భారతదేశ తూర్పు సరిహద్దుల్లో వ్యూహాత్మకంగా అత్యంత కీలకమైన పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రాంతం ప్రస్తుతం కేవలం ఒక భౌగోళికంగానే కాకుండా, దేశ అంతర్గత భద్రతకు ఒక పెద్ద సవాల్‌గా మారుతోందనే ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. బంగ్లాదేశ్‌తో సుదీర్ఘమైన సరిహద్దును పంచుకుంటున్న ఈ ప్రాంతంలో అక్రమ వలసలు, తీవ్రవాద ముఠాల కదలికలు, జనాభా సమతుల్యతలో వస్తున్న మార్పులు జాతీయ భద్రతా నిపుణులను కలవరపరుస్తున్నాయి. సరిహద్దు నిర్వహణలో ఎదురవుతున్న సంక్లిష్టతలు, రాజకీయ లబ్ధి కోసం జరుగుతున్న పరిణామాలు ఈ ప్రాంతాన్ని ఒక తీవ్రమైన అంతర్గత సమస్యగా మారుస్తున్నాయనే వాదనలకు బలం చేకూరుస్తున్నాయి. కేవలం రాజకీయ కోణంలోనే కాకుండా, దేశ భద్రతకు పొంచి ఉన్న ముప్పును అంచనా వేయడానికి ఇక్కడి క్షేత్రస్థాయి వాస్తవాలను పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.

బంగ్లాదేశ్‌తో పశ్చిమ బెంగాల్ సుమారు 2,200 కిలోమీటర్ల మేర సరిహద్దును కలిగి ఉంది. ఇందులో ఎక్కువ భాగం నదులు, దట్టమైన అరణ్యాలు, చిత్తడి నేలలతో కూడి ఉండటం వల్ల పర్యవేక్షణ అత్యంత కఠినంగా మారింది. ఈ భౌగోళిక అనుకూలతలను ఆసరాగా చేసుకుని నకిలీ గుర్తింపు పత్రాల తయారీ, మత్తు పదార్థాల రవాణా, నకిలీ కరెన్సీ చెలామణి, ఆయుధాల స్మగ్లింగ్ వంటి అక్రమ కార్యకలాపాలు యథేచ్ఛగా సాగుతున్నాయి. గతంలో జరిగిన కొన్ని కీలక సంఘటనలు ఈ సరిహద్దు ప్రాంతాలు దేశ వ్యతిరేక శక్తులకు సురక్షిత స్థావరాలుగా మారుతున్నాయనే విషయాన్ని స్పష్టం చేశాయి.

ముఖ్యంగా 2014 అక్టోబరులో బర్ద్వాన్ జిల్లా ఖగర్‌గఢ్‌లో చోటుచేసుకున్న భారీ పేలుడు సంఘటన రాష్ట్రంలో ఉగ్రవాద నెట్‌వర్క్ ఏ స్థాయిలో విస్తరించిందో కళ్లకు కట్టింది. ఒక సాధారణ గృహంలో జరిగిన ఈ ప్రమాదంపై లోతైన దర్యాప్తు జరపగా..  అక్కడ రహస్యంగా బాంబుల తయారీ కేంద్రం నడుస్తున్నట్లు వెల్లడైంది. బంగ్లాదేశ్‌కు చెందిన జమాత్-ఉల్-ముజాహిదీన్ (జేఎంబీ) అనే నిషేధిత తీవ్రవాద సంస్థ ఈ నెట్‌వర్క్ వెనుక ఉన్నట్లు జాతీయ దర్యాప్తు సంస్థ ఎన్ఐఏ గుర్తించింది. బుర్ఖాల తయారీ కేంద్రం ముసుగులో దేశీయంగా తయారు చేసే పేలుడు పదార్థాలను  సిద్ధం చేస్తూ, సరిహద్దు అవతలి శక్తులతో వీరు నిరంతరం పరిచయాలు కలిగి ఉన్నట్లు ఆధారాలు లభించాయి.

మరోవైపు..  సుదీర్ఘమైన ఈ సరిహద్దు పొడవునా రక్షణ గోడ లేదా ఫెన్సింగ్ ఏర్పాటు చేయడంలో జరుగుతున్న ఆలస్యం అక్రమ చొరబాట్లకు ప్రధాన కారణమవుతోంది. దాదాపు 569 కిలోమీటర్ల పరిధిలో ఇంకా ఫెన్సింగ్ పనులు పూర్తి కాలేదు. భూసేకరణలో ఎదురవుతున్న చట్టపరమైన అడ్డంకులు, స్థానిక రాజకీయ శక్తుల నుండి వస్తున్న ప్రతిఘటన ఈ పనులు వేగంగా సాగకుండా అడ్డుకుంటున్నాయి.  సరిహద్దు ప్రాంత ప్రజల జీవనోపాధిని అడ్డం పెట్టుకుని కొన్ని శక్తులు వ్యూహాత్మకంగా రక్షణ గోడ నిర్మాణాన్ని అడ్డుకుంటున్నాయనే ఆరోపణలు  ఉన్నాయి. దీనివల్ల మానవ అక్రమ రవాణా, ముఖ్యంగా మహిళలు,  పిల్లల అక్రమ రవాణా విచ్చలవిడిగా సాగుతోంది.

ఈ భద్రతా లోపాలను అధిగమించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం సరిహద్దు భద్రతా దళం (బీఎస్ఎఫ్) అధికార పరిధిని అంతర్జాతీయ సరిహద్దు నుండి లోపలికి 15 కిలోమీటర్ల నుండి 50 కిలోమీటర్ల వరకు విస్తరిస్తూ తీసుకున్న నిర్ణయం తీవ్ర రాజకీయ దుమారానికి దారితీసింది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అధికారాలను, దేశ సమాఖ్య స్ఫూర్తిని ఈ నిర్ణయం దెబ్బతీస్తోందని స్థానిక పాలకుల నుండి తీవ్ర వ్యతిరేకత వ్యక్తమైంది. అయితే, జాతీయ భద్రత, దేశంలోకి చొరబడుతున్న అక్రమ శక్తులను అడ్డుకోవడం వంటి అంశాలు అత్యంత ప్రాధాన్యత గలవి కావడంతో, దర్యాప్తు సంస్థలకు మరియు రక్షణ దళాలకు విస్తృత అధికారాలు అవసరమని రక్షణ నిపుణులు సమర్థిస్తున్నారు.

ఈ సరిహద్దు జిల్లాలైన ముర్షిదాబాద్, మాల్దా, ఉత్తర దినాజ్‌పూర్ వంటి ప్రాంతాలలో జనాభా మార్పులు ఓటు బ్యాంకు రాజకీయాలతో ముడిపడి ఉన్నాయనే విమర్శలు ఉన్నాయి. అక్రమంగా దేశంలోకి ప్రవేశించిన వారికి స్థానిక దళారుల సహకారంతో ఆధార్ కార్డులు, రేషన్ కార్డులు, ఓటరు గుర్తింపు పత్రాలు సులభంగా లభిస్తున్నట్లు పలు నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి. ఇదొక వ్యవస్థీకృత వ్యాపారంగా మారిందని, దీనివల్ల ఓటరు జాబితాలలో అసాధారణ మార్పులు చోటుచేసుకుంటున్నాయని ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది. అయితే, ఇటువంటి సున్నితమైన అంశాలను పరిశీలించేటప్పుడు ఎటువంటి పక్షపాతం లేకుండా, నిజమైన లబ్ధిదారులకు మరియు అక్రమ చొరబాటుదారులకు మధ్య వ్యత్యాసాన్ని గుర్తించడం చట్టబద్ధమైన పాలనకు నిదర్శనం.

భారత వ్యూహాత్మక రక్షణ రంగానికి గుండెకాయ వంటి  సిలిగురి కారిడార్ లేదా  చికెన్ నెక్  ప్రాంతం పశ్చిమ బెంగాల్‌లోనే ఉంది. కేవలం 20 నుండి 22 కిలోమీటర్ల వెడల్పు మాత్రమే ఉన్న ఈ భూభాగం ఈశాన్య రాష్ట్రాలను భారతదేశ ప్రధాన భూభాగంతో అనుసంధానిస్తుంది. దీనికి ఒకవైపు బంగ్లాదేశ్, మరోవైపు చైనా, భూటాన్, నేపాల్ దేశాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతంలో ఎటువంటి అస్థిరత ఏర్పడినా, లేదా శతృదేశాల వ్యూహాత్మక ఒత్తిడి పెరిగినా ఈశాన్య రాష్ట్రాలతో దేశానికి ఉన్న రవాణా ,  రక్షణ సంబంధాలు తెగిపోయే ప్రమాదం ఉంది. అందువల్ల, ఇక్కడి అంతర్గత భద్రత, స్థానిక రాజకీయ పరిణామాలు కేవలం ఒక రాష్ట్ర సమస్య మాత్రమే కాదు, అది దేశ సార్వభౌమాధికారానికి సంబంధించిన అంశం.

రాబోయే కాలంలో పశ్చిమ బెంగాల్ రాజకీయ,  రక్షణ సమీకరణాలలో సరిహద్దు భద్రత అనేది ఒక ప్రధాన చర్చనీయాంశంగా మారనుంది. కేవలం ఎన్నికల ప్రచారాలు, రాజకీయ ఆరోపణలకే పరిమితం కాకుండా, జాతీయ భద్రతను దృష్టిలో ఉంచుకుని దీర్ఘకాలిక వ్యూహాలను అమలు చేయాల్సిన అవసరం ఉంది. కేంద్ర,  రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య సమన్వయం, సరిహద్దు రక్షణ దళాలకు పూర్తి సాంకేతిక మౌలిక వసతుల కల్పన, పారదర్శకమైన పరిపాలన ద్వారా మాత్రమే ఈ సరిహద్దు సవాళ్లకు శాశ్వత పరిష్కారం లభిస్తుంది. ప్రజాస్వామ్య బద్ధమైన పద్ధతులలో, చట్టాన్ని కఠినంగా అమలు చేయడం ద్వారానే ఈ ప్రాంతంలో శాంతిభద్రతలను కాపాడటం సాధ్యమవుతుంది.

-సీతారాం కంఠంనేని

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను  ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.