ఇండియాతన ఇంధన అవసరాల కోసం విదేశాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకుంటూ, స్వయం సమృద్ధి సాధించే దిశగా ఒక చారిత్రాత్మక అడుగు వేసింది. ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ నేతృత్వంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన సముద్ర మంథన్ ..  నేషనల్ డీప్ వాటర్ ఎక్స్ ‌ప్లోరేషన్ మిషన్  ఇప్పుడు దేశ భవిష్యత్ ను మార్చే శక్తివంతమైన ఆయుధంగా మారుతోంది. కేవలం భూమిపైనే కాకుండా, సముద్ర గర్భంలోని అపారమైన హైడ్రోకార్బన్ వనరులను వెలికితీసి..  భారత్‌ను ఒక గ్లోబల్ ఎనర్జీ హబ్‌గా నిలబెట్టడమే ఈ మిషన్ ప్రధాన ఉద్దేశం. ప్రస్తుతం ఇండియా తన చమురు అవసరాల్లో సింహభాగాన్ని దిగుమతుల ద్వారానే తీర్చుకుంటోంది, ఈ పరిస్థితిని మార్చడమే ఈ భారీ ప్రాజెక్టు లక్ష్యం.

 భారత సముద్ర జలాల్లో సుమారు 34 డీప్ వాటర్ అన్వేషణ బావులు ఉన్నాయి. అయితే..  రాబోయే ఐదేళ్ల కాలంలో వీటి సంఖ్యలు 100కు పెంచాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. పురాణ కాలంలో దేవతలు, దానవులు అమృతం కోసం సముద్రాన్ని మథించినట్లుగానే..  భారతదేశం తన ఆర్థిక ప్రగతికి అవసరమైన ఇంధన అమృతాన్ని వెలికితీసేందుకు అత్యాధునిక సాంకేతికతతో సముద్ర మథనం చేపడుతోంది. తూర్పు, పడమర తీరాల్లోని కృష్ణా-గోదావరి (కేజీ) బేసిన్, కావేరి, మహానది, ముంబై ఆఫ్ ‌షోర్ ప్రాంతాలతో పాటు అండమాన్ సముద్రంలోని అన్వేషించని లోతైన ప్రాంతాలపై ఈ మిషన్ ప్రత్యేక దృష్టి సారించనుంది.

భారతదేశం ప్రస్తుతం తన ముడి చమురు అవసరాల కోసం 85 శాతం కంటే ఎక్కువ, సహజ వాయువు కోసం దాదాపు 50 శాతం వరకు దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతోంది.  రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం, మధ్యప్రాచ్యంలో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలు ఈ దిగుమతులపై,  దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపుతున్నాయి. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో విదేశీ సరఫరాలపై ఆధారపడకుండా ఉండాలంటే, మన సముద్ర జలాల్లోని వనరులను వినియోగించుకోవడం అత్యవసరమని ప్రభుత్వం గుర్తించింది. ఈ మిషన్ ద్వారా కేవలం ఇంధనమే కాకుండా..  దేశ రక్షణ,  భౌగోళిక రాజకీయ ప్రాధాన్యతలను కూడా భారత్ బలోపేతం చేసుకోనుంది.

2047 నాటికి అంటే భారత్ స్వాతంత్ర్యం పొంది వందేళ్లు పూర్తి చేసుకునే నాటికి, దేశీయ చమురు ఉత్పత్తిని ప్రస్తుతమున్న 29 మిలియన్ టన్నుల నుంచి 100 మిలియన్ టన్నులకు పెంచాలని లక్ష్యంగా నిర్ణయించుకుంది. అలాగే సహజ వాయువు ఉత్పత్తిని 100 బిలియన్ క్యూబిక్ మీటర్లకు చేర్చడం, రిఫైనింగ్ సామర్థ్యాన్ని భారీగా పెంచడం వంటి అంశాలు ఈ వ్యూహంలో భాగంగా ఉన్నాయి. కేవలం హైడ్రోకార్బన్లే కాకుండా, సముద్ర గర్భంలోని కీలక ఖనిజాల అన్వేషణ (డీప్ సీ మైనింగ్) కూడా ఈ ప్రణాళికలో అంతర్భాగంగా ఉండబోతోంది. ఇది భారతదేశాన్ని భవిష్యత్తులో పెట్రోకెమికల్ మరియు ఆఫ్ ‌షోర్ ఎనర్జీ రంగానికి ప్రపంచ కేంద్రంగా మార్చనుంది.

అయితే.. ఈ మహత్తర కార్యంలో సవాళ్లు  తక్కువేమీ కాదు. సముద్ర గర్భంలో వేల మీటర్ల లోతున డ్రిల్లింగ్ చేయడం అత్యంత ఖరీదైన మరియు  క్లిష్టమైన ప్రక్రియ. దీనికోసం ఓఎన్జీసీ వంటి ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు భారీగా పెట్టుబడులు పెడుతున్నాయి. సుమారు 20 బిలియన్ డాలర్ల వ్యయంతో రిగ్‌ల ఏర్పాటుకు టెండర్లు జారీ అవుతున్నాయి. ప్రైవేట్,  అంతర్జాతీయ పెట్టుబడిదారులను ఆకర్షించేందుకు ప్రభుత్వం సులభతరమైన విధానాలను రూపొందిస్తోంది. అధిక రిస్క్ ఉన్న ఈ రంగంలో ప్రభుత్వ మద్దతు నిరంతరం అవసరమని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

మరోవైపు పర్యావరణ అంశాలు కూడా చర్చనీయాంశంగా మారాయి. 2070 నాటికి నెట్ జీరో ఉద్గారాల లక్ష్యాన్ని భారత్ ప్రకటించిన నేపథ్యంలో, శిలాజ ఇంధనాల కోసం ఇంత పెద్ద ఎత్తున అన్వేషణ చేపట్టడం సరైనదేనా అనే ప్రశ్నలు వస్తున్నాయి. సముద్ర జీవవైవిధ్యం దెబ్బతినకుండా, ఆయిల్ స్పిల్స్  వంటి ప్రమాదాలు జరగకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం సముద్ర మథనంలో అతిపెద్ద సవాలు అనడంలో సందేహం లేదు. పర్యావరణవేత్తల ఆందోళనలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటూనే..  ఆర్థిక వృద్ధికి అవసరమైన శక్తి వనరులను సమకూర్చుకోవడానికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది. 
నిపుణుల విశ్లేషణ ప్రకారం, ఈ మిషన్ కేవలం చమురు ఉత్పత్తికే పరిమితం కాకుండా,  సౌర, వాయు,  హైడ్రోజన్ వంటి పునరుత్పాదక ఇంధన వనరులు పూర్తిస్థాయిలో దేశ అవసరాలను తీర్చే వరకు, ఈ సముద్ర గర్భ నిధులు ఒక  ఎనర్జీ బ్రిడ్జ్ లా  పనిచేస్తాయి. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ధరలు పెరిగినప్పుడు లేదా సరఫరా చెయిన్  దెబ్బతిన్నప్పుడు   దేశం కుప్పకూలిపోకుండా ఒక భద్రతా కవచంలా ఈ నిల్వలు ఉపయోగపడతాయి.

  సముద్ర మంథన్ విజయం సాధించడంపైనే భారతదేశ ఇంధన భవిష్యత్తు ఆధారపడి ఉంది. ఆర్థికాభివృద్ధి, పర్యావరణ పరిరక్షణ,  భౌగోళిక వ్యూహాలను మేళవిస్తూ భారత్ ముందుకు సాగుతోంది. సముద్ర గర్భంలోని రహస్యాలను ఛేదించి, దేశాన్ని శక్తిమంతంగా తీర్చిదిద్దే ఈ ప్రయాణం సఫలమైతే, 2047 నాటికి భారత్ ఇంధన రంగంలో తిరుగులేని శక్తిగా అవతరించడం ఖాయం.  

-సీతారాం కంఠంనేని

ఈ విశ్లేషణ మీకు నచ్చినట్లయితే, దయచేసి https://www.teluguone.com పోర్టల్ ను  ఫాలో అవ్వండి. లైక్ చేయండి. షేర్ చేయండి. మీ విలువైన అభిప్రయాలను తెలియజేయండి.