పరిచయం

2012 ఫిబ్రవరి 24న ప్రతిష్ఠాత్మక అమెరికన్ శాస్త్రీయ పత్రిక  సైన్స్  లో అప్పటి ప్రధానమంత్రి డాక్టర్ మన్మోహన్ సింగ్ ఇచ్చిన ఒక ఇంటర్వ్యూ, ఆ తర్వాతి కాలంలో దేశ రాజకీయాల్లో   చర్చనీయాంశంగా మారింది. ఆ ఇంటర్వ్యూలో ఆయన అమెరికా, స్కాండినేవియన్ దేశాల నుంచి నిధులు అందుకుంటున్న కొన్ని స్వచ్ఛంద సంస్థలు (ఎన్జీవోలు) భారత అభివృద్ధి సవాళ్లను పూర్తిగా అర్థం చేసుకోకుండా, కూడంకుళం అణు విద్యుత్ ప్రాజెక్టు వంటి కీలక పథకాలను అడ్డుకుంటున్నాయని కుండబద్దలు కొట్టినట్లు చెప్పారు.   ఈ వ్యాఖ్యలు కేవలం ఒక సాంకేతిక చర్చకే పరిమితం కాకుండా, దేశంలో విదేశీ నిధుల పాత్రపై, పౌర సమాజం  పరిధిపై విస్తృత చర్చకు దారితీశాయి.

చారిత్రక నేపథ్యం

2012 ఫిబ్రవరి 24న ప్రచురితమైన ఈ ఇంటర్వ్యూలో..  మన్మోహన్ సింగ్ కూడంకుళం అణువిద్యుత్ ప్రాజెక్టు, బీటీ బ్రింజాల్  విడుదలపై విధించిన నిషేధం వంటి అంశాలను ప్రస్తావిస్తూ.. దేశాభివృద్ధిలో అడ్డంకులు కల్పిస్తున్న ఎన్జీవోల గురించి బహిరంగంగా వ్యాఖ్యానించారు. ఆయన మాటల్లో..  అమెరికా,  స్కాండినేవియన్ దేశాల నుండి తరచుగా నిధులు పొందుతున్న కొన్నిఎన్జీవోలు, ఇండియా  ఎదుర్కొంటున్న అభివృద్ధి సవాళ్లను పూర్తిగా అర్థం చేసుకోలేకపోతున్నాయి  అని పేర్కొన్నారు. ఈ వ్యాఖ్యలు అప్పటికే దేశవ్యాప్తంగా జరుగుతున్న కూడంకుళం వ్యతిరేక ఆందోళనల నేపథ్యంలో వచ్చాయి.  ఇవి ఆయా ఎన్జీవోల నిర్వాహకుడు ఎస్.పి.ఉదయకుమార్ నేతృత్వంలో సాగుతున్నాయి

యూపీఏ-2 ప్రభుత్వ హయాంలో (2009–2014) దేశంలో అణు విద్యుత్  ప్రాజెక్టులు, ముఖ్యంగా తమిళనాడులోని కూడంకుళం ప్లాంటు, స్థానిక మత్స్యకార సంఘాలు, పర్యావరణవేత్తలు, స్వచ్ఛంద సంస్థల నుంచి తీవ్ర వ్యతిరేకతను ఎదుర్కొన్నాయి.  ఫుకుషిమా అణు దుర్ఘటన (2011) తర్వాత ఈ నిరసనలు మరింత తీవ్రమయ్యాయి. ఈ నేపథ్యంలోనే మన్మోహన్ సింగ్  సైన్స్  పత్రికకు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో, ఈ నిరసనల వెనుక విదేశీ నిధులు పొందిన కొన్ని సంస్థల పాత్ర ఉందని అభిప్రాయపడ్డారు. ఇది కేవలం ఆయన వ్యక్తిగత అభిప్రాయంగా మిగలకుండా, తదనంతర కాలంలో నిఘా వర్గాల నివేదికలకు, విదేశీ విరాళాల నియంత్రణ చట్టం (ఎఫ్సీఆర్ఏ) కింద తీసుకున్న చర్యలకు దారి తీసిన చర్చకు ప్రాతిపదికగా నిలిచింది.

2012 ఫిబ్రవరిలో ఇంటర్వ్యూ ప్రచురణ తర్వాత, పార్లమెంటులో, మీడియాలో దీనిపై విస్తృత చర్చ జరిగింది. అదే సంవత్సరం కూడంకుళం వద్ద నిరసనలు తీవ్రరూపం దాల్చాయి. తమిళనాడు ప్రభుత్వం, కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ కొన్ని స్వచ్ఛంద సంస్థల విదేశీ నిధుల ఖాతాలను స్తంభింపజేశాయి. 2014లో లోక్‌సభ ఎన్నికలకు ముందు, గూఢచార విభాగం  సమర్పించిన ఒక అంతర్గత నివేదిక, విదేశీ నిధులు పొందిన కొన్ని స్వచ్ఛంద సంస్థలు దేశ జీడీపీ వృద్ధి రేటును ప్రభావితం చేసేలా అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులను అడ్డుకుంటున్నాయని పేర్కొంది. ఈ నివేదిక మీడియాలో లీక్ కావడంతో, అప్పటికే మన్మోహన్ సింగ్ వ్యాఖ్యల ద్వారా మొదలైన చర్చ మరింత ఊపందుకుంది. తదనంతర కాలంలో ఎన్డీఏ   హయాంలో అనేక  ఎన్జీవోల ఎఫ్సీఆర్ఏ లైసెన్సులు రద్దయ్యాయి.  ఇది వేర్వేరు రాజకీయ కోణాల నుంచి విమర్శలకు, సమర్థనలకు గురైంది.

సంఘటనల కాలక్రమం

ఈ ఇంటర్వ్యూ ప్రచురణ తర్వాత జరిగిన పరిణామాలను జాగ్రత్తగా పరిశీలిస్తే, తక్షణ ప్రభావాలు మరియు దీర్ఘకాలిక పరిణామాలుగా విభజించవచ్చు.

2012 ఫిబ్రవరి: సైన్స్ మేగజైన్‌లో ఇంటర్వ్యూ ప్రచురణ, దేశీయ, అంతర్జాతీయ మీడియాలో వ్యాప్తి
2012-2013: కూడంకుళం ఆందోళనలు తీవ్రతరం, కేంద్ర ప్రభుత్వం NGOలపై నిఘా పెంచడం
2014 జూన్: మోదీ ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన వెంటనే, గతంలో యూపీఏ ప్రభుత్వమే కమిషన్ చేసిన ఇంటెలిజెన్స్ బ్యూరో నివేదిక లీక్ కావడం, ఇందులో విదేశీ నిధులతో నడుస్తున్న ఏడు ఆందోళన ఉద్యమాలను "అభివృద్ధి వ్యతిరేక చర్యలు"గా పేర్కొనడం

ఆ ఇంటర్వ్యూ ఆయన భవితవ్యాన్ని నిర్ణయించింది..  ఒక రాజకీయ కథనం
 ఈ ఇంటర్వ్యూ మన్మోహన్ సింగ్‌ను సోనియా గాంధీకి దూరం చేసిందని, ఆ తర్వాతి రెండేళ్లలో ఆయనకు కేబినెట్‌పై వాస్తవిక పట్టు లేకుండా పోయిందని  కొందరు రాజకీయ వ్యాఖ్యాతలు పేర్కొనగా.. సోషల్ మీడియా వర్గాలలో కూడా అదే అభిప్రాయం వ్యక్తమైంది. 

ప్రభావాలు, పబ్లిక్ డిబేట్ 

ఈ ఇంటర్వ్యూ, , తదనంతరం లీక్ అయిన ఇంటెలిజెన్స్ బ్యూరో నివేదిక..   రెండూ కలిసి భారతదేశంలో విదేశీ నిధులతో నడుస్తున్న స్వచ్ఛంద సంస్థలపై సందేహాలను మరింత పెంచాయి. ఆ నివేదిక ప్రకారం, కూడంకుళం ఆందోళనలో పాల్గొన్న 11  ఎన్జీవోలలో ఎనిమిది యూరప్ ఆధారిత దాతల నుండి నిధులు పొందాయని,  2006-2011 మధ్య మొత్తం 80 కోట్ల రూపాయలు అందుకున్నాయని పేర్కొంది. ఈ నివేదిక విదేశీ నిధులు పొందిన  ఎన్జీవోలు దేశ ఆర్థిక వృద్ధిని రెండు నుంచి మూడు శాతం వరకూ దెబ్బతీశాయని కూడా ఆరోపించింది, అయితే ఈ లెక్కల విశ్వసనీయతపై స్వతంత్ర విశ్లేషకుల నుండి తీవ్ర విమర్శలు వచ్చాయి.
 
కూడంకుళం, బీటీ బ్రింజాల్  వివాదాల నుండి మొదలైన ఈ చర్చ, తర్వాతి సంవత్సరాల్లో ఎఫ్సీఆర్ఏ చట్ట సవరణలు, గ్రీన్‌పీస్ వంటి అంతర్జాతీయ సంస్థల లైసెన్సుల రద్దు వంటి పరిణామాలకు నాంది పలికింది.  ఇది ఎఫ్సీఆర్ఏ సమస్య కాదు, మన స్వేచ్ఛ సమస్య  అనే. వాస్తవానికి, మన్మోహన్ సింగ్ ప్రభుత్వమే ఈ నివేదికను తొలుత కమిషన్ చేసిందని గుర్తుంచుకోవడం ముఖ్యం.  అంటే  ఎన్జీవోల విదేశీ నిధులపై ఆందోళన యూపీఏ ప్రభుత్వం లోపలే మొదలైందని స్పష్టమవుతుంది, ఇది తర్వాత వచ్చిన ప్రభుత్వం కేవలం బహిర్గతం చేసింది.
 
సారాంశంగా చెప్పాలంటే, మన్మోహన్ సింగ్ 2012 వ్యాఖ్యలు వాస్తవంగా జరిగినవి, డాక్యుమెంట్ చేయబడినవి,  తర్వాత విధాన మార్పులకు దోహదపడ్డాయి. ఈ వ్యాఖ్యలే సోనియా గాంధీతో విభేదాలకు, మన్మోహన్ అధికార క్షీణతకు కారణమయ్యాయి.

అయితే, ఈ సిద్ధాంతానికి ఊతమిచ్చేలా కొన్ని పరోక్ష అంశాలు మాత్రం బహిరంగ చర్చలో ఉన్నాయి. యూపీఏ-2 హయాంలో, ముఖ్యంగా 2011 తర్వాత,  పవర్ సెంటర్  అన్న పదం తరచూ వినిపించింది.  నిర్ణయాధికారం ప్రధానమంత్రి కార్యాలయం కంటే పార్టీ అధిష్ఠానం (అంటే కాంగ్రెస్ అధ్యక్షురాలు సోనియా కార్యాలయం) వద్దే కేంద్రీకృతమైందన్న అభిప్రాయం అనేకమంది రాజకీయ విశ్లేషకుల్లో బలంగా ఉండేది. మన్మోహన్ సింగ్ స్వయంగా, పదవీ విరమణ తర్వాత ఇచ్చిన కొన్ని ఇంటర్వ్యూల్లో సంకీర్ణ రాజకీయాల పరిమితుల గురించి, నిర్ణయాధికార పంపిణీ గురించి పరోక్షంగా ప్రస్తావించారు. కానీ ఈ పరిమితులకు, 2012 నాటి ఇంటర్వ్యూకు మధ్య ప్రత్యక్ష కారణ-సంబంధాన్ని నిర్ధారించే ఆధారాలైతే లేవు. 

రాజకీయ, సామాజిక, మీడియా కోణాలు

మన్మోహన్ సింగ్ వ్యాఖ్యలు దేశీయ రాజకీయాల్లో రెండు వర్గాల మధ్య స్పష్టమైన విభజన సృష్టించాయి. ఒక వర్గం — అభివృద్ధి, జాతీయ ప్రయోజనాల కోణం నుంచి చూస్తూ, విదేశీ నిధులతో నడిచే సంస్థలు దేశ ఇంధన భద్రత, ఆర్థికాభివృద్ధిని అడ్డుకుంటున్నాయని వాదించింది. మరో వర్గం — పర్యావరణ భద్రత, స్థానిక ప్రజల జీవనోపాధి, భావ ప్రకటనా స్వేచ్ఛ కోణం నుంచి చూస్తూ, ఈ వ్యాఖ్యలు నిరసన గళాలను అణచివేసేందుకు ఒక సాకుగా మారే ప్రమాదం ఉందని ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. మీడియాలో కూడా ఈ ఇంటర్వ్యూపై భిన్న కోణాల్లో కథనాలు వచ్చాయి — కొన్ని పత్రికలు దీన్ని ప్రధాని దార్శనికతగా అభివర్ణిస్తే, మరికొన్ని దీన్ని పౌర సమాజంపై నిందారోపణగా విమర్శించాయి. ఈ పోలరైజేషన్ నేటికీ, విదేశీ నిధులు, స్వచ్ఛంద సంస్థల పాత్రపై జరిగే ప్రతి చర్చలోనూ ప్రతిధ్వనిస్తూనే ఉంది.

మన్మోహన్ సింగ్ ఈ ఇంటర్వ్యూలో మాట్లాడింది కేవలం ఆయన వ్యక్తిగత అభిప్రాయం మాత్రమే కాదు..  అది ప్రభుత్వ యంత్రాంగంలో అప్పటికే ఉన్న అంతర్గత ఆందోళనకు బహిరంగ రూపం. యూపీఏ-2 హయాంలో ప్రధానమంత్రి కార్యాలయం, పార్టీ అధిష్ఠానం మధ్య అధికార సమతూకం గురించి జరిగిన విస్తృత చర్చను దృష్టిలో ఉంచుకుంటే, ఈ ఇంటర్వ్యూ ఆయనకు రాజకీయంగా ఇబ్బందికరంగా మారిందన్న అంశాన్ని  కొట్టిపారేయలేం.  సారాంశంగా చెప్పాలంటే, మన్మోహన్ సింగ్ 2012 వ్యాఖ్యలు వాస్తవంగా జరిగినవి, డాక్యుమెంట్ చేయబడినవి,   తర్వాత విధాన మార్పులకు దోహదపడ్డాయి — ఈ వ్యాఖ్యలే సోనియా గాంధీతో విభేదాలకు, మన్మోహన్ అధికార క్షీణతకు ఏకైక లేదా ప్రధాన కారణమన్న వాదన.

- సీతారాం కంఠంనేని

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి మా https://TeluguOne.com  పోర్టల్‌ను అనుసరించండి, మీ స్నేహితులతో పంచుకోండి, అలాగే మీ విలువైన అభిప్రాయాలను తెలియజేయండి.     

Manmohan Singh 2012 Interview, Kudankulam Nuclear Power Plant, Foreign Funded NGOs India, FCRA Regulations India, Science Magazine Manmohan Singh