ఆధునిక సాంకేతిక రంగాన్ని గమనిస్తే మనకు అనేక విజయగాథలు కనిపిస్తాయి. సాధారణంగా ఒక చిన్న స్థలంలో లేదా గ్యారేజీలో మొదలైన ఆలోచనలు రాత్రికి రాత్రే అద్భుతాలు సృష్టించాయని, ఆపై అపారమైన సంపదను తెచ్చిపెట్టాయని భావిస్తుంటారు. అయితే సాంకేతిక ప్రపంచంలో   కీలక పాత్ర పోషించిన లారీ ఎల్లిసన్, స్టీవ్ వోజ్నియాక్,  మైఖేల్ డెల్ ప్రస్థానాలను గమనిస్తే  వాస్తవ పరిస్థితులు   భిన్నంగా ఉంటాయని అర్థమవుతుంది.

ఈ ముగ్గురిలో  ఒకరు కార్పొరేట్ ప్రపంచంలో   దూకుడుగా వ్యవహరిస్తూ, కోర్టు కేసులను  ఎదుర్కొని తన ఆధిక్యతను చాటుకున్నారు. మరొకరు అపారమైన వాణిజ్య విజయాలకు దూరంగా ఉంటూ.. నిజమైన ఇంజనీరింగ్ నైతికతకు, సాంకేతిక ప్రజాస్వామ్యీకరణకు కట్టుబడ్డారు. ఇక మూడో వ్యక్తి తన వ్యాపార నమూనా ద్వారా ఉత్పత్తి రంగాన్ని కొత్త పుంతలు తొక్కించడమే కాకుండా.. తన కంపెనీని ప్రైవేటుగా మార్చే ప్రక్రియలో ఊహించని రీతిలో న్యాయపరమైన సవాళ్లను ఎదుర్కొన్నారు. ఈ ముగ్గురు పారిశ్రామికవేత్తలు ఎంచుకున్న మార్గాలు, వారు తీసుకున్న నిర్ణయాలు,   వాణిజ్య రంగానికి వారు అందించిన సహకారం టెక్నాలజీ ప్రపంచాన్ని సమూలంగా మార్చివేశాయి.  

సంస్థల ఆవిర్భావం మరియు సాధించిన ప్రగతి... ఒరాకిల్ ఆవిర్భావం

1944లో జన్మించిన లారీ ఎల్లిసన్ చిన్నతనంలోనే అనేక ఆర్థిక, కుటుంబ సవాళ్లను ఎదుర్కొన్నారు. ఉన్నత విద్యను పూర్తి చేయకపోయినా..  కంప్యూటర్ రంగంపై ఉన్న ఆసక్తితో 1977లో బాబ్ మైనర్, ఎడ్ ఓట్స్‌లతో కలిసి కొత్త సాఫ్ట్‌వేర్ సంస్థ  ప్రారంభించారు. ఇదే కాలక్రమేణా  ఒరాకిల్ గా ప్రసిద్ధి చెందింది. రిలేషనల్ డేటాబేస్ విధానాన్ని వాణిజ్యపరంగా   విజయవంతంగా మార్చడంలో ఈ సంస్థ అగ్రస్థానంలో నిలిచింది. కాలక్రమేణా డేటాబేస్ సాఫ్ట్‌వేర్ నుంచి క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ మౌలిక సదుపాయాల వరకు తన వ్యాపారాన్ని విస్తరించింది. 

 ఆపిల్ విప్లవంమరోవైపు

1950లో జన్మించిన స్టీవ్ వోజ్నియాక్ చిన్నప్పటి నుంచే ఎలక్ట్రానిక్ రంగం పట్ల ఆసక్తి పెంచుకున్నారు.   1976లో స్టీవ్ జాబ్స్‌తో కలిసి ఆపిల్ కంప్యూటర్ సంస్థను ప్రారంభించిన ఆయన..  స్వయంగా వినూత్న డిజైన్లతో ఆపిల్ I, ఆపిల్ II కంప్యూటర్లను రూపొందించారు. ఇవి సాధారణ వినియోగదారులకు కంప్యూటర్లను చేరువ చేయడంలో విప్లవాత్మక మార్పులు తీసుకువచ్చాయి. తొలినాళ్లలో ఆపిల్ సాధించిన ఇంజనీరింగ్ విజయాల వెనుక వోజ్నియాక్ నైపుణ్యం కీలకమైనదిగా పరిగణిస్తారు.  

డెల్ నూతన వ్యాపార నమూనా

1965లో జన్మించిన మైఖేల్ డెల్ తన కళాశాల విద్యార్థి దశలోనే కంప్యూటర్ వ్యాపారంలో సరికొత్త పద్ధతికి శ్రీకారం చుట్టారు. మధ్యవర్తులను పూర్తిగా తొలగించి, నేరుగా వినియోగదారుల అవసరాలకు అనుగుణంగా కంప్యూటర్లను తయారు చేసి విక్రయించే  డైరెక్ట్-సేల్స్  నమూనాను   ప్రారంభించారు. 1984లో ప్రారంభమైన ఈ ప్రయత్నం ఆ తర్వాత డెల్ కంప్యూటర్ కార్పొరేషన్‌గా మారి, తక్కువ ధరలకే వేగవంతమైన సేవలను అందిస్తూ మార్కెట్‌లో సంచలనం సృష్టించింది.  

 వ్యాపార పురోగతిలో కీలక పరిణామాలు

లారీ ఎల్లిసన్ఎంటర్‌ప్రైజ్..  డేటాబేస్ సాఫ్ట్‌వేర్, శత్రు స్వాధీనాలు, భారీ క్లౌడ్ విస్తరణ పీపుల్‌సాఫ్ట్ స్వాధీనంలో యాంటీట్రస్ట్ దావాలు, ఏఐ  నిఘా వ్యాఖ్యలు, రాజకీయ సంబంధాలు, మీడియా వాటాలు

స్టీవ్ వోజ్ని.. యాక్పర్సనల్ కంప్యూటర్ రూపకల్పన, వినియోగదారులు కేంద్రంగా సరళమైన డిజైన్, పెద్దగా కోర్టు కేసులు లేవు, ప్రారంభ వాటాల చర్చలు, విద్యా రంగానికి మద్దతు, దాతృత్వం, సాంకేతిక ప్రచారం

మైఖేల్ డెల్.. డైరెక్ట్-టు-కస్టమర్ తయారీ విధానం, ఆర్డర్ ఆధారిత ఉత్పత్తి, సరఫరా వ్యవస్థ, 2013 ప్రైవేటైజేషన్ విషయంలో షేర్‌హోల్డర్ల దావా, కార్పొరేట్ గవర్నెన్స్, విస్తృత స్థాయి దాతృత్వం.

ఈ ముగ్గురు పారిశ్రామికవేత్తలు సాధించిన విజయాలు టెక్ రంగాన్ని ప్రభావితం చేశాయి. ఒరాకిల్ 1986లో పబ్లిక్ ఇష్యూకు రాగా, ఆ తర్వాత పలు సంస్థలను స్వాధీనం చేసుకుంటూ ముందుకు సాగింది. 2003 నాటికి పీపుల్‌సాఫ్ట్ సంస్థను కొనుగోలు చేసేందుకు ఎల్లిసన్ చేసిన ప్రయత్నాలు  ఉత్కంఠకు దారితీశాయి. 

ఇక మైఖేల్ డెల్ తన కంపెనీని 1988లో పబ్లిక్ ఇష్యూకు తీసుకువచ్చి, ఆ తర్వాత ప్రపంచవ్యాప్తంగా తన ఉత్పత్తి నమూనాను విస్తరించారు. 2013లో డెల్ సంస్థను తిరిగి ప్రైవేటుగా మార్చడం, ఆ తర్వాత 2016లో  ఈఎమ్సీ కార్పొరేషన్‌ను కొనుగోలు చేయడం వంటి అంశాలు టెక్ రంగంలో ప్రతిష్టాత్మక పరిణామాలుగా నిలిచాయి.  

కార్పొరేట్ న్యాయపోరాటాలు,  వ్యూహాత్మక వివాదాలు

సాంకేతిక సామ్రాజ్యాల విస్తరణ క్రమంలో అనేక సవాళ్లు, న్యాయపరమైన వివాదాలు కూడా ఎదురయ్యాయి.  ఒరాకిల్ - పీపుల్‌సాఫ్ట్ కొనుగోలు వివాదం..  2003లో పీపుల్‌సాఫ్ట్‌ను స్వాధీనం చేసుకునేందుకు ఒరాకిల్ ప్రయత్నించినప్పుడు తీవ్ర వ్యతిరేకత ఎదురైంది. అమెరికా న్యాయశాఖతో పాటు పలు రాష్ట్రాలు ఒరాకిల్ చర్య వల్ల మార్కెట్‌లో పోటీ నశిస్తుందని యాంటీట్రస్ట్ దావాలు వేశాయి. సుదీర్ఘమైన విచారణల తర్వాత కోర్టు ఒరాకిల్‌కు అనుకూలంగా తీర్పు ఇవ్వడంతో, చివరకు 10.3 బిలియన్ డాలర్ల వ్యయంతో కొనుగోలు ప్రక్రియ పూర్తయింది. అయితే, కొనుగోలు పూర్తయిన వెంటనే పెద్ద సంఖ్యలో ఉద్యోగులను తొలగించడం తీవ్ర విమర్శలకు దారితీసింది. 

 డెల్ ప్రైవేటీకరణ వివాదం..  2013లో మైఖేల్ డెల్ తన కంపెనీని ప్రైవేటుగా మార్చాలని నిర్ణయించుకున్నప్పుడు, షేర్‌హోల్డర్లకు నిర్ణయించిన ధర చాలా తక్కువగా ఉందంటూ పలువురు పెట్టుబడిదారులు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు. ఈ క్రమంలో డెలావేర్ కోర్టులో నడిచిన కేసులో, ఒప్పంద ధర కంటే సముచితమైన విలువ ఎక్కువగా ఉందని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. అయితే ఇది బోర్డు నిబంధనల ఉల్లంఘన కాదని, కేవలం విలువ నిర్ధారణకు సంబంధించిన అంశమేనని న్యాయ నిపుణులు వివరించారు.  

స్టీవ్ వోజ్నియాక్ విధానం..  మిగిలిన ఇద్దరితో పోలిస్తే స్టీవ్ వోజ్నియాక్ ఎలాంటి భారీ కార్పొరేట్ లేదా న్యాయపరమైన వివాదాల్లో చిక్కుకోలేదు. ఆపిల్ సంస్థ ప్రారంభ రోజుల్లోనే రోజువారీ బాధ్యతల నుంచి తప్పుకుని, ఎక్కువగా సాంకేతిక ఆవిష్కరణలకే ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు.  

వ్యాపార విజయాలతో పాటు ఈ పారిశ్రామికవేత్తలు చేసిన కొన్ని వ్యాఖ్యలు, వారి విధానాలు పబ్లిక్ డిబేట్ కు కారణమయ్యాయి.   ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ ఆధారిత నిఘా వ్యవస్థలు సమాజంలో పౌరులు ఉత్తమ ప్రవర్తనతో ఉండేలా దోహదపడతాయి  అని లారీ ఎల్లిసన్ పేర్కొన్న వ్యాఖ్యలు సాంకేతిక విమర్శకుల నుంచి తీవ్ర వ్యతిరేకతను మూటగట్టుకున్నాయి. ఇది పౌరుల వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు విఘాతం కలిగిస్తుందనే ఆందోళనలు వ్యక్తమయ్యాయి.  అంతేకాకుండా, ఎల్లిసన్ కుటుంబం మీడియా రంగంలోకి ప్రవేశించడం, పారామౌంట్ వంటి బహుళజాతి సంస్థల్లో వాటాలను సొంతం చేసుకోవడం కార్పొరేట్ శక్తి విస్తరణపై కొత్త చర్చకు దారితీసింది.  మరోవైపు మైఖేల్ డెల్ చేసిన భారీ ఆర్థిక లావాదేవీలు, తదనంతరం ఆయన దాతృత్వ కార్యక్రమాల ద్వారా విద్యా, ఆరోగ్య రంగాలకు చేసిన సేవలు ప్రశంసలు అందుకున్నాయి.  స్టీవ్ వోజ్నియాక్ మాత్రం సామాన్య ప్రజలకు సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని అందుబాటులోకి తీసుకురావడం, విద్యాసంస్థలకు ఉచితంగా కంప్యూటర్లను అందించడం వంటి ప్రజాకర్షక కార్యక్రమాలకు తన జీవితాన్ని అంకితం చేశారు. 

 భవిష్యత్ పరిణామాలు,  నిపుణుల విశ్లేషణ

టెక్ పరిశ్రమ ప్రస్తుతం ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్,  క్లౌడ్ మౌలిక సదుపాయాల వైపు వేగంగా అడుగులు వేస్తున్న తరుణంలో, లారీ ఎల్లిసన్, మైఖేల్ డెల్ స్థాపించిన సంస్థలు ఇప్పటికీ కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. విశేషంగా ఏఐ డేటా సెంటర్ల విస్తరణలో ఒరాకిల్ భారీ పెట్టుబడులు పెడుతుండటంతో మార్కెట్‌లో ఆ సంస్థ వాటాల విలువ గణనీయంగా పెరిగింది. అయితే, అతిపెద్ద విలీనాలు,  కొనుగోళ్లు జరిగేటప్పుడు కార్పొరేట్ గవర్నెన్స్ నిబంధనలు, చిన్న పెట్టుబడిదారుల ప్రయోజనాలు ఎంతవరకు పరిరక్షించబడుతున్నాయనే ప్రశ్నలు మళ్లీ ముందడుగు వేస్తున్నాయి.  సాంకేతిక పరిజ్ఞానం సమాజంలో విస్తరిస్తున్న కొద్దీ వ్యాపార ప్రయోజనాలకు, వ్యక్తిగత హక్కులకు మధ్య సమతుల్యత పాటించాల్సిన అవసరం ఉందని ఈ రంగానికి చెందిన నిపుణులు భావిస్తున్నారు. మున్ముందు ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ విస్తరణ నియంత్రణలు, డేటా భద్రతా చట్టాలు మరింత కఠినతరం అయ్యే అవకాశాలు ఉన్నాయి.  

లారీ ఎల్లిసన్, స్టీవ్ వోజ్నియాక్, మైఖేల్ డెల్..  ఈ ముగ్గురు పారిశ్రామికవేత్తలు తమ తమ భిన్నమైన వ్యూహాలతో సాంకేతిక ప్రపంచాన్ని ఆవిష్కరించారు. దూకుడుతో కూడిన వ్యాపార నిర్ణయాలు, అసమానమైన ఇంజనీరింగ్ ఆలోచనలు,  సమర్థవంతమైన ఉత్పత్తి పద్ధతులు ఏ విధంగా బహుళజాతి సామ్రాజ్యాలను నిర్మించగలవో వీరి జీవితాలు నిరూపిస్తున్నాయి. విజయాలతో పాటు ఎదురైన న్యాయపోరాటాలు, ప్రజా విమర్శలు కార్పొరేట్ రంగానికి ముఖ్యమైన పాఠాలను నేర్పాయి. రాబోయే కాలంలో ఈ సంస్థలు చేపట్టే నూతన సాంకేతిక ఆవిష్కరణలు, సమాజంపై అవి చూపే ప్రభావం ఎలా ఉండబోతుందో వేచి చూడాలి. 

- సీతారాం కంఠంనేని

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి మా https://TeluguOne.com  పోర్టల్‌ను అనుసరించండి, మీ స్నేహితులతో పంచుకోండి, అలాగే మీ విలువైన అభిప్రాయాలను తెలియజేయండి.    

Larry Ellison, Steve Wozniak, Michael Dell, Oracle-PeopleSoft dispute, Dell Technologies, Apple Computer, corporate tech business