డిజిటల్ యుగంలో సోషల్ మీడియా ప్లాట్‌ఫార్మ్‌లు కేవలం కేవలం సమాచార మార్పిడి సాధనాలుగా మాత్రమే కాకుండా, ప్రజాభిప్రాయాన్ని, రాజకీయ చర్చలను, పిల్లల భద్రతను శాసించే అదృశ్య శక్తి కేంద్రాలుగా రూపాంతరం చెందాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా కోట్లాది మంది వినియోగదారులను కలిగి ఉన్న మెటా, గూగుల్, ఎక్స్ వంటి గ్లోబల్ టెక్ కార్పొరేషన్లు ప్రస్తుతం న్యాయపరమైన, నియంత్రణపరమైన సవాళ్లను ఎదుర్కొంటున్నాయి. ఒకవైపు భారతదేశంలో డీప్‌ఫేక్ కంటెంట్, విదేశీ బాట్ నెట్‌వర్క్‌ల వ్యాప్తి, రాజకీయ ప్రముఖుల వీడియోల తొలగింపు వంటి అంశాలపై ప్లాట్‌ఫార్మ్‌ల బాధ్యతపై  విమర్శలు వెల్లువెత్తుతుండగా, మరోవైపు అమెరికాలో పిల్లల ఆన్‌లైన్ భద్రత, లైంగిక శోషణకు వేదికగా మారాయనే ఆరోపణలపై మెటాపై కోర్టు కేసు తీవ్రరూపం దాల్చింది. ఈ పరిణామాలు డిజిటల్ వేదికల స్వభావం, వాటిపై ఉన్న చట్టపరమైన మినహాయింపుల ప్రామాణికతను పునఃసమీక్షించాల్సిన అవసరాన్ని స్పష్టంగా గుర్తుచేస్తున్నాయి.  

ప్రస్తుత ఇంటర్నెట్ చట్టాల ప్రకారం, ఐటీ చట్టంలోని సెక్షన్ 79 ద్వారా లభిస్తున్న  సేఫ్ హార్బర్ రక్షణ ప్లాట్‌ఫార్మ్‌లను వినియోగదారులు పోస్ట్ చేసే కంటెంట్ బాధ్యత నుండి మినహాయిస్తుంది. అయితే, ఆధునిక ఆల్గోరిథమ్స్ కేవలం కంటెంట్‌ను ప్రదర్శించడమే కాకుండా, నిర్దిష్ట కంటెంట్‌ను వ్యాప్తి చేయడం ద్వారా  ఎడిటోరియల్ నిర్ణయాలు' తీసుకుంటున్నాయనే ఆరోపణలు బలంగా వినిపిస్తున్నాయి. కేంద్ర మంత్రి నితిన్ గడ్కరీపై వచ్చిన డీప్‌ఫేక్ వీడియోలు,  ఏఐ ఆధారిత దూషణాత్మక పోస్టులపై బొంబాయి హైకోర్టు స్పందిస్తూ, అభ్యంతరకర కంటెంట్‌ను తక్షణమే తొలగించాలని మెటా, గూగుల్, ఎక్స్ వంటి సంస్థలను ఆదేశించింది. వ్యక్తిగత ప్రతిష్టను నాశనం చేసే, వాస్తవాలను  వక్రీకరించే ఏఐ నకిలీ కంటెంట్‌ను అరికట్టే బాధ్యత ప్లాట్‌ఫార్మ్‌లదేనని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.  

ఇదిలా ఉండగా.. ఇండియాలో  నీట్ లీకేజీకి వ్యతిరేకంగా ఢిల్లీలో నిరసనల   సమయంలో ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ అధికారిక వీడియోను మెటా ప్లాట్‌ఫార్మ్ నుండి తొలగించడం పెను తుఫాను  సృష్టించింది. సాంకేతిక లోపం వల్ల ఇది జరిగిందని మెటా వివరణ ఇచ్చినప్పటికీ, పార్లమెంటరీ స్థాయి కమిటీ దీనిని డిజిటల్ ప్రజాస్వామ్యంపై దాడిగా  అభివర్ణించింది. విదేశీ బాట్ నెట్‌వర్క్‌లు, ముఖ్యంగా పొరుగు దేశాల నుండి నిర్వహించబడుతున్న ఫేక్ అకౌంట్లు,  డీప్‌ఫేక్‌లు,  తప్పుదోవ పట్టించే సమాచారాన్ని వ్యాప్తి చేస్తూ దేశీయ నిరసనలకు అసలైన మద్దతు ఉన్నట్లు చూపించే ప్రయత్నం చేశాయని ఢిల్లీ పోలీసుల విచారణలో వెల్లడైంది. ఇటువంటి పరిణామాలు సోషల్ మీడియా ప్లాట్‌ఫార్మ్‌లు కేవలం సమాచార వేదికలు కాదని, జాతీయ భద్రత,  పబ్లిక్ ఆర్డర్‌పై ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపే శక్తి కేంద్రాలని నిరూపిస్తున్నాయి.  

అంతర్జాతీయంగా చూస్తే, అమెరికాలోని న్యూ మెక్సికో రాష్ట్ర అటార్నీ జనరల్ రౌల్ టోర్రెస్ మెటా,  దాని సీఈఓ మార్క్ జుకర్‌బర్గ్ పై వేసిన లీగల్ దావా ఒక సంచలన మలుపుగా మారింది. మెటా ఆల్గోరిథమ్స్ పిల్లలపై లైంగిక వేధింపులు, నెట్‌వర్క్ శోషణను అరికట్టడంలో విఫలమయ్యాయని, కంపెనీ లాభాల కోసం పిల్లల భద్రతను పణంగా పెట్టిందని దావా వేశారు.  ఇప్పటికే రికార్డు స్థాయి పెనాల్టీలను ఎదుర్కొంటున్న మెటా, ఈ పబ్లిక్ న్యూసెన్స్ కేసులో భారీ స్థాయి నష్టపరిహారం చెల్లించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. కంపెనీల అంతర్గత ఈమెయిళ్ళు, పరిశోధనా పత్రాలు ఆధారంగా సోషల్ మీడియా ఆల్గోరిథమ్స్ పిల్లల మానసిక ఆరోగ్యంపై చూపుతున్న దుష్ప్రభావాలు స్పష్టమవుతున్నాయి.  ఈ సవాళ్ళన్నింటినీ పరిశీలిస్తే, టెక్ దిగ్గజాలకు ఇవ్వబడిన  సేఫ్ హార్బర్ రక్షణలను సవాలు చేయాల్సిన సమయం ఆసన్నమైందనే అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది. 

ప్లాట్‌ఫార్మ్‌లు కేవలం సాంకేతిక వేదికలుగా కాకుండా, ప్రచురణకర్తల   మాదిరిగా బాధ్యత వహించాలనే డిమాండ్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతోంది. డిజిటల్ హక్కులు, పౌరుల గోప్యత,  ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థల పరిరక్షణ కోసం పారదర్శకమైన ఆల్గోరిథమిక్ నిబంధనలు రూపొందించడం అత్యవసరం.  ముందుముందు భారత ప్రభుత్వం ఐటీ నిబంధనలను మరింత కఠినతరం చేసే అవకాశాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. డీప్‌ఫేక్ నియంత్రణ, ఆల్గోరిథమిక్ పారదర్శకత, పిల్లల ఆన్‌లైన్ భద్రత వంటి అంశాలలో ప్లాట్‌ఫార్మ్‌లు స్వచ్ఛందంగా కఠిన చర్యలు తీసుకోకపోతే, చట్టపరమైన రక్షణలను ఉపసంహరించుకునేందుకు ప్రభుత్వాలు వెనుకాడవు. ఆన్‌లైన్ లోకం కేవలం కార్పొరేట్ లాభాలకు వేదిక కాకుండా, ప్రజాప్రయోజనాలకు, భద్రతకు ప్రాధాన్యమిచ్చేలా సరికొత్త డిజిటల్ చట్టాలు రూపుదిద్దుకోవాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. 

- సీతారాం కంఠంనేని

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి మా https://TeluguOne.com  పోర్టల్‌ను అనుసరించండి, మీ స్నేహితులతో పంచుకోండి, అలాగే మీ విలువైన అభిప్రాయాలను తెలియజేయండి.  

 Meta, Facebook, Instagram, Deepfake, Safe Harbor, Bombay High Court, New Mexico case, Digital democracy, IT Act, Cyber ​​security