దక్షిణ ఆసియాలో శాంతిభద్రతలకు అతిపెద్ద సవాలుగా మారిన పాకిస్తాన్  ఐఎస్ఐ   వ్యవస్థ కేవలం ఒక అంతర్గత తిరుగుబాటుదారుల సమూహం కాదు. అది దశాబ్దాలుగా అంతర్జాతీయ శక్తుల నీడలో పెంచి పోషించబడిన ఒక వృత్తిపరమైన ఉగ్రవాద యంత్రాంగం. కోల్డ్ వార్ సమయంలో ఆఫ్ఘనిస్తాన్ వేదికగా సాగిన పోరాటం కోసం అమెరికాకు చెందిన సిఐఏ, సౌదీ అరేబియా సంయుక్తంగా అందించిన నిధుల ద్వారా ఈ ఉగ్రవాద యంత్రాంగం పురుడుపోసుకుంది. కాలక్రమేణా ఇది భారతదేశాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని, నిరంతరం అస్థిరతను సృష్టించే ఒక ప్రమాదకరమైన నిఘా వ్యవస్థగా రూపాంతరం చెందింది. 2008 నాటి ముంబై 26/11 దాడులు కేవలం ఒక ఉగ్రవాద ముఠా స్వతంత్రంగా చేసిన చర్య కాదని, అది పాక్ సైన్యంలోని ఉన్నతాధికారులు అత్యంత ప్రణాళికాబద్ధంగా నడిపించిన ప్రభుత్వ రహస్య ఆపరేషన్ అని భౌగోళిక రాజకీయ పరిణామాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.   

ఆపరేషన్ సైక్లోన్.. సిఐఏ నిధుల ప్రవాహం..  ఐఎస్ఐ ఎదుగుదల

1979 ప్రాంతంలో ఇరాన్‌లో సంభవించిన విప్లవం..  అలాగే ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లోకి సోవియట్ యూనియన్ సైన్యాల ప్రవేశం తర్వాత ప్రపంచ రాజకీయాలు వేగంగా మారాయి. ఆ సమయంలో అమెరికా తన సొంత భౌగోళిక ప్రయోజనాల కోసం పాకిస్తాన్‌ను ఒక వ్యూహాత్మక ప్రాక్సీగా మార్చుకుంది. ముజాహిదీన్ గ్రూపులకు అత్యాధునిక ఆయుధాలు సరఫరా చేయడానికి, కఠినమైన సైనిక శిక్షణ ఇవ్వడానికి సిఐఏ, సౌదీ అరేబియాతో కలిసి  ఆపరేషన్ సైక్లోన్ (1979-88) ను ప్రారంభించి బిలియన్ల డాలర్లను పాక్‌కు కుమ్మరించింది. ఈ భారీ నిధుల ప్రవాహం కారణంగా పాకిస్తాన్ ఇంటర్-సర్వీసెస్ ఇంటెలిజెన్స్ (ఐఎస్ఐ) సాధారణ గూఢచార సంస్థ స్థాయి నుండి దేశ పాలనా యంత్రాంగాన్ని సైతం శాసించగల  రాజ్యంలోనే మరొక రాజ్యంలా ఎదిగింది. సోవియట్ పతనం తర్వాత అమెరికా అందించిన స్టింగర్ క్షిపణుల వంటి అధునాతన ఆయుధ సంపత్తి, వేలాది మంది శిక్షణ పొందిన మిలిటెంట్లు పాక్ జనరల్స్ అధీనంలో ఉండిపోయారు.  

 బ్లీడ్ ఇండియా వ్యూహం

1971 నాటి యుద్ధంలో బంగ్లాదేశ్ ఆవిర్భావం తర్వాత, సంప్రదాయ పోరాటంలో భారతదేశాన్ని నేరుగా ఓడించడం అసాధ్యమని పాకిస్తాన్ సైనిక నాయకత్వం గ్రహించింది. దీనికి ప్రత్యామ్నాయంగా, పరాయి దేశాల ఆర్థిక సహాయంతో తమ వద్ద మిగిలిపోయిన మిలిటెంట్ నెట్‌వర్క్‌ను భారత్‌కు వ్యతిరేకంగా మళ్లించారు. ముఖ్యంగా కాశ్మీర్, పంజాబ్  ఖలిస్తాన్ ఉద్యమం ద్వారా    ఉగ్రవాదాన్ని ప్రేరేపించడానికి ఈ వ్యూహాన్ని ఉపయోగించారు. భారతదేశాన్ని వెయ్యి గాయాలతో నెత్తురోడించడం  అనే   యుద్ధ తంత్రాన్ని  పాక్ జనరల్స్ తమ ప్రధాన విదేశాంగ విధానంగా ఎంచుకుని దశాబ్దాలుగా అమలు చేస్తున్నారు.  

జిహాద్ ఫ్యాక్టరీ స్థాపన

జియా నుండి ముషారఫ్ వరకుపాకిస్తాన్ సైనిక రంగాన్ని సంపూర్ణంగా మతీకరణ చేసిన ఘనత జనరల్ జియా-ఉల్-హక్‌కే దక్కుతుంది. ఆర్మీలో పదోన్నతులకు మతపరమైన కఠినత్వాన్ని ప్రాతిపదికగా మార్చి..  సైనిక భావజాలాన్ని జిహాద్ వైపు ఆయన మళ్లించారు. జియా హయాంలో ఏర్పాటైన ఈ తీవ్రవాద మౌలిక సదుపాయాలకు తదుపరి వచ్చిన జనరల్ పర్వేజ్ ముషారఫ్ సరికొత్త వ్యూహాత్మక రూపం ఇచ్చారు. స్పెషల్ సర్వీసెస్ గ్రూప్ (ఎస్ఎస్జీ) కమాండో నేపథ్యం ఉన్న ముషారఫ్, భారత భూభాగంలోని కీలక భద్రతా లక్ష్యాలపై గరిష్ట నష్టాన్ని కలిగించే  ఫిదాయీన్  అంటే ఆత్మాహుతి దాడుల  సిద్ధాంతాన్ని తెరపైకి తెచ్చారు. భారత పార్లమెంట్, ఎర్రకోట, జమ్మూ కాశ్మీర్ అసెంబ్లీ,  26/11 ముంబై దాడుల వెనుక ఉన్న ఉగ్రవాద ప్రణాళికలన్నీ ఈ వ్యూహాత్మక వ్యవస్థ నుండి పుట్టుకొచ్చినవే.  

ఐఎస్ఐ  ఎస్ బ్రాంచ్  రహస్యాలు.. 26/11 ముంబై దాడుల కుట్ర

భారత నిఘా సంస్థల నివేదికలతో పాటు అమెరికన్-పాకిస్తానీ ఉగ్రవాది డేవిడ్ హెడ్లీ విచారణలో ముంబై దాడుల వెనుక ఉన్న అసలు నిజాలు బయటపడ్డాయి. 26/11 ఘాతుకం కేవలం లష్కర్-ఎ-తైబా ఉగ్రవాదులు మాత్రమే చేసింది కాదు, ఐఎస్ఐ పరిధిలోని ఒక మేజర్ జనరల్ పర్యవేక్షణలో పనిచేసే  ఎస్ బ్రాంచ్ ఈ దాడులను వెనక ఉండి నడిపించింది. ఉగ్రవాదులు సముద్ర మార్గం ద్వారా ముంబై తీరానికి చేరుకోవడానికి పాకిస్తాన్ నావికాదళానికి చెందిన ఫ్రాగ్‌మ్యాన్ ఖచ్చితమైన నాటికల్ చార్ట్‌లను అందించాడు. మదర్‌షిప్ నుండి చిన్న రబ్బరు పడవల ద్వారా నగరంలోకి ప్రవేశించడం, విడిపోయి బహుళ లక్ష్యాలపై ఏకకాలంలో విరుచుకుపడటం వంటి పద్ధతులు పాక్ ఎస్ఎస్జీ నావికాదళ శిక్షణా శైలిని పోలి ఉన్నాయి. ఈ ప్రత్యేక శిక్షణను ఉగ్రవాదులకు పాకిస్తాన్ లోని మంగ్లా డ్యామ్ లో  ఇచ్చారు.  

నిందమార్పిడి కుట్ర భగ్నం.. కసబ్ అరెస్ట్‌తో బహిర్గతమైన సత్యం

ముంబై దాడులను స్థానిక భారతీయ ముస్లింల తిరుగుబాటుగా ప్రపంచం ముందు చిత్రించడానికి ఐఎస్ఐ ఒక పక్కా ప్రణాళిక  వేసింది. అందుకోసం ఉగ్రవాదులందరికీ ఇండియన్ ఐడీ కార్డులు ఇవ్వడం,  దక్కన్ ముజాహిదీన్ అనే నకిలీ పేరును ఉపయోగించడం, తాము ప్రయాణించిన కుబేర్ ట్రాలర్‌ను సముద్రంలో ముంచివేయడం వంటి పద్ధతులు అవలంబించారు. అయితే..  భారత రక్షణ విభాగాలు కుబేర్ బోటును జీపీఎస్ ఆధారంగా గుర్తించడం,  ఉగ్రవాది అజ్మల్ కసబ్‌ను ముంబై పోలీసులు ప్రాణాలతో బంధించడంతో పాకిస్తాన్ పన్నిన అంతర్జాతీయ కుట్ర ప్రపంచం ముందు పూర్తిగా బయటపడింది.  

బోన్సాయి ప్రజాస్వామ్యం – సైనిక నియంతృత్వ పోకడలు

పాకిస్తాన్ రాజకీయ నిర్మాణాన్ని గమనిస్తే అక్కడ నిజమైన ప్రజాస్వామ్యం ఎన్నడూ వర్ధిల్లలేదు. అక్కడి పౌర పాలకులైన భుట్టో, నవాజ్ షరీఫ్, ఇమ్రాన్ ఖాన్ వంటి నేతలు కేవలం ఒక కుండీకే పరిమితమయ్యే  బోన్సాయి ప్రజాస్వామ్యం  లాంటివారు. వారు ఎప్పుడైనా సైనిక రక్షణ పరిధులను దాటాలని చూస్తే.. జనరల్స్ వారిని అధికారంలో నుండి తొలగించడం లేదా అణచివేయడం ఆనవాయితీగా వస్తోంది. ఈ వ్యవస్థలో లష్కర్-ఇ-తొయిబా వంటి సంస్థలు సైన్యానికి ఒక అధికారిక పారామిలిటరీ విభాగంలా సేవలు అందిస్తుండగా,  జైష్-ఎ-అహమ్మద్ వంటి సంస్థలు కొన్నిసార్లు మరింత స్వతంత్రంగా వ్యవహరిస్తూ సైనిక నాయకత్వంపైనే తిరుగుబాటుకు తెగబడుతున్నాయి. ప్రస్తుత పాక్ ఆర్మీ చీఫ్ జనరల్ అసిమ్ మునీర్, పూర్వపు జియా-ఉల్-హక్ సృష్టించిన తీవ్ర మతీకరణ సిద్ధాంతాలకు ప్రతిరూపంగా నిలిచారు. హాఫిజ్-ఎ-ఖురాన్ అయిన మునీర్, ద్విజాతి సిద్ధాంతంపై కఠిన వైఖరితో భారత్‌కు తీవ్ర శత్రువుగా వ్యవహరిస్తున్నారు.  

ప్రస్తుత భౌగోళిక రాజకీయాలు.. మునీర్ వ్యూహాలు,  అంతర్జాతీయ సమీకరణాలు

భౌగోళికంగా పాకిస్తాన్‌ను పాశ్చాత్య శక్తులు ముఖ్యంగా చైనా, రష్యా, ఇరాన్ దేశాల వ్యూహాత్మక కదలికలను నియంత్రించడానికి ఒక భూసంబంధిత విమాన రవాణా నౌకలా వాడుకుంటూ వస్తున్నాయి. పాక్   ప్రాధాన్యత దాని ఆర్థిక వ్యవస్థలో లేదు..  కేవలం దాని భౌగోళిక స్థానంలోనే ఉండిపోయింది. ప్రస్తుత ఆర్మీ చీఫ్ అసిమ్ మునీర్ తనను తాను చారిత్రక హోదా కలిగిన చీఫ్ ఆఫ్ డిఫెన్స్ ఫోర్సెస్ గా మార్చుకోవాలని ఆశిస్తూ..  అమెరికాలోని డొనాల్డ్ ట్రంప్  పాలనతో నేరుగా సంబంధాలు నెలకొల్పుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు. అమెరికా బాహ్య ప్రపంచానికి ప్రజాస్వామ్యం గురించి మాట్లాడినప్పటికీ, అంతర్గతంగా ఏక-విధాన అనుమతి  ఇవ్వగల మునీర్ వంటి సైనిక నియంతలతో వ్యవహరించడానికే మొగ్గు చూపుతుంది.  మరోవైపు అమెరికా, ఇరాన్ సంఘర్షణల నేపథ్యంలో ఇరాన్ తన  మొజాయిక్ వ్యూహం  (వికేంద్రీకృత క్షిపణి, డ్రోన్ దాడులు) ద్వారా తన ప్రాంతీయ పట్టు నిలుపుకుంది. ఈ సంక్లిష్ట పరిస్థితుల్లో, అమెరికాలో రాబోయే రాజకీయ మైలురాళ్ల దృష్ట్యా ట్రంప్ యంత్రాంగం ఒక స్పష్టమైన విజయాన్ని ప్రదర్శించడానికి ఆరాటపడుతోంది. ఈ క్రమంలో వాషింగ్టన్ ఇప్పటికీ పాకిస్తాన్‌ను ఒక వ్యూహాత్మక సాధనంగా వాడుకోవడానికి సిద్ధంగా ఉందని పరిశీలకులు విశ్లేషిస్తున్నారు.  

భారతదేశం ముందరి సవాళ్లుఅమెరికా,  సౌదీ అరేబియా అందించిన ఆర్థిక పునాదులపై నిర్మించబడిన పాకిస్తాన్ సైనిక-ఉగ్రవాద యంత్రాంగం నిరంతరం కొత్త నాయకత్వాలను సృష్టిస్తూనే ఉంటుంది. ఈ వ్యవస్థ పూర్తిగా సంఘర్షణలనే ఒక ఆదాయ వనరుగా మార్చుకుని స్వయంపోషకంగా ఎదుగుతోంది. కాబట్టి..  ఇండియా  ఈ ప్రాంతీయ ముప్పును కేవలం సరిహద్దు ఉగ్రవాద సమస్యగా మాత్రమే చూడకుండా.. ఒక సార్వభౌమ దేశం అంతర్జాతీయ శక్తుల పరోక్ష మద్దతుతో నడుపుతున్న దీర్ఘకాలిక ప్రచ్ఛన్న యుద్ధంగా గుర్తించాల్సి ఉంది. ఈ భౌగోళిక రాజకీయ వ్యూహాలను తిప్పికొట్టడానికి భారత్ తన రక్షణ, నిఘా వ్యూహాలను మరింత పదును పెట్టాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. 

-సీతారాం కంఠంనేని

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను  ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.