ఇండియా సొంతంగా అభివృద్ధి చేసిన యూనిఫైడ్ పేమెంట్స్ ఇంటర్‌ఫేస్ (యూపీఐ)  సరిహద్దులు దాటి అంతర్జాతీయ వేదికపై అగ్రగామిగా దూసుకుపోతోంది. కేవలం దేశీయ అవసరాల కోసం ప్రారంభమైన ఈ  చెల్లింపుల సాంకేతికత..  ఇప్పుడు అంతర్జాతీయంగా  ప్రజాదరణ పొందిన డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ (డీపీఐ) మోడల్ గా అవతరించింది.  తాజాగా యూరోప్ దేశమైన  గ్రీస్ ఈ వినూత్న వ్యవస్థను అధికారికంగా స్వీకరించడం ఇండియన్  డిజిటల్  పేమెంట్స్ చారిత్రక మైలురాయికి చేరినట్లైంది. దీనివల్ల విదేశీ పర్యటనలకు వెళ్లే ఇండయన్ సిటిజనులు..  అక్కడ   ఒక క్యూఆర్ ) కోడ్‌  స్కాన్ చేయడం ద్వారా తమ చెల్లింపులను సులభంగా పూర్తి చేసుకునే సౌకర్యం లభించింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా డిజిటల్ పాలనలోఇండియా ఏ స్థాయికి చేరుకుందో చెప్పడానికి అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో యూపీఐ సాధిస్తున్న ఈ  విజయమే నిలువెత్తు  నిలుస్తోంది.

రికార్డుల వేటలో ఇండయన్ సాంకేతికత.. అంతర్జాతీయ చెల్లింపుల సంస్థలకు గట్టి పోటీ

ప్రస్తుతం గ్లోబల్ డిజిటల్ చెల్లింపుల రంగంలో భారత్  కొత్త ఎత్తులకు చేరుతోంది. రికార్డులు సృష్టిస్తోంది. అందుబాటులో ఉన్న  గణాంకాల ప్రకారం, ఇండియన్ యూపీఐ నెట్‌వర్క్  రోజూ దాదాపు 640 మిలియన్లకు పైగా లావాదేవీలను  విజయవంతంగా నిర్వహిస్తోంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా దశాబ్దాలుగా ఆధిపత్యం చలాయిస్తున్న వీసా  వంటి దిగ్గజ గ్లోబల్ నెట్‌వర్క్‌ల సగటు రోజువారీ లావాదేవీల సంఖ్యను కూడా మన యూపీఐ అధిగమించడం విశేషం.  సంప్రదాయ డెబిట్ మరియు క్రెడిట్ కార్డుల వినియోగంతో పోలిస్తే ఈ డిజిటల్ లావాదేవీల వృద్ధి రేటు అత్యంత వేగంగా పెరగడం గమనార్హం.

ఇప్పుడు గ్రీస్ దేశం కూడా ఈ జాబితాలో చేరడంతో, ప్రపంచవ్యాప్తంగా భారత యూపీఐ సేవలను అధికారికంగా అనుమతిస్తున్న దేశాల సంఖ్య పదికి చేరుకుంది. ప్రస్తుతం  సింగపూర్, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్, నేపాల్, భూటాన్, ఖతార్, శ్రీలంక, కంబోడియా. అలాగే..  ఫ్రాన్స్, మౌరిషస్,  తాజాగా చేరిన గ్రీస్ లు యూపీఐ సేవలను అధికారికంగా అనుమతిస్తున్నాయి.  

ఐరోపా ఖండంలో భారత యూపీఐ అడుగుజాడలు 2024వ సంవత్సరంలో ఫ్రాన్స్‌లోని సుప్రసిద్ధ పర్యాటక కేంద్రమైన ఐఫిల్ టవర్ వద్ద ఘనంగా ప్రారంభమయ్యాయి. అక్కడి నుంచి మొదలైన ఈ ప్రస్థానం ఇప్పుడు గ్రీస్ దేశానికి కూడా విస్తరించింది.   అంతర్జాతీయంగా భారత సాంకేతికతకు లభిస్తున్న ఈ ఆదరణ, ఇండియా సాంకేతిక ఆధారిత పరిపాలనా విధానంపై అంతర్జాతీయ సమాజానికి ఉన్న నమ్మకానికి అద్దం పడుతోంది.

స్వదేశీ మూలాల నుండి గ్లోబల్ లీడర్‌షిప్ వరకు: యూపీఐ ప్రస్థానం

2016వ సంవత్సరంలో నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (ఎన్పీసీఐ) ద్వారా యూపీఐ వ్యవస్థను తొలిసారిగా ప్రవేశపెట్టినప్పుడు.. ఇది కేవలం ఒక బ్యాంకు ఖాతా నుండి మరొక బ్యాంకు ఖాతాకు తక్షణమే నిధులను బదిలీ చేసే ఒక సాధారణ వేదిక మాత్రమే. అయితే.. ఇండియాలో   స్మార్ట్‌ఫోన్ల విప్లవం, చౌకైన ఇంటర్నెట్ డేటా లభ్యత,   ప్రభుత్వ రంగంలో లభించిన బలమైన మద్దతు వెరసి ఈ వ్యవస్థను ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద రియల్ టైమ్ పేమెంట్ నెట్‌వర్క్‌గా మార్చాయి.

ఈ విప్లవాత్మక మార్పుల కారణంగా దేశంలో సాంప్రదాయ డెబిట్ కార్డుల వినియోగం ఏకంగా 67శాతం మేర తగ్గింది. చిన్న తరహా వ్యాపారులు, వీధి వ్యాపారులు, ఆటో డ్రైవర్ల మొదలుకొని పెద్ద పెద్ద షాపింగ్ మాల్స్, ఐపీఎల్ టికెట్ల కొనుగోళ్లు,  హైవేలపై ఉండే టోల్ ప్లాజాల వరకు ప్రతి చోటా యూపీఐ వినియోగం ఒక నిత్య జీవిత భాగంగా మారిపోయింది. దేశీయంగా సాధించిన ఈ అద్భుత విజయమే అంతర్జాతీయ విస్తరణకు బలమైన పునాదిగా నిలిచింది.

2024లో ఫ్రాన్స్‌లో ప్రారంభమైన ఈ గ్లోబల్ ప్రయాణం, ఆ తర్వాత 2025-26 కాలంలో కంబోడియా, శ్రీలంక, ఖతార్, మౌరిషస్ వంటి దేశాలకు విస్తరించింది. తాజాగా గ్రీస్ దేశానికి చెందిన ప్రముఖ బ్యాంకింగ్ సంస్థ  యూరోబ్యాంక్,  ఎన్‌పీసీఐ అంతర్జాతీయ విభాగం  మధ్య కుదిరిన వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యంతో అక్కడ అధికారికంగా యూపీఐ సేవలు ప్రారంభమయ్యాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 23 దేశాలతో భారతదేశం కుదుర్చుకున్న డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ (డీపీఐ) లేదా  ఇండియా స్టాక్ ఒప్పందాల పరంపరలో భాగంగానే ఈ తాజా పరిణామాలు చోటుచేసుకుంటున్నాయి.

అంతర్జాతీయ సెటిల్‌మెంట్ విధానం..  రెగ్యులేటరీ ఫ్రేమ్‌వర్క్

యూపీఐ వ్యవస్థ అంతర్జాతీయ సరిహద్దులను దాటి పనిచేయడం వెనుక సంక్లిష్టమైన సాంకేతిక, న్యాయపరమైన ప్రక్రియలు ఉన్నాయి. ప్రతి దేశానికి ఉండే ప్రత్యేక బ్యాంకింగ్ చట్టాలు, పేమెంట్ సెటిల్‌మెంట్ నిబంధనలు, మనీలాండరింగ్ నిరోధక చట్టాలు, ఖాతాదారుల గుర్తింపు ప్రక్రియలు  కేవైసీ,  డేటా భద్రతా ప్రమాణాలను పరస్పరం అనుసంధానించడం ద్వారానే ఇది సాధ్యమవుతుంది.

గ్రీస్‌లో యూరోబ్యాంక్,  ఎన్‌ఐపీఎల్ భాగస్వామ్యం ద్వారా అక్కడి స్థానిక బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థల్లో ఇండియన్ యూపీఐ క్యూఆర్ కోడ్ ఆధారిత సెటిల్‌మెంట్‌ను అనుమతించేలా నిబంధనలను రూపొందించారు. ఈ అంతర్జాతీయ లావాదేవీల నిర్వహణలో వినియోగదారులకు ఎటువంటి ఇబ్బంది లేకుండా, కరెన్సీ మార్పిడి   ప్రక్రియ అంతా బ్యాక్‌ఎండ్‌లోనే స్వయంచాలకంగా జరిగిపోతుంది. అంటే, ఇండియన్ టూరిస్టులు  విదేశాల్లో   తమ మొబైల్ యాప్ ద్వారా క్యూఆర్ కోడ్‌ను స్కాన్ చేస్తే సరిపోతుంది, చెల్లింపులు తక్షణమే పూర్తవుతాయి. దీనివల్ల సాధారణంగా అంతర్జాతీయ క్రెడిట్ లేదా డెబిట్ కార్డులపై విధించే 1.5  నుండి 3 శాతం విదేశీ మారకద్రవ్య మార్కప్ ఫీజుల  భారం వినియోగదారులపై పడదు.

రాజకీయ, సామాజిక కోణాలు,  అంతర్జాతీయ సవాళ్లు

రాజకీయ కోణంలో చూస్తే, యూపీఐ సాధిస్తున్న ఈ గ్లోబల్ విస్తరణ అంతర్జాతీయ వేదికపై ఇండియా టెక్నాలజీ ఆధారిత  లీడర్ షిప్ ను బలపరుస్తోంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న వేదికలపై భారత్ తన డిజిటల్ సామర్థ్యాన్ని చాటిచెప్పడానికి ఇది ఒక   సాధనంగా ఉపయోగపడుతోంది. సామాజిక కోణంలో, ఈ వ్యవస్థ భారతీయ పర్యాటకుల, ప్రవాస భారతీయుల ప్రయాణ అనుభవాలను పూర్తిగా మార్చివేస్తోంది. విదేశీ గడ్డపై కూడా నగదు రహిత లావాదేవీలు  జరుపుకునే వీలు కలగడం వల్ల సాధారణ ప్రజలకు ఎంతో లబ్ధి చేకూరుతోంది.

అయితే, ఈ గ్లోబల్ విస్తరణలో కేవలం విజయాలతోనే కాకుండా కొన్ని  సవాళ్లు కూడా ఉన్నాయి. ప్రతి దేశంలో ఉండే భిన్నమైన రెగ్యులేటరీ వ్యవస్థలను అధిగమించడం, కఠినమైన డేటా సంరక్షణ చట్టాలకు అనుగుణంగా మారడం, అంతర్జాతీయ కరెన్సీ సెటిల్‌మెంట్ విధానాలలో పూర్తి పారదర్శకతను పాటించడం వంటివి భవిష్యత్తులో యూపీఐ ఎదుర్కోబోయే ప్రధాన సవాళ్లు. వీటిని సమర్థవంతంగా అధిగమించినప్పుడే ఈ గ్లోబల్ నెట్‌వర్క్ మరింత స్థిరత్వాన్ని సాధించగలదు.

ఇండియా అందించిన ఆధార్, యూపీఐ డిజిలాకర్ వంటి సేవల సమాహారమైన  ఇండియా స్టాక్ ' నేడు ప్రపంచ దేశాలకు ఒక ఆదర్శవంతమైన మోడల్‌గా మారింది. అంతర్జాతీయంగా కేవలం కొన్ని ప్రైవేట్ కార్పొరేట్ సంస్థల అధీనంలో ఉన్న చెల్లింపుల రంగానికి యూపీఐ రూపంలో ఒక బలమైన, తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన ప్రత్యామ్నాయం లభించినట్లయింది.

రాబోయే రోజుల్లో మరిన్ని దేశాలు ఈ వినూత్న వ్యవస్థను స్వీకరించే అవకాశం ఉందని ఆర్థిక రంగ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. అంతర్జాతీయ నియంత్రణ సంస్థల నిబంధనలకు అనుగుణంగా డేటా భద్రతను మరింత బలోపేతం చేస్తూ, పారదర్శకమైన విధానాలతో ముందుకు సాగితే, ప్రపంచవ్యాప్తంగా డిజిటల్ చెల్లింపుల రంగంలో భారతదేశం తిరుగులేని శక్తులలో ఒకటిగా నిలిచిపోవడం ఖాయం. ఇండియా నుండి ప్రపంచానికి అందిన  టెక్నాలజీ ఉత్పత్తులలో యూపీఐ అగ్రస్థానంలో నిలుస్తుందనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

 -సీతారాం కంఠంనేని

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను  ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.