విష్ణు కార్కరే, మదన్లాల్ పహ్వా, శంకర్ కిష్టయ్య, దిగంబర్ బాడ్జ్, దత్తాత్రేయ పర్చురే, గోపాల్ గాడ్సే (తమ్ముడు),  వినాయక్ దామోదర్ సావర్కర్ నిందితులుగా నిలబడ్డారు. సావర్కర్ ఆధారాలు లేకపోవడంతో నిర్దోషిగా విడుదలయ్యారు. గాడ్సే కోర్టులో తొమ్మిది గంటల పాటు ఆంగ్లంలో తన వాంగ్మూలం ఇచ్చారు. గాంధీజీని ఎందుకు హత్య చేయవలసి వచ్చిందో వివరిస్తూ..  పాకిస్తాన్ ఏర్పాటు, హిందువులపై జరిగిన అత్యాచారాలు, గాంధీ యొక్క ఒత్తిళ్ళు  ఇలా అన్నీ వివరించారు. న్యాయమూర్తి ఖోస్లా తన పుస్తకంలో గాడ్సే ప్రసంగం వినిన ప్రేక్షకులలో చాలా మంది కళ్ళు చెమ్మగిల్లాయని రాశారు.

నవంబర్ 8, 1949న గాడ్సే,  ఆప్టేకు ఉరిశిక్ష విధించారు. గాంధీజీ కుమారులైన మణిలాల్, రామదాస్ శిక్ష తగ్గించమని విజ్ఞప్తి చేసినా, ప్రధానమంత్రి నెహ్రూ, సర్దార్ పటేల్, గవర్నర్ జనరల్ రాజగోపాలాచారి అంగీకరించలేదు. నవంబర్ 15, 1949న అంబాలా సెంట్రల్ జైలులో గాడ్సేను ఉరి తీశారు.

గాడ్సే వాదనల సారాంశం

తన వాంగ్మూలంలో గాడ్సే ప్రధానంగా ఐదు అంశాలు లేవనెత్తారు.  మొదటగా, పాకిస్తాన్ ఏర్పాటుకు గాంధీజీ సమ్మతించడం ద్వారా కోట్లాది హిందువులను ప్రమాదంలో పెట్టారని,  రెండు,  హిందూ శరణార్థులకు ముస్లింల మాదిరి న్యాయం జరగలేదని,  మూడు.. 55 కోట్ల రూపాయలు పాకిస్తాన్ కు ఇచ్చేందుకు నిరాహారదీక్ష ద్వారా ఒత్తిడి తేవడం భారత సార్వభౌమత్వాన్ని అవమానించడమేని,  నాలుగు, అహింసా మార్గం ముస్లింల ఆక్రమణలను నిరోధించలేకపోతున్నదని, ఇక చవరిది ఐదవదీ..  గాంధీ ఒక వ్యక్తి మాత్రమే అయినా దేశ విధానాలను ఆయనకు నచ్చిన విధంగా నడిపిస్తున్నారని గాడ్సే ఆరోపించారు.
 

వివాదాస్పద వారసత్వం,  నేటి సందర్భం

చరిత్రలో గాడ్సే ఒక అత్యంత వివాదాస్పద వ్యక్తిత్వంగా నిలిచిపోయారు. భారత ప్రభుత్వం కొన్నేళ్ళపాటు గాడ్సే వాంగ్మూలాన్ని అచ్చువేయడాన్ని, ప్రదర్శనలు, నాటకాలు వేయడాన్ని నిషేధించింది. 1998లో ప్రదీప్ దల్వి రాసిన  మీ నాథూరామ్ గాడ్సే బోల్తోయ్ నాటకం మహారాష్ట్రలో ప్రదర్శించబడి నిషేధానికి గురైంది. 2014 తర్వాత హిందూ మహాసభ గాడ్సేను  దేశభక్తుడిగా చిత్రీకరించే ప్రయత్నాలు చేసింది.  దేశ్ భక్త్ నాథూరామ్ గాడ్సే డాక్యుమెంటరీ నిర్మించింది.  ఆయన విగ్రహాలు స్థాపించాలని డిమాండ్ చేసింది.  జనవరి 30ని  శౌర్య దివస్ గా జరుపుకోవాలని కోరింది. ఇవి విస్తృత వ్యతిరేకతకు కారణమయ్యాయి. గాడ్సే అవివాహితుడిగానే జీవించారు. బ్రహ్మచర్యం పాటించారు. 2005లో మరణించిన ఆయన తమ్ముడు గోపాల్ గాడ్సే  మే ఇట్ ప్లీజ్ యువర్ హానర్ (May It Please Your Honour) పేరిట స్మరణ పుస్తకం రాశారు. ఆ పుస్తకంపై ఏళ్ళతరబడి నిషేధం ఉంది.

చారిత్రక మూల్యాంకనం

గాడ్సే జీవితం భారత స్వాతంత్ర్య యుగంలోని అంతర్గత ఉద్రిక్తతలను ప్రతిబింబిస్తుంది. ఒక వైపు సర్వసమ్మిళిత భారతావని కలను నేత మహాత్ముడు నేసారు. మరోవైపు హిందూ ఆధిపత్య దేశాన్ని ఆకాంక్షించే వర్గాలు ఉన్నాయి. ఈ రెండు దృక్పథాల నడుమ సంఘర్షణే గాంధీ హత్యకు దారితీసింది. 2026 నాటికీ ఆ సంఘర్షణ భారత రాజకీయాల్లో వివిధ రూపాల్లో ప్రతిధ్వనిస్తూనే ఉంది. నాటి కోర్టు వాంగ్మూలంలో గాడ్సే ఉటంకించిన పరిస్థితులు చాలావరకు చారిత్రకంగా నిజమైనవే.

-సీతారాం కంఠంనేని

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను  ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.   

సూచన గ్రంథాలు మరియు ఆధారాలు

1.    Wikipedia — "Nathuram Godse" (en.wikipedia.org/wiki/Nathuram_Godse)
2.    EBSCO Research Starters — "Nathuram Vinayak Godse" Biography
3.    Biography.com — "Nathuram Godse: Learn About the Man Who Assassinated Gandhi" (biography.com)
4.    The Famous People — "Nathuram Godse Biography" (thefamouspeople.com)
5.    Testbook — "Nathuram Godse: Life, RSS, Why Godse killed Mahatma Gandhi" (testbook.com)
6.    StarsUnfolded — "Nathuram Godse Age, Wife, Death, Family, Biography" (starsunfolded.com)
7.    Gopal Godse — "May It Please Your Honour" (1968, memoir)
8.    G.D. Khosla — "Murder of the Mahatma" (trial account)
9.    Subhash Gatade — "Godse's Children: Hindutva Terror in India" (2011)
10.    Larry Collins & Dominique Lapierre — "Freedom at Midnight" (HarperCollins, 1997)